IV SO/Gl 25/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Walentek po rozpoznaniu w dniu 24 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku A.P. o wymierzenie grzywny Prezydentowi Miasta B. w związku z nieprzekazaniem Sądowi skargi, odpowiedzi na skargę i akt administracyjnych w sprawie ze skargi A.P. na bezczynność Prezydenta Miasta B. w przedmiocie informacji publicznej postanawia: 1. nałożyć na Prezydenta Miasta B. grzywnę w kwocie 200 zł (dwieście złotych); 2. zasądzić od Prezydenta Miasta B. na rzecz skarżącego kwotę 100 zł (sto złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia 20 sierpnia 2016 r. A.P. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z wnioskiem o wymierzenie Prezydentowi Miasta B. grzywny na podstawie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718- zwanej dalej "P.p.s.a.") za nieprzekazanie w terminie skargi zarejestrowanej pod sygn. akt IV SAB/Gl 118/16. We wniosku tym domagał się ukarania organu grzywną w maksymalnej wysokości oraz zasądzenia kosztów postępowania. W uzasadnieniu skarżący wskazał, iż dnia 30 czerwca 2016 r. organ otrzymał skargę na bezczynność w przedmiocie informacji publicznej, jednakże nie przekazał jej wraz z odpowiedzią do Sądu w terminie określonym w art. 21 ustawy o dostępie do informacji publicznej, tylko dokonał tego z opóźnieniem. W odpowiedzi na wniosek pełnomocnik Prezydenta Miasta B. wniósł o jego oddalenie wyjaśniając, że przedmiotową skargę wraz z odpowiedzią na nią oraz aktami administracyjnymi organ nadał przesyłką pocztową w dniu 30 lipca 2016 r. Jednocześnie przyznał, iż przekazanie skargi nastąpiło z opóźnieniem, które nie było wyrazem lekceważenia obowiązków względem Sądu i skarżącego a wynikało z potrzeby wszechstronnego rozważenia sprawy i dokładnego jej opisania w odpowiedzi na skargę, jako że przedmiot sprawy dotyczył zakresów działania różnych jednostek Miasta B. (tzn. Urzędu Miejskiego i Miejskiego Zarządu Dróg). W ocenie pełnomocnika organu okres 15 dni na dokonanie wszystkich niezbędnych czynności, ustalenie okoliczności prawnych i faktycznych w związku z zarzutem bezczynności oraz przedstawienie ich w odpowiedzi na skargę, okazał się niewystarczający. Poza tym pełnomocnik organu wskazał na podjęte czynności, które w przyszłości mają zapobiegać tego typu opóźnieniom. Dodatkowo podniósł, że skoro przepis art. 55 § 1 P.p.s.a. dototyczący wymierzenia organowi grzywny pełni także funkcję represyjną, to może nie powinien być interpretowany rozszerzająco. Przepis ten odnosi się bowiem do niewypełnienia obowiązków wynikających z art. 54 § 2 P.p.s.a., tymczasem w sprawie doszło do niezastosowania terminu wskazanego w art. 21 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Natomiast funkcję prewencyjną art. 55 § 1 P.p.s.a. spełnił już sam wniosek albowiem podjęto działania zmierzające do tego, aby w przyszłości nie dochodziło do naruszenia art. 21 ww. ustawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 54 § 1 P.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Organ, o którym mowa wyżej, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania (art. 54 § 2 P.p.s.a.). Stosownie zaś do treści art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tj.: Dz.U. z 2015, poz. 2058 - dalej w skrócie "u.d.i.p.") do skarg rozpatrywanych w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z tym że przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. Powołany wyżej art. 21 pkt 1, stanowi unormowanie szczególne w stosunku do normy art. 54 § 2 P.p.s.a. w zakresie terminu przekazania skargi, przewidując jego skrócenie do 15 dni. Niezachowanie tego terminu, podobnie jak niezachowanie terminu 30-dniowego, wynikającego z art. 54 § 2 P.p.s.a. skutkować może wymierzeniem grzywny na podstawie art. 55 § 1 P.p.s.a. Stanowi on bowiem, że w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6, tj. do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Unormowanie zawarte w art. 55 § 1 P.p.s.a., na podstawie którego został złożony wniosek o ukaranie grzywną stanowi natomiast regulację prawną mającą na celu dyscyplinowanie organów administracji publicznej do terminowego wykonania obowiązków określonych w art. 54 § 2 P.p.s.a. oraz zapobieganie przetrzymywaniu skarg przez te organy. Wymierzenie grzywny w trybie art. 55 § 1 P.p.s.a. pełni również funkcję represyjną, która służy ochronie konstytucyjnego prawa do rozpoznania sprawy sądowej bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP), ma ono także na celu funkcję prewencyjną i służy zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 