IV SO/Gl 1/15
PostanowienieWSA w Gliwicach2015-04-03
Skład orzekający: Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy strona, która wykazuje dochód miesięczny w wysokości [...] zł, ale jednocześnie ponosi znaczne koszty utrzymania (kredyt hipoteczny, opłaty, koszty utrzymania mieszkania i samochodu), może zostać zwolniona od kosztów sądowych w całości?Ratio decidendi
Sąd uznał, że strona, mimo znacznych kosztów utrzymania, dysponuje dochodem w wysokości [...] zł miesięcznie, który pozwala jej na pokrycie kosztów sądowych. Prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie radcy prawnego, zostało przyznane, ponieważ strona wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jednakże, wysokość dochodu uzasadnia ocenę, że strona ma możliwość uiszczenia kosztów sądowych, które w sprawach o grzywnę z art. 55 § 1 P.p.s.a. nie są znaczne.Stan faktyczny
Strona U.R. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, wskazując na niski dochód z renty i przychody z najmu, które obciążone są kosztami. Referendarz sądowy postanowieniem z dnia 27 lutego 2015 r. ustanowił radcę prawnego, ale odmówił zwolnienia od kosztów sądowych. Strona złożyła sprzeciw, argumentując, że przychody z najmu nie są dochodem ze względu na obciążenia, a jej rzeczywisty dochód jest niewystarczający na pokrycie kosztów utrzymania i postępowania.Rozstrzygnięcie
1. ustanowić radcę prawnego dla wnioskującej; 2. odmówić zwolnienia wnioskującej od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz po rozpoznaniu w dniu 3 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku U.R. o wymierzenie [...] Centrum Kultury w B. grzywny w trybie art. 55 § 1 P.p.s.a. w kwestii wniosku U.R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego p o s t a n a w i a: 1. ustanowić radcę prawnego dla wnioskującej; 2. odmówić zwolnienia wnioskującej od kosztów sądowych.
U.R. w piśmie z dnia [...] wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. W uzasadnieniu wskazała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem, który jest bezrobotny, bez prawa do zasiłku. Dodała, że jej dochód stanowi renta inwalidzka w kwocie [...] zł. brutto. Ponadto podniosła, że przysługuje jej udział w 1/12 części własności kamienicy i z tytułu wynajmu lokalu użytkowego o powierzchni [...] m2, znajdującego się w tej kamienicy, uzyskuje dochód w kwocie [...] zł miesięcznie. W oświadczeniu o stanie majątkowym, wymieniła mieszkanie o powierzchni [...] m2, a w rubryce dotyczącej przedmiotów wartościowych (tj. o wartości powyżej 3 000 euro) - samochód osobowy marki [...] z [...] r. o wartości około [...] zł.
W wykonaniu zarządzenia referendarza sądowego, wnioskująca nadesłała decyzję ZUS potwierdzającą wysokość jej renty (kwota netto [...] zł), orzeczenie, mocą którego została zaliczona do osób o lekkim stopniu niepełnosprawności, umowę najmu lokalu użytkowego położonego w D. przy ul. [...] według której, kwota czynszu najmu wynosi [...] zł miesięcznie, odpis księgi wieczystej tej nieruchomości oraz pismo Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w D. dotyczące wykonania przez nią i pozostałych współwłaścicieli kamienicy - obowiązku naprawy tynków, schodów i usunięcia usterek określonych w tym piśmie. Przedstawiła również dokumenty potwierdzające wysokość części kosztów ponoszonych przez Wspólnotę Właścicieli Nieruchomości przy ul. [...] w D. Ponadto przedłożyła zestawienie miesięcznych kosztów utrzymania gospodarstwa domowego, wynoszących łącznie [...] zł. oraz rachunki dotyczące bieżących kosztów utrzymania, a także kopię umowy kredytu hipotecznego, którego miesięczna rata wynosi około [...] zł. Jednocześnie wskazała, że jej małżonek przebywa obecnie u rodziny we [...] i z tego powodu nie może okazać zaświadczenia z urzędu pracy potwierdzającego, że jest bezrobotny.
Referendarz sądowy postanowieniem z dnia 27 lutego 2015 r. ustanowił dla wnioskującej radcę prawnego i odmówił zwolnienia jej od kosztów sądowych.
U.R. złożyła sprzeciw od powyższego postanowienia. W uzasadnieniu wskazała, że za jej dochód może być uznana wyłącznie renta w wysokości [...] zł, przyznana do [...]. Podniosła, że kwota [...] zł, uzyskiwana z tytułu czynszu, nie jest dochodem, lecz przychodem ze względu na obciążenia z tytułu podatku od nieruchomości, podatku z tytułu umowy najmu oraz kosztów zarządu, których średnia miesięczna wysokość wynosi minimum [...] zł. Wskazała, że wobec tego jej dochód z tytułu czynszu wynosi [...] zł. miesięcznie. Dodała, że cały dochód z renty jest przeznaczany na poniesienie kosztów kredytu oraz zapłatę czynszu za mieszkanie, opłat za ogrzewanie, energię elektryczną – łącznie [...] zł. Wnioskująca przedstawiła zestawienie miesięcznych wydatków związanych z zaspokojeniem podstawowych potrzeb życiowych (utrzymanie mieszkania i samochodu) określając je na łączną kwotę [...] zł. Wskazała, że różnica między jej rzeczywistym miesięcznym dochodem w wysokości [...] zł, a kosztami utrzymania w kwocie [...] zł, wynosi tylko [...] zł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na podstawie art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej P.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy.
Według art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Natomiast zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W przedmiotowej sprawie, z analizy wniosku U.R. o przyznanie prawa pomocy oraz z przedłożonych przez nią dokumentów wynika, że jej sytuacja materialna uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie pełnomocnika.
Uwzględniając bowiem, że strona dysponuje – jak wykazała w sprzeciwie - dochodem w wysokości [...] zł miesięcznie, stwierdzić należało, że nie jest w stanie ponieść kosztów wynikających z ustanowienia pełnomocnika w osobie radcy prawnego. Jednocześnie wysokość jej dochodu, nawet przy uwzględnieniu wskazanych przez nią kosztów utrzymania, uzasadnia ocenę, że ma możliwość uiszczenia kosztów sądowych. Podkreślenia bowiem wymaga, że w sprawach w przedmiocie wniosku o wymierzenie organowi grzywny w trybie art. 55 § 1 P.p.s.a., koszty sądowe, z zasady ograniczają się wyłącznie do opłat sądowych, a zatem nie są to znaczne kwoty, nawet przy uwzględnieniu dochodu wykazanego przez stronę.
Wobec tego, nie ma podstaw do uwzględnienia wniosku w zakresie całkowitym, obejmującym również zwolnienie strony od kosztów sądowych.
Na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., należało zatem orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło