IV SAB/Gl 99/12

PostanowienieWSA w Gliwicach2013-01-14

Skład orzekający: Sędzia NSA Szczepan Prax

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu w sprawie o bezczynność organu administracji przysługuje wynagrodzenie za pomoc prawną, jeśli jego działania były sprzeczne z zasadami profesjonalizmu i nie doprowadziły do skutecznego usunięcia naruszenia prawa?
Ratio decidendi
Pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu nie przysługuje wynagrodzenie za pomoc prawną, jeśli udzielona pomoc była sprzeczna z zasadami profesjonalizmu, co w niniejszej sprawie przejawiało się w nieudanej próbie kontaktu z klientem, błędnym zakwalifikowaniu pisma jako wezwania do usunięcia naruszenia prawa oraz braku zapoznania się z aktami sprawy w sądzie. Sąd, jako dysponent środków publicznych, ma obowiązek badać zasadność i legalność ich wydatkowania.
Stan faktyczny
Skarżący wniósł skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. w przedmiocie zasiłku celowego, jednocześnie wnioskując o przyznanie prawa pomocy. Sąd ustanowił dla niego radcę prawnego. Pełnomocnik skarżącego podjął nieudaną próbę kontaktu z klientem, zapoznał się z aktami administracyjnymi i błędnie zakwalifikował pismo skarżącego jako wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, mimo że zostało wniesione po terminie. W związku z tym pełnomocnik złożył wniosek o zasądzenie kosztów pomocy prawnej.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania wynagrodzenia pełnomocnikowi z urzędu tytułem nieopłaconej pomocy prawnej.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 14 stycznia 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Szczepan Prax po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2013 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. F. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. w przedmiocie zasiłku celowego w kwestii wniosku pełnomocnika skarżącego o przyznanie wynagrodzenia tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu p o s t a n a w i a: odmówić przyznania wynagrodzenia Pismem z dnia 8 czerwca 2012 roku M. F. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. w przedmiocie zasiłku celowego. W treści skargi zawarł wniosek o przyznanie prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z dnia 19 lipca 2012 roku skarżący nadesłał urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy "PPF", w którym sprecyzował, iż wnosi o ustanowienie radcy prawnego. Postanowieniem z dnia 10 sierpnia 2012 roku referendarz sądowy ustanowił radcę prawnego dla skarżącego. Następnie pismem z dnia 30 sierpnia 2012 roku Dziekan Okręgowej Izby Radców Prawnych w K. wyznaczył pełnomocnikiem dla M. F. radcę prawnego L. S. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 11 września 2012 roku radca prawny L. S. została wezwana do wykazania, czy skarżący przed wniesieniem wyżej wymienionej skargi do tut. Sądu wystosował do organu wezwanie do usunięcia naruszenia prawa w trybie art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1070 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie K.p.a. a jeżeli tak, to do nadesłania odpisu tego wezwania. W odpowiedzi na powyższe wezwanie pełnomocnik skarżącego pismem z dnia 23 września 2012 roku wniosła o zasądzenie nieopłaconych, ani w części ani w całości kosztów pomocy prawnej. Jednocześnie oświadczyła, iż nie udało jej się skontaktować ze skarżącym pomimo wyznaczenia mu spotkania. Ponadto stwierdziła, że na podstawie akt administracyjnych znajdujących się w siedzibie organu pismo zatytułowane "skarga" wniesione przez skarżącego do organu dnia 6 sierpnia 2012 roku może być traktowane jako wezwanie do usunięcia naruszenia prawa w trybie art. 37 § 1 K.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. 2012, poz. 270) zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Biorąc pod uwagę powyższy przepis a zarazem uwzględniając aktualne orzecznictwo sądów administracyjnych należy zauważyć, iż postanowienie o przyznaniu pomocy prawnej oznacza, że Skarb Państwa przejmuje na siebie ciężar finansowy związany z wynagrodzeniem pełnomocnika z urzędu i że sąd, jako dysponent środków publicznych, odpowiada za zasadność i legalność ich wydatkowania. Oznacza to uprawnienie i obowiązek sądu ustalenia, czy pomoc prawna rzeczywiście została udzielona (wyrok NSA z 8 stycznia 2010 r. sygn. akt I FSK 1648/08). Ponadto pełnomocnik ustanowiony w ramach przyznanego stronie prawa pomocy otrzymuje wynagrodzenie, o którym mowa w art. 250 P.p.s.a. w związku z faktycznym udzieleniem pomocy prawnej (postanowienie NSA z 21 października 2010 r. sygn. akt II FSK 83/09). Podsumowując art. 250 P.p.s.a. nie nakłada na sąd obowiązku uwzględnienia każdego wniosku pełnomocnika o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Pomoc prawna świadczona w sposób sprzeczny z zasadami profesjonalizmu nie stanowi podstawy do przyznania wynagrodzenia (postanowienie NSA z 16 czerwca 2010 r. sygn. akt II FZ 143/10). W niniejszej sprawie pełnomocnik wyznaczony z urzędu dla skarżącego podjął jedynie nieudaną próbę skontaktowania się ze swoim klientem, zapoznał się z kserokopią akt administracyjnych znajdujących się w siedzibie organu i udzielił lakonicznej odpowiedzi na wezwanie Sądu wskazując błędnie jako wezwanie do usunięcia naruszenia prawa w trybie art. 37 § 1 K.p.a. pismo datowane na dzień 6 sierpnia 2012 roku w sytuacji gdy skarga M. F. została wniesiona dnia 12 czerwca 2012 roku. A tym samym z oczywistych względów powyższe pismo nie mogło stanowić wyczerpania trybu z art. 37 § 1 K.p.a. co należy dokonać przed wniesieniem skargi do Sądu na bezczynność organu, o czym profesjonalny pełnomocnik powinien wiedzieć, zwłaszcza gdyby zapoznał się z aktami sprawy znajdującymi się w siedzibie tut. Sądu. W tym stanie rzeczy, na mocy art. 250 P.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło