IV SO/Gl 36/13
PostanowienieWSA w Gliwicach2013-11-12
Skład orzekający: Sędzia WSA Andrzej Matan
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy strona domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata przed wniesieniem skargi, a jej nieporadność uniemożliwia jednoznaczne sprecyzowanie przedmiotu przyszłej skargi, sąd powinien ustanowić adwokata?Ratio decidendi
Sąd powinien ustanowić adwokata na wniosek strony, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. W sytuacji nieporadności strony, która uniemożliwia jednoznaczne sprecyzowanie przedmiotu przyszłej skargi, obowiązek wyjaśnienia przepisów prawnych i sprecyzowania żądań spoczywa na ustanowionym przez sąd pełnomocniku.Stan faktyczny
Strona A.P. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata przed wniesieniem skargi dotyczącej wstrzymania wypłaty zasiłków. Wcześniejsza decyzja sądu odmawiająca przyznania prawa pomocy została uchylona przez NSA z uwagi na konieczność sprecyzowania przedmiotu sprawy. Strona, powołując się na niepełnosprawność intelektualną i nieporadność, nie była w stanie jednoznacznie wskazać przedmiotu sprawy.Rozstrzygnięcie
Ustanowiono dla skarżącej adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Matan, po rozpoznaniu w dniu 12 listopada 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku A.P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata p o s t a n a w i a ustanowić dla skarżącej adwokata
A.P. we wniosku z dnia [...] złożonym na urzędowym formularzu "PPF" domagała się przyznania jej prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata do sprawy dotyczącej "wstrzymania wypłaty zasiłków: samotnego wychowywania rodzinnego, rehabilitacyjnego, dwóch pielęgnacyjnych". Prawo pomocy miało zostać przyznane przed wniesieniem skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 5 lipca 2013 r., sygn. akt IV SO/Gl 20/13, odmówił wnioskodawczyni przyznania prawa pomocy z uwagi na oczywistą bezzasadność skargi. Sąd uznał bowiem, że przedmiotem przyszłej skargi będzie pismo Kierownika Działu Świadczeń Rodzinnych Ośrodka Pomocy Społecznej w Ś. z dnia [...] nr [...], które nie podlega kontroli sądu administracyjnego.
Na skutek zażalenia A.P., Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 5 września 2013 r. uchylił powyższe postanowienie. Stwierdzono, że nie można przesądzić, aby przedmiotem przyszłej skargi miało być pismo z dnia [...]. Istotna jest okoliczność, że strona wniosła o przyznanie jej adwokata ze względu na jej nieporadność. Sąd winien wobec tego podjąć dodatkowe czynności celem sprecyzowania przedmiotu sprawy.
Zarządzeniem z dnia 30 września 2013 r., wezwano wnioskodawczynię do jednoznacznego wskazania jakiej sprawy dotyczy jej wniosek (k. 79). W odpowiedzi nadesłała ona pismo z dnia [...], w którym zaznaczyła, że nie rozumie treści wezwania, gdyż jest osobą niepełnosprawną intelektualnie. Argumentowała, że jej sprawa wymaga profesjonalnej pomocy prawnej już na etapie przedsądowym, a ona sama nie potrafi sporządzić skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej w skrócie jako "P.p.s.a.", stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Poza tym zgodnie z art. 245 § 3 P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym obejmującym tylko zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmującym tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Natomiast art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje wtedy, gdy wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Z oświadczeń wnioskodawczyni wynika, że nie posiada żadnych zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Jej jedyny dochód stanowi wynagrodzenie ze stosunku pracy w kwocie [...] zł brutto oraz alimenty na syna F.P. w wysokości [...] zł netto. Wnioskodawczyni mieszka wraz z matką i ponosi z tego tytułu koszty utrzymania w łącznej kwocie [...] zł. Dodatkowo przeznacza [...] zł na bilet miesięczny komunikacji miejskiej oraz [...] zł na telefon i internet. Podała, że jej sytuacja finansowa jest trudna, a dodatkowo jej dziecko ma problemy ze zdrowiem. Wskazała, że wychowuje syna samotnie i może liczyć wyłącznie na pomoc chorej matki, znajomych i sąsiadów.
W tej sytuacji nie budzi wątpliwości, że ustanowienie adwokata z wyboru przekracza możliwości finansowe wnioskodawczyni i mogłoby ją to narazić na uszczerbek w koniecznym utrzymaniu. Dodatkowym argumentem za przyznaniem wnioskodawczyni prawa pomocy była jej nieporadność w formułowaniu pism i skonkretyzowaniu przedmiotu sprawy. Sąd nie mógł jednoznacznie określić w jakiej sprawie A.P. zamierza wnieść skargę, jednakże brak ten nie może ograniczać jej prawa do skorzystania z bezpłatnej pomocy prawnej. To już na profesjonalnym pełnomocniku wyznaczonym przez Okręgową Radę Adwokacką w K. będzie spoczywał obowiązek wyjaśnienia przepisów prawnych i sprecyzowania żądań formułowanych przez wnioskodawczynię.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło