IV SO/Gl 18/17

PostanowienieWSA w Gliwicach2017-09-21

Skład orzekający: Starszy referendarz sądowy Andrzej Majzner

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu w związku ze skargą na przewlekłe prowadzenie postępowania dotyczącego świadczeń rodzinnych, należy przyznać prawo pomocy, jeśli jej dochody pochodzą wyłącznie ze świadczeń społecznych i alimentów, a wydatki związane z utrzymaniem lokalu pochłaniają znaczną część tych dochodów?
Ratio decidendi
Osobie fizycznej, która nie posiada zasobów finansowych ani majątku, a jej utrzymanie wraz z rodziną opiera się wyłącznie na świadczeniach z zakresu pomocy społecznej i alimentach, należy przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Wniosek o zwolnienie z kosztów sądowych w takiej sytuacji jest bezprzedmiotowy, gdyż strona jest z mocy prawa zwolniona z tych kosztów.
Stan faktyczny
S.H. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu. Wniosek dotyczył skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Regionalny Ośrodek Polityki Społecznej w sprawie świadczeń rodzinnych. Strona oświadczyła, że utrzymuje się z synem z alimentów i świadczeń rodzinnych (łącznie ok. 1000 zł miesięcznie), ponosząc wydatki na lokal w wysokości ok. 310 zł miesięcznie. Nie posiada zasobów pieniężnych ani majątku.
Rozstrzygnięcie
Ustanowiono dla wnioskującej adwokata z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 21 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S.H. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu postanawia: 1. ustanowić dla wnioskującej adwokata z urzędu; W dniu 28 sierpnia 2017 r. S.H. złożyła do Sądu urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym określiła, iż domaga się zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Z treści tego formularza, wynika, że wnioskująca ubiega się o przyznanie prawa pomocy w związku z zamiarem wniesienia skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego przez Regionalny Ośrodek Polityki Społecznej Województwa [...] w sprawie dotyczącej świadczeń rodzinnych. Strona oświadczyła, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z małoletnim synem, nie posiada żadnych zasobów pieniężnych ani majątku i sama nie uzyskuje dochodów, poza pobieranymi na syna alimentami (400 zł) oraz świadczeniami rodzinnymi (w tym wychowawczym), w kwocie ogółem 595 zł ponosząc wydatki związane z zamieszkiwanym lokalem (czynsz i opłaty za media), w wysokości ogółem 310 zł. Następnie, odpowiadając na stosowne wezwanie z dnia 1 września 2017 r., wnioskodawczyni nadesłała kopie decyzji administracyjnych, mocą których przyznano jej prawo do zasiłku rodzinnego (95 zł), świadczenia z funduszu alimentacyjnego (400 zł) oraz świadczenia wychowawczego w ramach programu "Rodzina 500+" na syna (500 zł). Nadto strona przedłożyła kopię wyroku orzekającego rozwód pomiędzy nią i byłym małżonkiem oraz zasądzającego alimenty na rzecz jej syna. Nadesłała również pismo procesowe, w którym wywiodła między innymi, że aktualnie zamieszkuje w lokalu należącym do znajomego, który udostępnia jej pokój, zaś wydatkami dzieli się z nim po połowie przekazując mu gotówkę w dniu kiedy otrzymuje świadczenia. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje. Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 § 1 tej ustawy, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. W pierwszej kolejności należy odnotować, że - jak wynika z wywodów strony - złożyła ona niniejszy wniosek, celem uzyskania prawa pomocy do sprawy dotyczącej świadczeń rodzinnych, które stanowią formę szeroko pojętej pomocy społecznej. Stwierdzić zatem przyjdzie, że wnioskująca będzie w tej sprawie zwolniona od kosztów sądowych z mocy samego prawa, na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., a co za tym idzie, jej wniosek o zwolnienie z obowiązku uiszczenia tych kosztów jest od samego początku bezprzedmiotowy i jako taki nie podlega rozpoznaniu. Odnosząc się natomiast do wniosku S.H. o ustanowienie fachowego pełnomocnika trzeba wskazać, iż w myśl zasady wynikającej z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli, po myśli art. 245 § 2 cytowanej ustawy, mogącym obejmować między innymi ustanowienie adwokata lub radcy prawnego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W tym kontekście uznano, że wnioskodawczyni spełniła wymóg warunkujący uwzględnienie zgłoszonego żądania. Z jej oświadczeń wynika bowiem, że nie posiada żadnych zasobów finansowych ani łatwego do spieniężenia majątku. Jak przy tym potwierdzają przedłożone przez nią w toku postępowania dokumenty źródłowe, utrzymuje się wraz z synem wyłącznie ze świadczeń z zakresu szeroko pojętej pomocy społecznej (świadczenia rodzinne, świadczenie z funduszu alimentacyjnego), w miesięcznej kwocie około tysiąca złotych, co nie umożliwia dokonania oszczędności wystarczających na opłacenie fachowego pełnomocnika z wyboru. Mając na względzie powyższe postanowiono jak w sentencji działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło