IV SO/Gl 18/14
PostanowienieWSA w Gliwicach2014-06-25
Skład orzekający: Andrzej Majzner
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca może uzyskać prawo pomocy w postaci ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika z powodu trudnej sytuacji materialnej w postępowaniu przed sądem administracyjnym?Ratio decidendi
Sąd przyznał wnioskodawcy prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, uznając, że wykazał on, iż nie jest w stanie ponieść kosztów profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, co jest przesłanką do przyznania prawa pomocy na podstawie art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a.Stan faktyczny
Wnioskodawca A.J. złożył wniosek o ustanowienie pełnomocnika prawnego w postępowaniu dotyczącym skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w sprawie dodatku mieszkaniowego. Uzasadnił to brakiem wiedzy prawniczej oraz trudną sytuacją materialną, będąc osobą bezrobotną, utrzymującą się z pomocy rodziny, z wysokim zadłużeniem i toczącym się postępowaniem egzekucyjnym. Formalnie wznowił działalność gospodarczą, lecz nie prowadzi jej faktycznie.Rozstrzygnięcie
Ustanowiono radcę prawnego dla wnioskodawcy na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 p.p.s.a. w związku z art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku A.J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (odnoszącego się do sprawy ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. nr [...] z dnia [...] r. w przedmiocie dodatku mieszkaniowego) postanawia: ustanowić radcę prawnego dla wnioskodawcy;
W dniu 30 kwietnia 2014 r. A.J. nadał do Sądu pismo procesowe datowane na 28 kwietnia 2014 r., w którym wniósł o ustanowienie pełnomocnika celem sporządzenia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. nr [...] z dnia [...] r. Wnioskodawca powołał się na brak wiedzy prawniczej koniecznej do obrony swoich interesów oraz na trudną sytuację materialną wynikającą z faktu, iż pozostaje bez pracy i utrzymuje się z pomocy otrzymywanej od swej rodziny.
Następnie, to jest w odpowiedzi na wezwanie z dnia 14 maja 2014 r. A.J. przedłożył urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym sprecyzował, iż domaga się ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika procesowego w osobie radcy prawnego lub adwokata, a nadto także zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu ponownie podkreślił, iż znajduje się w trudnej sytuacji materialnej i życiowej. Wywiódł bowiem, że nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych ani nieruchomości (poza mieszkaniem o powierzchni 62,04 m2), zaś w okresie od 19 stycznia 2012 r. do 11 stycznia 2014 r. nie był zatrudniony i nie uzyskiwał żadnego dochodu. Równocześnie z rzeczonym formularzem wnioskodawca (odpowiadając na wezwanie do uprawdopodobnienia danych dotyczących jego sytuacji materialnej) nadesłał pismo procesowe z dnia 30 maja 2014 r., gdzie oświadczył między innymi, że wobec braku możliwości uzyskania prawa do zasiłku nie zarejestrował się jako osoba bezrobotna, jednak okoliczność, iż nie uzyskiwał dochodów znajduje potwierdzenie w złożonej deklaracji podatkowej za rok 2013 r., gdzie wykazał zerowy dochód. Strona dodała, że utrzymuje się z pomocy udzielanej przez członków rodziny, a mianowicie: matkę, brata, siostrzeńca i bratanka. Wskazała przy tym, że począwszy od lutego 2014 r. podjęła zawieszoną działalność gospodarczą prowadzoną jednoosobowo w zakresie usług transportowych (fakt ten potwierdza wypis z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej - karta nr 39 akt niniejszej sprawy).
Równocześnie wnioskujący nadesłał dokumenty potwierdzające fakt, iż obciąża go bardzo wysokie zadłużenie z tytułu opłat za zamieszkiwany lokal oraz okoliczność, iż toczy się wobec niego postępowanie egzekucyjne.
Następnie, to jest kolejnym wezwaniem do uzupełnienia danych ujętych we wniosku (zarządzenie z dnia 4 czerwca 2014 r.) wnioskodawcę wezwano o podanie i udokumentowanie wyniku finansowego, jaki przyniosła prowadzona przezeń działalność gospodarcza w okresie ostatnich trzech miesięcy.
W odpowiedzi A.J. nadesłał pismo procesowe datowane na 20 czerwca 2014 r., gdzie między innymi oświadczył, że choć formalnie wznowił wykonywanie działalności gospodarczej, to jednak dokonał "tylko urzędowych czynności rejestrujących" i wobec trudności związanych głównie z brakiem wystarczających środków finansowych, do chwili obecnej nie rozpoczął jej faktycznego wykonywania i nie prowadzi w związku z tym stosownej ewidencji księgowej.
W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje.
Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - zwanej dalej "p.p.s.a.", stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym.
W pierwszej kolejności należy odnotować, że - jak ustalono (patrz: notatka służbowa stanowiąca kartę nr 2 akt niniejszej sprawy) - wnioskujący ubiega się o prawo pomocy celem wniesienia skargi na decyzję administracyjną Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. nr [...] z dnia [...] r., która wydana została w przedmiocie dodatku mieszkaniowego, będącego świadczeniem stanowiącym formę szeroko pojętej pomocy społecznej. W konsekwencji, w sprawie z tej skargi strona będzie zwolniona od kosztów sądowych z mocy samego prawa, co wynika z art. 239 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., a co za tym idzie, jej wniosek o zwolnienie z obowiązku uiszczenia tych kosztów jest bezprzedmiotowy i jako taki nie podlega rozpoznaniu.
Odnosząc się natomiast do wniosku A.J. o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika należy przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. Stosownie do jej brzmienia, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli po myśli art. 245 §3 cytowanej regulacji, mogącym obejmować ustanowienie jednego z wymienionych w tym przepisie profesjonalnych pełnomocników) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W tym kontekście uznano, że wnioskujący spełnił przesłankę warunkującą uwzględnienie jego żądania.
Z oświadczeń wyżej wymienionego wynika, iż nie posiada on żadnych zasobów finansowych ani łatwego do spieniężenia majątku. Równocześnie - co potwierdzają dokumenty oraz oświadczenia złożone w odpowiedzi na stosowne wezwania o uzupełnienie danych ujętych we wniosku - przez okres dwóch lat był pozbawiony wolności, opuścił Zakład Karny w styczniu 2014 r. (vide: świadectwo zwolnienia - karta nr 41 akt sprawy), nie uzyskuje jakichkolwiek dochodów i utrzymuje się z pomocy udzielanej przez członków rodziny.
O niewątpliwie trudnej sytuacji materialnej wnioskodawcy świadczy nadto fakt bardzo wysokich zaległości płatniczych z tytułu opłat za zamieszkiwany lokal (kwota ogółem wynosząca ponad 80 tysięcy zł - patrz: zawiadomienie o wszczęciu egzekucji - karta nr 23 akt sprawy), co doprowadziło do wykluczenia go ze Spółdzielni Mieszkaniowej (patrz: uchwała stanowiąca kartę nr 37 akt sprawy).
Mając na względzie wszystkie zaprezentowane wyżej okoliczności uznano, że wnioskujący wykazał w sposób dostatecznie przekonujący, że nie jest w stanie ponieść kosztów jakie wiążą się z opłaceniem profesjonalnego pełnomocnika z wyboru, bez uszczerbku w swym koniecznym utrzymaniu i dlatego postanowiono jak w sentencji działając na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 p.p.s.a. w związku z art. 246 §1 pkt 2 tej ustawy.
Przyznając prawo pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego wzięto nadto pod uwagę obciążenie poszczególnych korporacji zawodowych, w tym adwokackiej i radcowskiej, sprawami, w których Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach ustanawia profesjonalnych pełnomocników.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło