IV SO/Gl 3/10
PostanowienieWSA w Gliwicach2010-03-25
Skład orzekający: Andrzej Majzner
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie pozbawionej wolności, nieposiadającej dochodów i obciążonej znacznym zadłużeniem, należy przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jeśli sprawa dotyczy świadczenia z funduszu alimentacyjnego?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowy, ponieważ strona skarżąca w sprawach z zakresu pomocy społecznej jest z mocy prawa zwolniona od ponoszenia tych kosztów. Natomiast wniosek o ustanowienie adwokata został uwzględniony, ponieważ sytuacja życiowa i majątkowa wnioskodawcy (osadzenie w zakładzie karnym, brak dochodów, zadłużenie) uzasadnia przyznanie prawa pomocy w tym zakresie, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 PPSA.Stan faktyczny
Z. R., osadzony w zakładzie karnym, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w związku ze skargą na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą świadczenia z funduszu alimentacyjnego. Wnioskodawca podniósł, że cierpi na problemy zdrowotne, nie uzyskuje dochodów, posiada zadłużenie alimentacyjne i nie ma środków pieniężnych ani wartościowych przedmiotów, choć jest współwłaścicielem domu i gruntu. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku i przedstawieniu zaświadczenia z zakładu karnego potwierdzającego brak pracy zarobkowej i środków pieniężnych, sąd rozpoznał wniosek.Rozstrzygnięcie
Ustanowiono adwokata dla Z. R.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Z. R. o przyznanie prawa pomocy (dotyczącego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...], nr [...]) postanawia: ustanowić adwokata dla Z. R.;
W dniu 1 lutego 2010 r. do Sądu wpłynęło pismo procesowe Z. R. datowane na [...], w którym wniósł on o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata z urzędu.
Ponieważ żądanie powyższe nie zostało wyrażone w wymaganej przepisami formie, zarządzeniem z dnia 8 lutego 2010 r. stronę wezwano do nadesłania wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu, według ustalonego wzoru.
Z. R. złożył rzeczony formularz w dniu 24 lutego 2010 r. potwierdzając, iż zakres jego żądania obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika procesowego w osobie adwokata.
W uzasadnieniu podniósł, że przebywa aktualnie w Zakładzie Karnym w Z., uskarża się na poważne kłopoty zdrowotne i nie uzyskuje jakichkolwiek dochodów. Podkreślił także, iż obciąża go znaczne zadłużenie z tytułu świadczeń alimentacyjnych oraz, że nie posiada żadnych zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Jest natomiast współwłaścicielem domu o powierzchni [...] (w skład którego wchodzą dwie trójizbowe kondygnacje) a także gruntu (rola i łąka) o powierzchni [...].
Zarządzeniem z dnia 3 marca 2010 r. zwrócono się do wnioskodawcy o uprawdopodobnienie danych, na które się powołał.
W odpowiedzi na powyższe Z. R. nadesłał zaświadczenie wydane przez Zastępcę Dyrektora Zakładu Karnego w Z. w dniu [...], potwierdzające fakt, iż przebywając w tej instytucji nie wykonuje pracy zarobkowej oraz, że nie posiada środków pieniężnych na koncie depozytowym.
W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje.
Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym.
Na wstępie należy odnotować, iż przedmiotem skargi Z. R., której niniejszy wniosek dotyczy jest decyzja administracyjna wydana w przedmiocie świadczenia z funduszu alimentacyjnego. Cel i charakter rzeczonego świadczenia nie pozostawiają zaś wątpliwości co do tego, że stanowi ono formę szeroko pojętej pomocy społecznej. Tymczasem zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Mając na uwadze powyższe należy podnieść, że w sprawie, do której wniosek się odnosi, strona korzysta ze zwolnienia od kosztów sądowych z mocy samego prawa a w konsekwencji jej wniosek w omawianym zakresie jest bezprzedmiotowy i jako taki nie wymaga rozpoznania.
Odnosząc się natomiast do wniosku Z. R. o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika procesowego godzi się przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. Stosownie do jej brzmienia, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli po myśli art. 245 §3 tej ustawy, mogącym obejmować między innymi ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Dokonana w tym kontekście analiza stanu majątkowego i sytuacji życiowej strony doprowadziła do konkluzji, że okoliczności sprawy uzasadniają uwzględnienie zgłoszonego żądania.
Z oświadczeń wyżej wymienionego wynika bowiem, że nie posiada on żadnych środków finansowych ani łatwego do spieniężenia majątku. Należy także podkreślić, że przebywa aktualnie w zakładzie karnym i nie osiąga jakiegokolwiek dochodu, gdyż nie wykonuje w tej instytucji pracy zarobkowej (patrz: nadesłane zaświadczenie z dnia [...]).
W tym stanie rzeczy nie budzi wątpliwości, że uiszczenie kosztów, jakie mogą wiązać się z reprezentowaniem w sprawie przez fachowego pełnomocnika znacznie przekracza możliwości płatnicze wnioskodawcy. Dlatego postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 p.p.s.a., oraz w oparciu o art. 246 §1 pkt 2 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło