IV SO/Gl 27/16

PostanowienieWSA w Gliwicach2016-10-20

Skład orzekający: Starszy referendarz sądowy Andrzej Majzner

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata powinien zostać uwzględniony, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, a jednocześnie wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowy z mocy prawa?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata powinien zostać uwzględniony, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W sytuacji, gdy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowy z mocy prawa, należy rozpoznać wniosek o ustanowienie adwokata w oparciu o przesłanki z art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a.
Stan faktyczny
D.J. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie dotyczącej dodatku mieszkaniowego. Strona powołała się na trudną sytuację materialną, wskazując na swój wiek, niepełnosprawność syna, niskie dochody (emerytura i renty) oraz brak majątku. Po wezwaniu, strona zaktualizowała dane dotyczące dochodów i kosztów utrzymania, przedkładając stosowne dokumenty.
Rozstrzygnięcie
Ustanowiono dla wnioskującej adwokata z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 20 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku D.J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata (odnoszącego się do skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego) postanawia: 1. ustanowić dla wnioskującej adwokata z urzędu; W dniu 6 września 2016 r. D.J. złożyła do tutejszego Sądu urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym zażądała zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. dnia [...] r., nr [...], wydaną w przedmiocie dodatku mieszkaniowego. Strona powołała się na trudną sytuację materialną i życiową. Oświadczyła bowiem, że ma 71 lat, pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z niepełnosprawnym synem, nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych ani nieruchomości (poza zamieszkiwanym lokalem o powierzchni 38,9 m2), zaś na dochód jej rodziny składa się pobierana przez nią emerytura, w kwocie 882,56 zł (po potrąceniach komorniczych zaledwie 538,49 zł) oraz renta socjalna (168,71 zł brutto) i renta rodzinna (1.596,41 zł brutto), które wypłacane są jej synowi. Następnie, w dopowiedzi na wezwanie z dnia 19 września 2016 r. strona nadesłała aktualnie obowiązujący formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym powtórzyła większość swoich wcześniejszych oświadczeń. Zaktualizowała przy tym dane o uzyskiwanych dochodach podając, że aktualnie jej syn pobiera tylko rentę rodziną w kwocie netto 1.029 zł. Nadto wyszczególniła ponoszone stałe koszty utrzymania określając ich sumę na 828,24 zł, do czego dochodzi czynsz, którego jednak nie opłaca z uwagi na brak wystarczających środków. Wraz z formularzem wnioskująca nadesłała orzeczenie o zaliczeniu jej syna do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, potwierdzenia wypłaty pobieranej przezeń renty rodzinnej oraz swojej emerytury, a także przekazy pocztowe potwierdzające część ponoszonych kosztów utrzymania. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje. Stosownie do treści art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718) - zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 tej ustawy, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. W pierwszej kolejności należy odnotować, że - jak wynika z oświadczeń podniesionych we wniosku - strona żąda przyznania prawa pomocy w sprawie, w której przedmiotem zaskarżenia jest decyzja administracyjna wydana w przedmiocie dodatku mieszkaniowego. W sprawach tego rodzaju strona skarżąca korzysta ze zwolnienia od kosztów sądowych z mocy samego prawa, na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. h p.p.s.a., a w konsekwencji, wniosek wyżej wymienionej o zwolnienie z obowiązku uiszczenia rzeczonych kosztów jest od samego początku bezprzedmiotowy i dlatego nie podlega rozpoznaniu (zaprezentowane stanowisko koresponduje z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału IV z dnia 13 września 2016 r. - karta nr 1 akt sprawy). Odnosząc się natomiast do wniosku D.J. o ustanowienie pełnomocnika należy podnieść, iż w myśl zasady sformułowanej w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli po myśli art. 245 §3 tej ustawy, mogącym obejmować między innymi ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Dokonana w tym kontekście analiza stanu majątkowego i sytuacji życiowej strony doprowadziła do konkluzji, że okoliczności sprawy uzasadniają uwzględnienie zgłoszonego żądania. Z oświadczeń wyżej wymienionej wynika, że nie posiada ona żadnych zasobów finansowych ani łatwego do spieniężenia majątku. Pozostaje przy tym we wspólnym gospodarstwie domowym z niepełnosprawnym synem, zaś uzyskiwany przez nich dochód netto wynosi ogółem 1.568,47 zł (vide: nadesłane potwierdzenia wypłaty - karta nr 12 akt sprawy), co zważywszy rozmiar deklarowanych kosztów utrzymania tej rodziny, które należy jeszcze powiększyć o niezbędne wydatki na wyżywienie i zakup środków czystości oraz odzieży dla dwóch osób, nie umożliwia dokonania oszczędności wystarczających na opłacenie adwokata z wyboru, bez uszczerbku w ich koniecznych potrzebach. Mając na względzie powyższe postanowiono jak w sentencji działając na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 p.p.s.a. oraz w oparciu o art. 246 §1 pkt 2 tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło