IV SO/Gl 3/18
PostanowienieWSA w Gliwicach2018-03-02
Skład orzekający: Leszek Wolny
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych podlega rozpoznaniu, jeśli strona jest zwolniona z tych kosztów na mocy przepisów P.p.s.a.?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie podlega rozpoznaniu, jeśli strona jest już zwolniona z tych kosztów na mocy przepisów P.p.s.a. (art. 239 pkt 1 lit. a). W pozostałym zakresie, tj. ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, wniosek może zostać uwzględniony, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego utrzymania i rodziny.Stan faktyczny
Strona złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego z urzędu, powołując się na trudną sytuację zdrowotną i majątkową. Po wezwaniu do uzupełnienia dokumentacji, strona przedstawiła informacje o swoich dochodach, wydatkach, stanie zdrowia i posiadanych zasobach. Referendarz sądowy uznał, że wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych nie podlega rozpoznaniu z uwagi na ustawowe zwolnienie strony z tych kosztów, natomiast wniosek o ustanowienie radcy prawnego został uwzględniony.Rozstrzygnięcie
Ustanowiono dla wnioskodawcy radcę prawnego z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Leszek Wolny po rozpoznaniu w dniu 2 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku M. S. o przyznanie prawa pomocy (odnoszącego się do sprawy dotyczącej postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia) w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego postanawia: ustanowić dla wnioskodawcy radcę prawnego z urzędu.
Strona złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika procesowego z urzędu.
W uzasadnieniu wniosku o prawo pomocy, wnioskodawca oświadczyła, że z uwagi na stan zdrowia oraz stan majątkowy nie jest w stanie ponieść kosztów postepowania bez uszczerbku dla swojej rodziny. Wnioskodawca nie czuje się także na siłach prowadzić samodzielnie sprawę sądową z uwagi na brak wiedzy prawniczej.
Z oświadczenia wnioskodawcy wynika, że pozostaje w czteroosobowym gospodarstwie domowym razem ze swoimi dziećmi: D. (20 lat); L. (16 lat) i O. (15 lat).
Strona nie posiada żadnych nieruchomości, ani oszczędności. Posiada samochód osobowy z 2005 r. o wartości około 16.000 zł.
Na regularne miesięczne dochody wspólnego gospodarstwa domowego wnioskodawcy składają się alimenty z Funduszu Alimentacyjnego w kwocie po 500 zł na każde z jej dzieci oraz zasiłek stały w kwocie 139 zł.
Z kolei wydatki miesięczne to: opłaty za media i czynsz (około 1930 zł) spłata kredytu w kwocie 500 zł, wyżywienie – 800 zł.
Do wniosku strona dołączyła: orzeczenie o niepełnosprawności wnioskodawcy (z dnia[...] ) oraz kartę informacyjną leczenia szpitalnego (z dnia 5 stycznia 2018 r.).
W tym stanie rzeczy, pismem z dnia 26 stycznia 2018 r. referendarz sądowy wezwał wnioskodawcę o nadesłanie (w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania) szeregu dokumentów, mających zobrazować jej rzeczywisty i aktualny stan majątkowy, w tym także o przedstawienie wyciągów z posiadanych przez rachunków bankowych i harmonogram spłaty kredytu.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie, strona nadesłała szereg dokumentów, o które była wzywana.
Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje.
Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zmianami) – zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a." – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym.
Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części (...) lub obejmuje tylko ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.).
Zaznaczyć należy, że wnioskodawca zażądała przyznania prawa pomocy w pełnym zakresie, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika procesowego z urzędu. Jednakże zarządzeniem z dnia 16 stycznia 2018 r. poinformowano ją, że w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej, zgodnie z regulacją art. 239 pkt 1 lit. a P.p.s.a., strona nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Z tego też powodu wniosek w zakresie żądania zwolnienia od kosztów sądowych nie podlega rozpoznaniu.
W tym stanie rzeczy, odnosząc się do wniosku M. S., należy przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którą, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W tym kontekście należy uznać, że okoliczności sprawy uzasadniają uwzględnienie zgłoszonego żądania w całości, tym bardziej, że strona w sposób rzetelny i przejrzysty wykazała swoją aktualną sytuację majątkową.
Strona korzysta z pomocy społecznej, pobierając zasiłek stały i okresowy. Otrzymała również kilkakrotnie zasiłek celowy.
Wnioskodawca znajduje się również w trudnej sytuacji zdrowotnej. Jest hospitalizowana. Kredyt został zaciągnięty na zakup samochodu osobowego, który jest wnioskodawcy niezbędny do prawidłowego funkcjonowania, z uwagi na jej ciężki stan zdrowotny.
Powyższe stwierdzenia korespondują z analizą wyciągu z rachunku bankowego wnioskodawcy.
W ocenie rozpoznającego wniosek, strona faktycznie nie jest w stanie ustanowić pełnomocnika procesowego we własnym zakresie. W tym stanie rzeczy, wniosek został uwzględniony.
Mając powyższe na uwadze, postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło