IV SO/Gl 17/17
PostanowienieWSA w Gliwicach2017-10-12
Skład orzekający: Starszy referendarz sądowy Andrzej Majzner
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który jest zwolniony z mocy prawa z kosztów sądowych w sprawie dotyczącej świadczeń z funduszu alimentacyjnego, może również uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu, jeśli wykaże swoją trudną sytuację materialną?Ratio decidendi
Wnioskodawca, który jest zwolniony z mocy prawa z kosztów sądowych w sprawie dotyczącej świadczeń z funduszu alimentacyjnego, może uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku dla swojego utrzymania. Wniosek o zwolnienie z kosztów sądowych w takim przypadku jest bezprzedmiotowy, ale wniosek o ustanowienie adwokata może zostać uwzględniony po analizie sytuacji materialnej strony.Stan faktyczny
Skarżący S.D. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. dotyczącą umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Wraz ze skargą złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu, powołując się na trudną sytuację materialną i brak wiedzy prawniczej. Następnie złożył urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym szczegółowo opisał swoją sytuację finansową i zdrowotną.Rozstrzygnięcie
Ustanowiono dla wnioskującego adwokata z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 12 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S.D. (D.) o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu (odnoszącego się do sprawy ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego) postanawia: 1. ustanowić dla wnioskującego adwokata z urzędu;
Wraz z wniesioną bezpośrednio do tutejszego Sądu skargą z 21 sierpnia 2017 r. S.D. złożył dwa pisma procesowe opatrzone tą samą datą, w treści których zażądał zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata z urzędu powołując się na trudną sytuację materialną oraz na brak wiedzy prawniczej potrzebnej do obrony swoich praw.
Następnie, w dniu 30 września 2017 r. wyżej wymieniony nadesłał urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym potwierdził, iż domaga się zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Równocześnie oświadczył, że jest osobą niepełnosprawną, "nie daje sobie rady", nie uzyskuje żadnego dochodu, pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z matką (również uskarżającą się na problemy zdrowotne) i jedynym źródłem utrzymania jest dla nich pobierana przez nią emerytura, w kwocie 1.300 zł. Nadto wnioskodawca zadeklarował, że jest współwłaścicielem domu jednoizbowego o wymiarach 5m/5m oraz działki o powierzchni 0,24 ha, na której budynek ten jest posadowiony.
Rozpoznając wniosek zważono, co następuje.
Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 § 1 tej ustawy, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym.
W pierwszej kolejności trzeba odnotować, że wniosek S.D. odnosi się do sprawy, gdzie przedmiotem zaskarżenia jest decyzja administracyjna wydana w przedmiocie umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego, które to świadczenia stanowią formę szeroko pojętej pomocy społecznej. Stwierdzić zatem przyjdzie, że wnioskujący jest w tej sprawie zwolniony od kosztów sądowych z mocy samego prawa, na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., a co za tym idzie, jego wniosek o zwolnienie z obowiązku uiszczenia tych kosztów jest od samego początku bezprzedmiotowy i jako taki nie podlega rozpoznaniu (stanowisko zgodne z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału IV z dnia 28 sierpnia 2017 r. - karta nr 1 akt niniejszego postępowania) .
Odnosząc się natomiast do wniosku S.D. o ustanowienie fachowego pełnomocnika trzeba wskazać, iż w myśl zasady wynikającej z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli, po myśli art. 245 § 2 cytowanej ustawy, mogącym obejmować między innymi ustanowienie adwokata lub radcy prawnego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W tym kontekście uznano, że wnioskodawca spełnił wymóg warunkujący uwzględnienie zgłoszonego żądania.
Jak oświadczył we wniosku, nie posiada żadnych zasobów finansowych ani majątku, który mógłby zostać łatwo i szybko spieniężony oraz jest osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym (co udokumentował stosownym orzeczeniem - patrz karta nr 3 akt niniejszego postępowania). Równocześnie - jak wynika z ustaleń opisanych w uzasadnieniu decyzji administracyjnej będącej przedmiotem zaskarżenia w sprawie, do której niniejszy wniosek się odnosi - cztery miesiące temu opuścił Zakład Karny, pozostaje bez pracy, obciąża go znaczne zadłużenie, zaś dochód przypadający na jego dwuosobowe gospodarstwo domowe, uzyskiwany przez jego matkę z tytułu emerytury wynosi 1.328,43 zł (vide: kopia rzeczonej decyzji z dnia [...]r. - karty nr 7-9 akt niniejszego postępowania). Brak jest przy tym okoliczności, które mogłyby wskazywać, aby trudna sytuacja materialna i życiowa wyżej wymienionego miała ulec w ostatnim okresie istotnej poprawie.
W tym stanie rzeczy nie budzi wątpliwości, że opłacenie fachowego pełnomocnika z wyboru przekracza możliwości wnioskodawcy, co mając na uwadze postanowiono jak w sentencji działając na podstawie art. 258 § 1 i §2 pkt 7 p.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło