IV SO/Gl 26/18
PostanowienieWSA w Gliwicach2018-07-05
Skład orzekający: Starszy referendarz sądowy Andrzej Majzner
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku, gdy przedmiotem zaskarżenia jest decyzja dotycząca nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych, strona jest zwolniona z obowiązku uiszczania kosztów sądowych z mocy prawa, co czyni rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy zbędnym?Ratio decidendi
W przypadku, gdy przedmiotem zaskarżenia jest decyzja dotycząca nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych, strona jest ustawowo zwolniona z obowiązku uiszczania kosztów sądowych na mocy art. 239 § 1 pkt 1 lit. a) PPSA. W takiej sytuacji rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy staje się zbędne, a postępowanie w tej sprawie powinno zostać umorzone na podstawie art. 249a PPSA.Stan faktyczny
A. P. złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach dotyczącą nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych. Wraz ze skargą wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, uzasadniając to trudną sytuacją majątkową. Sąd stwierdził, że przedmiot sprawy kwalifikuje się do ustawowego zwolnienia z kosztów sądowych.Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie z wniosku o przyznanie prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 5 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku A. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych (odnoszącego się do sprawy ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach nr [...] z dnia [...] r., w przedmiocie nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych) postanawia: umorzyć postępowanie z wniosku o przyznanie prawa pomocy;
W dniu 20 czerwca 2018 r. A. P. nadała bezpośrednio do tutejszego Sądu skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r., nr [...]. W treści tej skargi zażądała zwolnienia od kosztów sądowych wywodząc, że nie jest w stanie ich ponieść bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu. Wraz ze skargą strona złożyła urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, gdzie także podniosła, iż nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych ze względu na ciężką sytuację majątkowo-bytową. Równocześnie oświadczyła, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem i małoletnim synem, nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych ani nieruchomości, zaś źródłem utrzymania jej rodziny jest pobierane przez nią wynagrodzenie (1.400 zł) oraz świadczenie rehabilitacyjne małżonka (2.600 zł).
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje.
Stosownie do treści art. 249a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się.
W pierwszej kolejności trzeba odnotować, iż w rubryce nr 4 urzędowego formularza "PPF" strona nie oznaczyła zakresu swojego wniosku (nie zamieściła tam żadnych skreśleń). Przyjdzie jednak stwierdzić, że zakres ten nie budzi wątpliwości albowiem wyżej wymieniona zarówno w treści uzasadnienia tego wniosku (rubryka nr 5 wspomnianego formularza), jak i w samej skardze, której niniejszy wniosek dotyczy (vide: str. 2 skargi; dwa pierwsze wiersze) wskazała w sposób wyraźny i jasny, iż domaga się zwolnienia od kosztów sądowych.
Równocześnie z treści tej skargi wynika jednoznacznie, że przedmiotem zaskarżenia w sprawie, do której rzeczony wniosek się odnosi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach rozstrzygająca w zakresie zwrotu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych. Cel i charakter tych świadczeń nie pozostawia wątpliwości, że stanowią one formę szeroko pojętej pomocy społecznej, a co za tym idzie, wnioskująca nie ma w powyższej sprawie obowiązku uiszczenia kosztów sądowych z mocy art. 239 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.
Wobec ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, rozpoznanie wniosku A. P. o zwolnienie od tych kosztów stało się więc zbędne, a w takim przypadku postępowanie wszczęte wspomnianym wnioskiem należało umorzyć działając na podstawie art. 249a w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło