IV SO/Gl 18/12

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 16 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku M.M. (M.) o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy; W dniu 29 czerwca 2012 r. M.M. złożył do Sądu pismo procesowe sporządzone w języku angielskim, w którego końcowej części wskazał na brak "wystarczającego stopnia" znajomości języka polskiego i związaną z tym konieczność ustanowienia tłumacza. Wraz z rzeczonym pismem wyżej wymieniony złożył urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym (posługując się językiem polskim) określił, iż domaga się zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata uzasadniając swoje żądanie problemami zdrowotnymi, trudną sytuacją materialną oraz barierą językową. Oświadczył przy tym, że nie posiada jakiegokolwiek majątku, nie uzyskuje dochodów, jest zadłużony i utrzymuje się z pożyczek od "dalszych krewnych" na "pewną kwotę". Z uwagi na fakt, iż powyższe oświadczenia uznano za niewystarczające do oceny sytuacji materialnej strony, pismem z dnia 30 lipca 2012 r. zwrócono się do niej o uprawdopodobnienie okoliczności podniesionych we wniosku. W tym zakresie wnioskodawcę wezwano o: - udokumentowanie wysokości zaciągniętych zobowiązań (pożyczek) wraz z podaniem osób będących jego wierzycielami; - wskazanie tytułu prawnego przysługującego mu do aktualnego miejsca pobytu wraz z podaniem rodzaju nieruchomości, w której mieszka i jej powierzchni; - udokumentowanie wydatków związanych z utrzymaniem się (opłat za energię elektryczną, dostawy gazu, wody itp.). Z uwagi na podnoszone przez M.M. problemy z posługiwaniem się językiem polskim oraz wobec tego, iż domagał się on wyznaczenia dla niego tłumacza, wspomniane wyżej wezwanie z dnia 30 lipca 2012 r. wysłano do niego po uprzednim przetłumaczeniu na język angielski, które dokonane zostało przez tłumacza przysięgłego, ustanowionego mocą postanowienia tutejszego Sądu z dnia 9 lipca 2012 r. W wyznaczonym siedmiodniowym terminie, który upłynął w dniu 10 października 2012 r. wnioskujący nie udzielił na rzeczone wezwanie jakiejkolwiek odpowiedzi. W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje. Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) - zwanej dalej "p.p.s.a.", stronie na jej wniosek może zostać przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może być udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Odnosząc się do wniosku M.M. należy podnieść, iż w myśl zasady wynikającej z art. 246 §1 pkt 1 p.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym (czyli, po myśli art. 245 §2 cytowanej ustawy, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z kolei warunkiem przyznania osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (zgodnie z art. 245 §3 p.p.s.a. obejmującym tylko zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmującym tylko ustanowienie jednego z wymienionych w tym przepisie profesjonalnych pełnomocników) jest wykazanie niemożności poniesienia pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a.). O ewentualnym przyznaniu prawa pomocy przesądza zatem przesłanka zobiektywizowana, o czym świadczy słowo "wykazanie", które nakłada na stronę nie tylko powinność uprawdopodobnienia ale więcej, formułuje obowiązek wskazania przez nią obiektywnie zaistniałych przesłanek stanu rzeczywistego (por. P. Dobosz, Procedury administracyjne, model sądownictwa administracyjnego a "prawo pomocy" [w:] praca zbiorowa pod red. J. Stelmasiaka, J. Niczyporuka, S. Fundowicza, Polski model sądownictwa administracyjnego, Oficyna Wydawnicza VERBA s. c., Lublin 2003, s. 120). Oznacza to, że inicjatywa dowodowa w stosunku do okoliczności, z których strona wnioskująca zamierza wywieść skutki prawne leży po stronie wnioskodawcy, a nie rozpoznającego wniosek. Nie budzi zatem wątpliwości, że rozstrzygnięcie wniosku zależy od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (por.: J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 319). Zważywszy powyższe uznano, że okoliczności niniejszej sprawy nie uzasadniają uwzględnienia zgłoszonego żądania albowiem M.M. nie uzupełnił wniosku w zakresie objętym wezwaniem z dnia 30 lipca 2012 r. W tym miejscu trzeba wyjaśnić, iż wezwanie to doręczone zostało wyżej wymienionemu w trybie art. 73 p.p.s.a. Mianowicie, awizowano je w dniu 19 września 2012 r. oraz powtórnie w dniu 27 września 2012 r. (vide: adnotacje na zwróconej przesyłce - karta nr 21 akt sprawy), a tym samym za datę doręczenia należało uznać 3 października 2012 r. (14 dni od daty pierwszego awiza). W wyznaczonym siedmiodniowym terminie, którego upływ nastąpił z dniem 10 października 2012 r. wnioskodawca nie udzielił żadnej odpowiedzi. Tymczasem trzeba podkreślić, że uchylenie się strony od wykonania nałożonego na nią w toku postępowania obowiązku polegającego na uzupełnieniu danych wykazanych we wniosku oraz przedłożeniu dokumentów potwierdzających okoliczności związane z jej sytuacją materialną uniemożliwia uznanie złożonych przez nią oświadczeń za w pełni przekonujące i dlatego wyłącza możliwość przyznania jej rzeczonego dobrodziejstwa procesowego w żądanym zakresie (por.: postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 5 września 2005 r., sygn. akt II FZ 414/05 oraz z dnia 14 września 2005 r., sygn. akt II FZ 575/05). W konsekwencji stwierdzić przyjdzie, że skoro wnioskujący, pomimo stosownego wezwania nie zobrazował swojej aktualnej sytuacji majątkowej i złożył w tym zakresie niezbędnych wyjaśnień, to nie sposób przyjąć, aby wykazał w sposób dostatecznie wiarygodny, że nie jest w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w swym koniecznym utrzymaniu a tym bardziej, aby nie był w stanie uiścić jakichkolwiek kosztów postępowania. Nie budzi więc wątpliwości, że wymogi, o których mowa w art. 246 §1 p.p.s.a. nie zostały w sprawie zachowane. Mając na względzie przywołane wyżej okoliczności postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 p.p.s.a., w związku z art. 246 §1 tej ustawy.