IV SO/Gl 16/17

PostanowienieWSA w Gliwicach2017-10-12

Skład orzekający: Starszy referendarz sądowy Andrzej Majzner

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który jest osobą niepełnosprawną, bezrobotną, opuszczającą Zakład Karny, z zadłużeniem i niskim dochodem gospodarstwa domowego, spełnia przesłanki do ustanowienia adwokata z urzędu w sprawie dotyczącej świadczeń z funduszu alimentacyjnego?
Ratio decidendi
Wnioskodawca spełnił przesłanki do ustanowienia adwokata z urzędu, ponieważ jego trudna sytuacja materialna i życiowa, w tym brak dochodów, niepełnosprawność, zadłużenie i niski dochód gospodarstwa domowego, uniemożliwiają mu samodzielne poniesienie kosztów profesjonalnej pomocy prawnej. Wniosek o zwolnienie z kosztów sądowych był bezprzedmiotowy z mocy prawa, gdyż sprawa dotyczyła świadczeń z funduszu alimentacyjnego.
Stan faktyczny
Skarżący S.D. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. dotyczącą umorzenia należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Wraz ze skargą złożył wnioski o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu, powołując się na trudną sytuację materialną i brak wiedzy prawniczej. Następnie złożył urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym szczegółowo opisał swoją sytuację materialną i zdrowotną.
Rozstrzygnięcie
Ustanowiono dla wnioskującego adwokata z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 12 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S.D. (D.) o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu (odnoszącego się do sprawy ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego) postanawia: 1. ustanowić dla wnioskującego adwokata z urzędu; Wraz z wniesioną bezpośrednio do tutejszego Sądu skargą z 21 sierpnia 2017 r. S.D. złożył dwa pisma procesowe opatrzone tą samą datą, w treści których zażądał zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata z urzędu powołując się na trudną sytuację materialną oraz na brak wiedzy prawniczej potrzebnej do obrony swoich praw. Następnie, w dniu 30 września 2017 r. wyżej wymieniony nadesłał urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym oświadczył, że jest osobą niepełnosprawną, "nie daje sobie rady", nie uzyskuje żadnego dochodu, pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z matką (również uskarżającą się na problemy zdrowotne) i jedynym źródłem utrzymania jest dla nich pobierana przez nią emerytura, w kwocie 1.300 zł. Nadto wnioskodawca zadeklarował, że jest współwłaścicielem domu jednoizbowego o wymiarach 5m/5m oraz działki o powierzchni 0,24 ha, na której budynek ten jest posadowiony. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje. Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 § 1 tej ustawy, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Jakkolwiek w treści formularza "PPF" (rubryka nr 4) wnioskodawca nie wskazał zakresu swojego żądania, to jednak treść jego wcześniejszych pism z dnia 21 sierpnia 2017 r. nie pozostawia wątpliwości, iż domaga się on zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata z urzędu (vide: karty nr 13 i 14 akt niniejszego postepowania). W tym stanie rzeczy należy w pierwszej kolejności odnotować, że wniosek S.D. odnosi się do sprawy, gdzie przedmiotem zaskarżenia jest decyzja administracyjna wydana w przedmiocie umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego, które to świadczenia stanowią formę szeroko pojętej pomocy społecznej. Stwierdzić zatem przyjdzie, że wnioskujący jest w tej sprawie zwolniony od kosztów sądowych z mocy samego prawa, na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., a co za tym idzie, jego wniosek o zwolnienie z obowiązku uiszczenia tych kosztów jest od samego początku bezprzedmiotowy i jako taki nie podlega rozpoznaniu (stanowisko zgodne z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału IV z dnia 28 sierpnia 2017 r. - karta nr 1 akt niniejszego postępowania) . Odnosząc się natomiast do wniosku S.D. o ustanowienie fachowego pełnomocnika trzeba wskazać, iż w myśl zasady wynikającej z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli, po myśli art. 245 § 2 cytowanej ustawy, mogącym obejmować między innymi ustanowienie adwokata lub radcy prawnego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W tym kontekście uznano, że wnioskodawca spełnił wymóg warunkujący uwzględnienie zgłoszonego żądania. Jak oświadczył we wniosku, nie posiada żadnych zasobów finansowych ani majątku, który mógłby zostać łatwo i szybko spieniężony oraz jest osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym (co udokumentował stosownym orzeczeniem - patrz karta nr 3 akt niniejszego postępowania). Równocześnie - jak wynika z ustaleń opisanych w uzasadnieniu decyzji administracyjnej będącej przedmiotem zaskarżenia w sprawie, do której niniejszy wniosek się odnosi - cztery miesiące temu opuścił Zakład Karny, pozostaje bez pracy, obciąża go znaczne zadłużenie, zaś dochód przypadający na jego dwuosobowe gospodarstwo domowe, uzyskiwany przez jego matkę z tytułu emerytury wynosi 1.328,43 zł (vide: kopia rzeczonej decyzji z dnia [...] r. - karty nr 4-6 akt niniejszego postępowania). Brak jest przy tym okoliczności, które mogłyby wskazywać, aby trudna sytuacja materialna i życiowa wyżej wymienionego miała ulec w ostatnim okresie istotnej poprawie. W tym stanie rzeczy nie budzi wątpliwości, że opłacenie fachowego pełnomocnika z wyboru przekracza możliwości wnioskodawcy, co mając na uwadze postanowiono jak w sentencji działając na podstawie art. 258 § 1 i §2 pkt 7 p.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło