IV SO/Gl 1/08
PostanowienieWSA w Gliwicach2008-04-04
Skład orzekający: Andrzej Majzner
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej pomocy społecznej jest bezprzedmiotowy, jeśli strona jest zwolniona z tych kosztów z mocy prawa?Ratio decidendi
Postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z zakresu pomocy społecznej jest bezprzedmiotowe, ponieważ strona jest zwolniona z tych kosztów z mocy prawa na podstawie art. 239 pkt 1 lit. a PPSA. Wniosek o ustanowienie radcy prawnego został uwzględniony, ponieważ sytuacja finansowa i zdrowotna strony uzasadniała przyznanie prawa pomocy w tym zakresie.Stan faktyczny
J. Ł., działając przez pełnomocnika, złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Strona oświadczyła, że jest schorowana, w podeszłym wieku, mieszka z synem, posiada dom i grunt rolny, ale nie posiada wartościowych przedmiotów ani zasobów pieniężnych. Miesięczny dochód rodziny wynosił [...]. Po wezwaniu do uzupełnienia, strona przedstawiła dokumenty potwierdzające jej oświadczenia. Sprawa dotyczyła decyzji odmawiającej umorzenia nienależnie pobranego zasiłku pielęgnacyjnego.Rozstrzygnięcie
1. Umorzono postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych jako bezprzedmiotowe. 2. Ustanowiono radcę prawnego dla J. Ł.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 4 kwietnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. Ł. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego postanawia: 1. umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych jako bezprzedmiotowe, 2. ustanowić radcę prawnego dla J. Ł.
W dniu [...] (data nadania przesyłki w urzędzie pocztowym) J. Ł., działająca przez pełnomocnika – S. Ł. złożyła do Sądu urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w treści którego oznaczyła, iż zakres jej żądania obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika procesowego w osobie radcy prawnego.
Nadto oświadczyła, iż jest osobą schorowaną, w podeszłym wieku ([...] lat) i pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z synem. Zadeklarowała również, że jest właścicielką domu o powierzchni [...] i współwłaścicielką gruntu rolnego o powierzchni [...]. Nie posiada natomiast żadnych przedmiotów wartościowych ani zasobów pieniężnych.
Miesięczny dochód przypadający na rodzinę strony wykazany został w kwocie [...], na którą składa się pobierana przezeń [...] w wysokości [...] oraz [...] jej syna w rozmiarze [...].
Następnie, to jest w dniu [...], w odpowiedzi na wezwanie do uprawdopodobnienia danych zawartych we wniosku (zarządzenie z dnia [...]), skarżąca nadesłała dokumenty potwierdzające dane, na które się powołała.
W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje.
Art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a. stanowi, że stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy.
Wniosek w tej kwestii może zostać złożony w toku postępowania, a także - jak ma to miejsce w niniejszym przypadku – przed wszczęciem postępowania.
Na wstępie należy odnotować, że niniejszy wniosek odnosi się do sprawy zarejestrowanej w tutejszym Sądzie pod sygnaturą akt IV SA/Gl 137/08, w której przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...], nr [...], odmawiająca J. Ł. umorzenia nienależnie pobranego zasiłku pielęgnacyjnego, czyli świadczenia, które ze względu na swój charakter i cel stanowi formę szeroko pojętej pomocy społecznej.
Zgodnie zaś z art. 239 pkt 1 lit. a p.p.s.a., strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Wnioskująca korzysta zatem w niniejszej sprawie ze zwolnienia od kosztów sądowych z mocy samego prawa, a w rezultacie postępowanie w kwestii zwolnienia jej od rzeczonych kosztów było bezprzedmiotowe i z tego powodu należało je umorzyć działając na podstawie art. 161 §1 pkt 3 i §2 p.p.s.a. w związku z art. 258 §1 i §3 tej ustawy.
Odnosząc się natomiast do wniosku J. Ł. o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika procesowego godzi się przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. Stosownie do jej brzmienia, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli po myśli art. 245 §3 tej ustawy, mogącym obejmować między innymi ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W tym kontekście uznano, że okoliczności sprawy uzasadniają uwzględnienie zgłoszonego żądania.
Z oświadczeń strony oraz z nadesłanych w toku postępowania dokumentów źródłowych wynika bowiem, że nie posiada ona żadnych zasobów finansowych ani łatwego do spieniężenia majątku zaś miesięczny dochód netto przypadający na jej dwuosobowe gospodarstwo domowe wynosi [...] (patrz: przekaz pocztowy i decyzja, stanowiące karty nr 11 i 12 akt sprawy). Nie sposób przy tym tracić z pola widzenia, że wyżej wymieniona jest osobą w podeszłym wieku i uskarża się na zły stan zdrowia, podobnie jak zamieszkujący z nią syn (patrz: zaświadczenia lekarskie stanowiące kartę nr 11 akt sprawy).
W świetle zaprezentowanych faktów uznano, że uiszczenie kosztów, jakie mogą wiązać się z udziałem w sprawie fachowego pełnomocnika przekracza możliwości płatnicze wnioskującej.
Zważywszy podniesione wyżej okoliczności ustanowiono dla niej radcę prawnego, działając na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 p.p.s.a., w związku z art. 258 §3 oraz z art. 246 §1 pkt 2 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło