IV SO/Gl 29/18

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 4 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku A. F. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata (dotyczącego sprawy ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie nr [...] z dnia [...] r., w przedmiocie umorzenia nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych) postanawia: ustanowić dla wnioskującej adwokata z urzędu; Wraz z wniesioną bezpośrednio do tutejszego Sądu skargą, A. F. nadesłała pismo procesowe datowane na 26 czerwca 2018 r., w którym zażądała zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata z urzędu. Następnie strona złożyła urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym potwierdziła zakres swojego żądania. Wnioskodawczyni oświadczyła, iż przebywa w Zakładzie Karnym i nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych ani nieruchomości oraz, że nie osiąga dochodów. Ma przy tym małoletnią córkę, na którą przyznana została renta chorobowa oraz "zasiłek z tytułu rodziny zastępczej". Odpowiadając na wezwanie do uprawdopodobnienia danych ujętych we wniosku (zarządzenie z dnia 3 września 2018 r.) strona nadesłała zaświadczenie Dyrektora Zakładu Karnego nr [...] w G. potwierdzające, iż przebywa w tej placówce od 9 grudnia 2016 r. oraz, że nie jest tam zatrudniona odpłatnie. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje. Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302) - zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 § 1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Na wstępie należy odnotować, że przedmiotem skargi w sprawie, do której niniejszy wniosek się odnosi jest decyzja administracyjna wydana w zakresie umorzenia nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych, które stanowią formę szeroko pojętej pomocy społecznej. Strona korzysta więc w tej sprawie ze zwolnienia od kosztów sądowych z mocy samego prawa, na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. i dlatego jej wniosek o zwolnienie od tych kosztów jest od samego początku bezprzedmiotowy, a jako taki nie podlega rozpoznaniu (vide: zarządzenie Przewodniczącego Wydziału IV - karta nr 1 akt sprawy). Odnosząc się natomiast do wniosku strony o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika należy wskazać, iż w myśl zasady sformułowanej w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli po myśli art. 245 § 3 tej ustawy, mogącym obejmować między innymi ustanowienie adwokata lub radcy prawnego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W tym kontekście uznano, iż wnioskodawczyni spełniła wymóg warunkujący uwzględnienie zgłoszonego żądania. Jest ona bowiem osobą od prawie dwóch lat pozbawioną wolności zaś z jej oświadczeń wynika, że nie posiada żadnych zasobów pieniężnych ani łatwego do spieniężenia majątku, nie osiąga dochodu, a jej dziecko zostało umieszczone w rodzinie zastępczej. Równocześnie - co potwierdza zaświadczenie administracji Zakładu Karnego nr [...] w G. (vide: karta nr 18 akt sprawy) nie jest w tej placówce zatrudniona odpłatnie. Strona nie potwierdziła wprawdzie stosownym zaświadczeniem, że nie posiada tam w depozycie środków pieniężnych do swobodnej dyspozycji. Uwzględniono jednak, iż jeszcze przed pozbawieniem wolności pobierała świadczenia z zakresu szeroko pojętej pomocy społecznej (świadczenia rodzinne, świadczenia z funduszu alimentacyjnego, świadczenie wychowawcze - co wynika z akt administracyjnych zawisłych przed tutejszym Sądem spraw z jej skarg), który to fakt świadczy sam w sobie o trudnej sytuacji materialnej. Pod uwagę wzięto również okoliczność, iż jest obciążona obowiązkiem spłaty nienależnie pobranych świadczeń. Zdaniem rozpoznającego wniosek, wszystko to stanowi dostateczne uprawdopodobnienie jej wywodów o braku środków wystarczających na opłacenie należności, jakie wiążą się zazwyczaj z udziałem adwokata w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Zważywszy powyższe postanowiono jak w sentencji działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., oraz w oparciu o art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy.