IV SO/Gl 5/09

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 4 czerwca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych (dotyczącego sprawy ze skargi o wznowienie postępowania sądowego w sprawie o sygn. akt IV SAB/Gl 24/07 zakończonej prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 22 czerwca 2007 r.) postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy; W treści skargi z dnia [...] J. P. wniósł o "zwolnienie z kosztów". Następnie, to jest w piśmie procesowym z dnia [...] (nadesłanym w odpowiedzi na wezwanie z dnia 15 kwietnia 2009 r.) określił, że wniosek ten dotyczy sprawy ze skargi o wznowienie postępowania sądowego w sprawie o sygn. akt IV SAB/Gl 24/07 zakończonej prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 22 czerwca 2007 r. Ponieważ żądanie powyższe nie zostało wyrażone w wymaganej przepisami formie, pismem z dnia 20 marca 2009 r. stronę wezwano o złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu, według ustalonego wzoru. J. P. złożył rzeczony formularz w dniu [...] potwierdzając, iż zakres jego żądania obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu podniósł, że jest [...] i ponosi znaczne koszty związane z bieżącym utrzymaniem oraz z zakupem leków. Nadto oświadczył, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z małżonką oraz, że nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych ani nieruchomości (poza mieszkaniem o powierzchni [...]). Miesięczny dochód przypadający na rodzinę strony wykazany został w kwocie [...], na którą składają się [...] pobierane przez niego samego (w rozmiarze [...]) oraz przez małżonkę (w wysokości [...]). Wnioskodawca dodał, że osiąga nadto "dorywcze wpływy nie mające wpływu na wysokość [...]" oraz wywiódł, że ma dwoje dorosłych dzieci. Wskazał jednak, iż jego syn uzyskuje niskie dochody natomiast zięć jest osobą bezrobotną. Ponieważ oświadczenia zawarte we wniosku uznano za niewystarczające do oceny sytuacji materialnej strony, pismem z dnia 28 kwietnia 2009 r., wezwano ją o uzupełnienie i udokumentowanie danych, na które się powołała. W szczególności zwrócono się do wnioskodawcy o: - udokumentowanie dochodu uzyskiwanego przez niego i małżonkę. Wskazano, iż należy w tym celu nadesłać przekazy pocztowe (tzw. [...]) [...] pobranych za ostatni miesiąc, ewentualnie decyzje [...] ustalające aktualną wysokość tych świadczeń; - podanie miesięcznej wysokości kosztów bieżącego utrzymania (czynsz, opłaty za tzw. media, zakup żywności, środków czystości, leczenie i zakup leków, inne wydatki). Równocześnie wskazano, że wydatki ponoszone z tytułu czynszu, opłat za tzw. media oraz na leczenie i zakup leków powinny zostać udokumentowanie stosownymi dowodami wpłaty, fakturami VAT, paragonami itp.; - wyjaśnienie charakteru "dorywczych wpływów", o których wspomniał we wniosku a w tym zakresie o podanie, z jakiego tytułu dochody te są uzyskiwane oraz o określenie ich orientacyjnej miesięcznej wysokości. Jak wynika z dołączonego do akt sprawy zwrotnego potwierdzenia odbioru, wspomniane wyżej wezwanie zostało doręczone J. P. w dniu [...]. W wyznaczonym siedmiodniowym terminie, wnioskodawca nie udzielił jednak jakiejkolwiek odpowiedzi. W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje. Art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a. stanowi, że stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Odnosząc się do żądania zgłoszonego przez J. P. godzi się przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. Stosownie do jej brzmienia, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli po myśli art. 245 §3 tej ustawy, mogącym obejmować między innymi zwolnienie od kosztów sądowych, na które składają się opłaty i wydatki) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. O ewentualnym przyznaniu prawa pomocy przesądza zatem przesłanka zobiektywizowana, o czym świadczy słowo "wykazanie", które nakłada na stronę nie tylko powinność uprawdopodobnienia ale więcej, formułuje obowiązek wskazania przez nią obiektywnie zaistniałych przesłanek stanu rzeczywistego (por. P. Dobosz, Procedury administracyjne, model sądownictwa administracyjnego a "prawo pomocy" [w:] praca zbiorowa pod red. J. Stelmasiaka, J. Niczyporuka, S. Fundowicza, Polski model sądownictwa administracyjnego, Oficyna Wydawnicza VERBA s. c., Lublin 2003, s. 120). W tym też kontekście przyjąć należy, że rozstrzygnięcie wniosku zależy od tego, co zostało udowodnione przez stronę (por. J.P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wyd. Prawnicze Lexis Nexis, Warszawa 2004, s.319). Zważywszy powyższe uznano, że okoliczności niniejszej sprawy nie uzasadniają zastosowania prawa pomocy wobec wnioskodawcy. Nie uzupełnił on bowiem swych oświadczeń ani nie uprawdopodobnił danych, na które się powołał. Trzeba tu raz jeszcze zaznaczyć, że J. P. został do tego wyraźnie wezwany zarządzeniem z dnia [...], które zostało mu doręczone w dniu [...]. W wyznaczonym terminie, którego upływ nastąpił z dniem [...] wnioskujący nie ustosunkował się w żaden sposób do powyższego wezwania. Tymczasem wobec uchylenia się przezeń od przedłożenia dokumentów obrazujących jego sytuację materialną oraz od uzupełnienia wniosku o niewątpliwie istotne informacje dotyczące wysokości kosztów utrzymania jego gospodarstwa domowego oraz "dorywczych wpływów", jakie osiąga poza pobieraną [...], nie sposób uznać, aby wykazał on w sposób dostatecznie przekonujący i wiarygodny, że nie jest w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w swym koniecznym utrzymaniu. W tym stanie rzeczy nie budzi wątpliwości, że wymóg, o którym mowa w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. nie został w sprawie zachowany. Dlatego, działając na podstawie rzeczonego przepisu w związku z art. 258 §1 i §2 pkt 7 cytowanej ustawy, postanowiono jak w sentencji.