maja 2012r. sygn. I OZ 328/12, z dnia 14 grudnia 2011r. sygn. akt I OZ 1039/11, z dnia 27 września 2011r. sygn. akt II GZ 431/11, z dnia 25 sierpnia 2011 r. sygn. akt I OZ 594/11 oraz postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 21 stycznia 2013r. sygn. akt IV SO/Gl 49/12). Przesłanką wymierzenia grzywny na podstawie art. 55 § 1 P.p.s.a. jest sam fakt nieprzekazania skargi sądowi administracyjnemu, bez względu na jego przyczyny (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 września 2011 r., sygn. akt I OZ 719/11, Lex 965940), a przedmiot zaskarżenia określony w art. 55 § 1 P.p.s.a. obejmuje nie tylko zaniechanie przekazania sądowi skargi, odpowiedzi na skargę i akt sprawy, ale także zwłokę organu w dopełnieniu tej czynności. Użyte przez ustawodawcę w art. 55 § 1 P.p.s.a. sformułowanie "sąd może orzec" o wymierzeniu organowi grzywny oznacza, że podejmując rozstrzygnięcie w tej sprawie Sąd powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc m.in. charakter, przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 P.p.s.a., czas jaki upłynął od wniesienia skargi, a także okoliczność, czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie grzywny organ obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu. W ocenie Sądu wniosek A.P. o wymierzenie grzywny Prezydentowi Miasta B. za nieprzekazanie Sądowi skargi z dnia 25 czerwca 2016 r. wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę zasługuje na uwzględnienie. Sprawa ze skargi A.P. na bezczynność Prezydenta Miasta B. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej została zarejestrowana w tut. Sądzie pod sygnaturą akt IV SAB/Gl 118/16. Nie ulega wątpliwości, że organ otrzymał powyższą skargę w dniu 30 czerwca 2016 r. i obowiązany był do nadania jej właściwego biegu w terminie 15 dni, który upłynął w dniu 15 lipca 2016 r. Tymczasem organ nadał skargę wraz z aktami i odpowiedzią na skargę pocztą dopiero w dniu 30 lipca 2016 r., a zatem 15 dni po upływie wskazanego terminu. Z treści odpowiedzi na wniosek wynika, że powodem opóźnienia była potrzeba wszechstronnego rozważenia sprawy i dokładnego jej opisania w odpowiedzi na skargę, jako że przedmiot sprawy dotyczył zakresów działania różnych jednostek Miasta, co wymagało dodatkowego czasu. Nie jest to jednak okoliczność, która usprawiedliwiałaby opóźnienie w realizacji obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 P.p.s.a w zw. z art. 21 pkt 1 u.d.i.p. Wszechstronne rozważenie sprawy winno nastąpić po wpływie wniosku o udzielenie informacji publicznej, wówczas to organ ma również możliwość przesunięcia terminu do jej rozpoznania. Natomiast przekazanie skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę jest bezwzględnym obowiązkiem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono. Jednocześnie podkreślić należy, że skargi na bezczynność wymagają niezwłocznego rozpoznania przez Sąd i są rozpoznawane w pierwszej kolejności, gdyż ich celem jest ewentualne doprowadzenie do podjęcia przez organ administracji określonych czynności i usunięcie stanu bezczynności. Skarga A.P. z dnia 25 czerwca 2016r. dotyczyła bezczynności organu w sprawie dostępu do informacji publicznej, co dodatkowo na mocy przepisu szczególnego zobowiązuje Sąd do ich rozpoznania w terminie 30 dni od otrzymania akt wraz z odpowiedzią na skargę (art. 21 pkt 2 u.d.i.p.). Opóźnienie w realizacji tego obowiązku przez organ, a co za tym idzie oddalenie w czasie możliwości rozpoznania sprawy przez sąd, ogranicza w istocie stronie skarżącej możliwość realizacji jej konstytucyjnego prawa do sądu. Sąd określając wysokość grzywny miał na uwadze stopień winy organu, okres jaki faktycznie upłynął pomiędzy złożeniem skargi a przekazaniem jej do Sądu, brak istnienia obiektywnych okoliczności usprawiedliwiających ten stan rzeczy oraz charakter sprawy będącej przedmiotem skargi. Równocześnie jednak zważywszy wywody podniesione w odpowiedzi na wniosek Sąd uznał, że uchybienie to nie miało charakteru na tyle rażącego, aby wymierzyć grzywnę – jak domagał się tego skarżący – w maksymalnej wysokości wynikającej z powyżej przywołanych unormowań. Zważywszy przywołane wyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach orzekł o wymierzeniu organowi grzywny, działając na podstawie art. 55 § 1 w zw. z art. 154 § 6 P.p.s.a. uznając, że jej wysokość jest adekwatna do stopnia stwierdzonego uchybienia. O zwrocie kosztów postępowania, na które składa się wpis w kwocie 100 zł, orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a w zw. z art. 64 § 3 P.p.s.a.