IV SO/Gl 5/11
PostanowienieWSA w Gliwicach2011-03-14
Skład orzekający: Adam Mikusiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy może być rozpatrzony, gdy pismo procesowe nie stanowi skargi podlegającej rozpoznaniu przez sąd administracyjny?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy jest ściśle powiązany z konkretną skargą lub postępowaniem przed sądem administracyjnym. Jeśli pismo procesowe nie stanowi skargi mieszczącej się w zakresie kognicji sądu administracyjnego, wniosek o prawo pomocy staje się bezprzedmiotowy i postępowanie w tym zakresie należy umorzyć.Stan faktyczny
A. R. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach pismo zatytułowane jako "pozew o zwrot mieszkania" wraz z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, tj. zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika. Organ sądowy zwrócił pismo, wskazując, że nie dotyczy ono decyzji administracyjnej ani innego aktu administracyjnego podlegającego kontroli sądu administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Umorzył postępowanie z wniosku o przyznanie prawa pomocy z powodu bezprzedmiotowości postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: , Przewodniczący Sędzia NSA Adam Mikusiński, , po rozpoznaniu w dniu 14 marca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku A. R. o przyznanie prawa pomocy postanawia: umorzyć postępowanie z wniosku o przyznanie prawa pomocy;
W dniu [...] r. A. R. złożyła do Sądu pismo procesowe zatytułowane jako "pozew o zwrot mieszkania w C. przy ul. [...]".W jego treści zażądała zwrotu wspomnianego mieszkania oraz przywrócenia terminu do wniesienia pozwu w tym zakresie.
Wraz z przywołanym pismem strona złożyła urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika procesowego w osobie adwokata.
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału IV z dnia 23 lutego 2011 r., wspomniane pismo z dnia [...] r. zarejestrowane zostało w IV KO/Gl 46/11, a następnie odesłane stronie z wyjaśnieniem, że w jego treści nie wskazano żadnej decyzji administracyjnej, postanowienia czy innego aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej, które regulowałyby jej prawa i obowiązki, i które miałyby być poddane kontroli sądu co do ich zgodności z prawem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.
Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może zostać przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może być udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym.
W tym miejscu należy podkreślić, że celem prawa pomocy jest zapewnienie obywatelom faktycznej realizacji konstytucyjnego prawa do sądu. Zastosowanie tej instytucji nie może zatem nastąpić w oderwaniu od konkretnej sprawy, w zakresie której strona zamierzać dochodzić przed sądem administracyjnym swoich praw. Konieczne jest bowiem swoiste powiązanie prawa pomocy, udzielanego wszak w postępowaniu incydentalnym i akcesoryjnym z konkretną skargą, a w konsekwencji z postępowaniem, które skarga ta wszczyna.
Niniejszy wniosek A. R. złożyła wraz z pismem datowanym na [...] r., w którym zawarła "pozew o zwrot mieszkania". Równocześnie w treści samego wniosku podniosła zarzuty dotyczące okoliczności, w jakich doszło do "przejęcia" tego mieszkania przez ADM "A" w C.
Sygn. akt IV SO/Gl 5/11
W tym stanie rzeczy nie sposób przyjąć, aby intencją strony było złożenie skargi, która mogłaby zostać rozpoznana przez tutejszy Sąd. Z wywodów zawartych w przywołanym "pozwie" z dnia [...] r., jak również z samego wniosku w żadnym razie nie wynika bowiem, aby jej żądanie mieściło się w zakresie kognicji sądu administracyjnego. A. R. nie podała bowiem, aby zamierzała zaskarżyć działanie organu administracji publicznej w postaci decyzji, postanowienia, ewentualnie innego aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej, które regulowałyby jej prawa i obowiązki, ani też bezczynności takiego organu.
W konsekwencji, skoro pismo strony wraz z którym niniejszy wniosek został złożony, nie stanowiło w swojej istocie skargi i z tego powodu zostało jej zwrócone, sam wniosek stał się bezprzedmiotowy, jako że nie odnosi się on do sprawy, która mogłaby podlegać rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach.
Bezprzedmiotowość postępowania w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy stanowi natomiast przesłankę jego umorzenia z mocy art. 161 §1 pkt 3 i §2 p.p.s.a. w związku z art. 64 §3 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło