IV SO/Gl 18/11

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku A w K. o wymierzenie Dyrektorowi Zespołu Szkół Nr [...] w J. grzywny w trybie art. 55 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w przedmiocie informacji publicznej, w kwestii wniosku Dyrektora Zespołu Szkół Nr [...] w J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy; W treści pisma procesowego z dnia [...] r. Dyrektor Zespołu Szkół Nr [...] w J. zawarł wniosek o zwolnienie z kosztów postępowania. Następnie, to jest w odpowiedzi na wezwanie z dnia [...]r., organ ten złożył urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym sprecyzował, iż zakres jego żądania obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podniósł, że placówka, którą kieruje jest szkołą publiczną, finansowaną z budżetu jednostki samorządu terytorialnego i nie ma możliwości wydatkowania pozostających w jej gestii środków pieniężnych na cele inne niż statutowe, bez zgody "jednostki terytorialnej". Środki te są przeznaczane na wynagrodzenia nauczycieli i pracowników oraz na "prawidłowe funkcjonowanie placówki". W dalszej części formularza wskazano, że Zespół Szkół, którym kieruje wnioskujący organ, zakończył ubiegły rok stratą w wysokości 5.215.017,73 zł, wartość posiadanych środków trwałych (których jest użytkownikiem) to 1.732.455,30 zł, z kolei stan jego trzech rachunków bankowych na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wynosił ogółem 266.122,28 zł. W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje. Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 tej ustawy, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Odnosząc się do wniosku Dyrektora Zespołu Szkół Nr [...] w J. należy podnieść, iż w myśl zasady wyrażonej w art. 246 §2 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nie posiadającej osobowości prawnej, prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli, zgodnie z art. 245 §3 p.p.s.a. mogącym obejmować między innymi zwolnienie od kosztów sądowych, na które składają się opłaty i wydatki) może nastąpić wtedy, gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Brzmienie przywołanego unormowania nie pozostawia wątpliwości co do tego, że ustawodawca formułując ten przepis, użył terminu "wykazać" w znaczeniu udowodnić, przedstawić coś w sposób przekonywujący, pokazać, unaocznić (por. Słownik języka polskiego pod red. naukową prof. dr Mieczysława Szymczaka, tom III, Wydawnictwo Naukowe PWN Sp. z o.o. Warszawa 1978, wydanie IX 1994 r., s. 805). W tym kontekście uznano, że okoliczności sprawy nie uzasadniają uwzględnienia zgłoszonego żądania. Wnioskujący podmiot jest wprawdzie organem prowadzącym publiczną placówkę oświatową finansowaną ze środków jednostki samorządu terytorialnego, która zakończyła ubiegły rok wysoką stratą. Decydujący wpływ na negatywne rozstrzygnięcie jego żądania miał jednak fakt, iż zgodnie ze złożonym przezeń oświadczeniem, stan rachunków bankowych kierowanej przez niego placówki na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wynosił ogółem 266.122,28 zł. Dyrektor Zespołu Szkół Nr [...] w J. dysponuje zatem środkami finansowymi wystarczającymi na uiszczenie pełnych kosztów niniejszego postępowania sądowego. W tym miejscu należy podkreślić, że na obecnym etapie postępowania sądowego, wspomniany organ nie jest obowiązany do uiszczenia żadnych kosztów. Obowiązek taki może powstać w stosunku do niego dopiero w przyszłości, a mianowicie np. w przypadku, gdyby powziął zamiar zaskarżenia orzeczenia, które zostanie wydane w sprawie przez Sąd. Nawet jednak w takim przypadku, wysokość należności, którą będzie musiał pokryć, a mianowicie wpisu od zażalenia, wynosić będzie zaledwie 100 zł. Zważywszy zatem stan środków pieniężnych na rachunkach bankowych kierowanej przezeń jednostki, nie sposób zgodzić się, aby nie był w stanie kosztów takich ponieść. Trzeba w tym miejscu zaakcentować, że Dyrektor Zespołu Szkół Nr [...] w J. nie występuje w niniejszej sprawie jako osoba fizyczna lecz jako podmiot kierujący tą placówką, będący organem samorządowym w rozumieniu art. 5 §2 pkt 3 K.p.a., jako organ jednostki samorządu terytorialnego w znaczeniu nadanym przez pkt 6 cytowanego przepisu. (vide: Komentarz do art. 1 Kodeksu postępowania administracyjnego [w:] G. Łaszczyca, C. Martysz, A. Matan - "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz" - System Informacji Prawnej LEX, 2010 r.). Z tego powodu argumentacja, zgodnie z którą nie ma możliwości wydatkowania środków pieniężnych na cele inne niż cele statutowe wspomnianego Zespołu Szkół, nie może przesądzać o przyznaniu prawa pomocy. Zdaniem rozpoznającego wniosek, ewentualny wydatek związany z opłaceniem kosztów niniejszego postępowania sądowego można bowiem uznać za mieszczący się w pojęciu realizacji celów statutowych tej placówki, skoro przedmiot tego postępowania jest przecież ściśle związany z jej działalnością. Nawet jednak gdyby przyjąć, że tak nie jest, Dyrektor Szkoły - jak sam oświadczył we wniosku - może wystąpić o udzielenie zgody na dokonanie rzeczonego wydatku do właściwego organu jednostki samorządu terytorialnego. Dopiero więc ewentualne nieudzielanie takiej zgody mogłoby czynić wniosek o przyznanie prawa pomocy uzasadnionym. Mając na względzie zaprezentowane wyżej okoliczności uznano, że przesłanka, o której mowa w art. 246 §2 pkt 2 p.p.s.a. nie została w sprawie zachowana i dlatego postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 tej ustawy.