IV SO/Gl 26/16

PostanowienieWSA w Gliwicach2016-10-04

Skład orzekający: Andrzej Majzner

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która jest bezrobotna i nie posiada dochodów, a której rodzice pobierają niskie emerytury, można przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu w sprawie dotyczącej obowiązku zwrotu nienależnie pobranych świadczeń?
Ratio decidendi
Wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu został uwzględniony, ponieważ sytuacja majątkowa i życiowa strony skarżącej uzasadniała przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Strona jest bezrobotna, nie posiada dochodów ani majątku, a dochody rodziców z emerytur, mimo że przypadają na trzyosobowe gospodarstwo domowe, nie pozwalają na dokonanie dostatecznych oszczędności na pokrycie kosztów związanych z udziałem adwokata w postępowaniu.
Stan faktyczny
G.W. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu w związku ze skargą na decyzję Wojewody dotyczącą obowiązku zwrotu nienależnie pobranych świadczeń. Strona oświadczyła, że jest bezrobotna, nie posiada majątku ani dochodów, a jej utrzymanie opiera się na emeryturach rodziców. Po wezwaniu, strona przedłożyła urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, szczegółowo opisując swoją sytuację finansową i koszty utrzymania.
Rozstrzygnięcie
Ustanowiono dla skarżącego adwokata z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 4 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G.W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata (dotyczącego skargi na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r., nr [...]) postanawia: 1. ustanowić dla skarżącego adwokata z urzędu; Pismem procesowym z dnia 1 września 2016 r. G.W. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata, celem wniesienia skargi na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r., nr [...], rozstrzygającą w przedmiocie obowiązku zwrotu nienależnie pobranych świadczeń przysługujących osobie bezrobotnej. Wraz z tym pismem strona przedłożyła "Oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania" (które składa się w postępowaniu przed sądami powszechnymi), gdzie oświadczyła, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z rodzicami, nie posiada żadnego majątku ani dochodów, zaś źródłem utrzymania jej rodziny są emerytury pobierane przez matkę i ojca po około 1.300 zł miesięcznie. Następnie, to jest w odpowiedzi na wezwanie z dnia 9 września 2016 r. wnioskodawca przedłożył urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym zasadniczo powtórzył swoje dotychczasowe wywody. Wskazał przy tym na brak wiedzy prawniczej koniecznej do obrony swoich interesów, sprecyzował, iż kwoty emerytur pobieranych przez jego rodziców to odpowiednio 1.472 zł oraz 1.358 zł oraz wywiódł, że na utrzymanie mieszkania i opłaty za tzw. media przeznaczana jest kwota 1.500 zł, na wyżywienie 1.100 zł, natomiast na pozostałe wydatki 200 zł. Równocześnie nadesłał kserokopie przekazów pocztowych potwierdzających wysokość świadczeń ojca i matki oraz zaświadczenie Powiatowego Urzędu Pracy w B. potwierdzające, iż od 5 lutego bieżącego roku jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku. Przedłożył nadto dokumenty źródłowe obrazujące część kosztów utrzymania obciążających jego rodzinę, w tym opłatę za energię elektryczną (229,01 zł), za usługi telekomunikacyjne (114,89 zł) oraz czynsz (707,26 zł). Rozpoznając wniosek zważono, co następuje. Stosownie do treści art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718) - zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 tej ustawy, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. W pierwszej kolejności należy odnotować, że przedmiotem skargi w sprawie, której niniejszy wniosek dotyczy jest decyzja Wojewody [...] z dnia [...] r., nr [...], rozstrzygająca w przedmiocie obowiązku zwrotu nienależnie pobranych świadczeń przysługujących osobie bezrobotnej. W sprawach tego rodzaju strona skarżąca jest objęta zwolnieniem od kosztów sądowych z mocy samego prawa, na podstawie z art. 239 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a., a w konsekwencji, wniosek G.W. o zwolnienie z obowiązku uiszczenia rzeczonych kosztów jest od samego początku bezprzedmiotowy i dlatego nie podlega rozpoznaniu. Odnosząc się natomiast do wniosku wyżej wymienionego o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika należy podnieść, iż w myśl zasady sformułowanej w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli po myśli art. 245 §3 tej ustawy, mogącym obejmować między innymi ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Dokonana w tym kontekście analiza stanu majątkowego i sytuacji życiowej strony doprowadziła do konkluzji, że okoliczności sprawy uzasadniają uwzględnienie zgłoszonego żądania. Z oświadczeń wyżej wymienionego wynika, że nie posiada on żadnych zasobów finansowych ani łatwego do spieniężenia majątku, z kolei przedłożone przezeń zaświadczenie (karta nr 20 akt sprawy) potwierdza, że jest od 8 miesięcy osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku, a tym samym nie uzyskuje żadnych dochodów. Zdaniem rozpoznającego wniosek, także dochód przypadający na trójosobowe gospodarstwo domowe strony, uzyskiwany przez jej rodziców z tytułu emerytur, nie pozwala na dokonanie dostatecznych oszczędności. Wynosi on bowiem nieco ponad 2.800 zł (patrz: nadesłane kopie przekazów – karta nr 23 akt sprawy), a zatem uwzględniwszy rozmiar deklarowanych we wniosku kosztów utrzymania (sam czynsz wynosi ponad 700 zł - vide: informacja zarządcy - karta nr 22 akt sprawy) nie umożliwia wygenerowania środków wystarczających na opłacenie kosztów jakie wiążą się zazwyczaj z udziałem adwokata w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Zważywszy powyższe postanowiono jak w sentencji działając na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 p.p.s.a. oraz w oparciu o art. 246 §1 pkt 2 tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło