IV SO/Gl 6/10
PostanowienieWSA w Gliwicach2010-05-27
Skład orzekający: Andrzej Majzner
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika procesowego może zostać uwzględniony, jeśli strona nie uzupełniła wymaganych dokumentów potwierdzających jej trudną sytuację materialną?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika procesowego nie może zostać uwzględniony, jeśli strona nie uzupełniła wymaganych dokumentów potwierdzających jej trudną sytuację materialną. Strona ma obowiązek wykazać obiektywne przesłanki stanu faktycznego, a nie tylko uprawdopodobnić swoją sytuację. Nieuzupełnienie danych i uchylenie się od przedłożenia dokumentów uniemożliwia uznanie oświadczeń strony za przekonujące i nie pozwala na stwierdzenie, że strona nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.Stan faktyczny
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wpłynął wniosek A. P. o przyznanie prawa pomocy, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Wnioskodawczyni przedstawiła trudną sytuację materialną, wskazując na brak zasobów i niskie dochody. Sąd wezwał ją do uzupełnienia i uprawdopodobnienia danych, w tym do przedstawienia zaświadczeń z urzędu pracy oraz dokumentów dochodów małżonka i kosztów utrzymania. Strona nie odpowiedziała na wezwanie w wyznaczonym terminie.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 27 maja 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku A. P. (dotyczącego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. nr [...] z dnia [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego) o przyznanie prawa pomocy postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy;
W dniu 20 kwietnia 2010 r. do Sądu wpłynął urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym A. P. zażądała zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika procesowego w osobie adwokata.
W uzasadnieniu wnioskująca przedstawiła okoliczności świadczące o trudnej sytuacji materialnej swej rodziny. Wskazała również na często dokonywane zmiany uregulowań prawnych mających zastosowanie w sprawie oraz na ich skomplikowany charakter jak również na fakt, iż w treści kwestionowanej decyzji została błędnie pouczona w zakresie prawa wniesienia skargi do sądu administracyjnego.
Równocześnie strona oświadczyła, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem i pełnoletnią, bezrobotną córką oraz, że nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych ani nieruchomości.
Miesięczny dochód rodziny A. P. zadeklarowany został w kwocie [...], na którą składa się pobierany przez nią zasiłek dla bezrobotnych ([...]) oraz wynagrodzenie za pracę jej małżonka ([...]).
Zarządzeniem z dnia 22 kwietnia 2010 r. zwrócono się do strony o uzupełnienie i uprawdopodobnienie danych, które podała we wniosku. W tym zakresie wezwano ją o:
- nadesłanie zaświadczenia właściwego powiatowego urzędu pracy potwierdzającego fakt, iż jest osobą bezrobotną, pobierającą zasiłek;
- udokumentowanie dochodu uzyskiwanego przez małżonka wnioskującej – S. P. Wskazano, że należy w tym celu nadesłać np. zaświadczenie pracodawcy o wysokości pobieranego wynagrodzenia;
- udokumentowanie faktu, iż córka wnioskującej – P. P. jest osobą bezrobotną, bez prawa do pobierania zasiłku. Wskazano, że należy w tym celu nadesłać stosowne zaświadczenie wydane przez właściwy powiatowy urząd pracy potwierdzające ten fakt;
- podanie orientacyjnej miesięcznej wysokości kosztów bieżącego utrzymania gospodarstwa domowego (czynsz, opłaty za tzw. media, zakup żywności, środków czystości, leczenie i zakup leków, inne wydatki). W tym miejscu dodano, że wydatki ponoszone z tytułu czynszu, opłat za tzw. media oraz na zakup leków należy nadto udokumentować stosownymi dowodami wpłaty, fakturami VAT, paragonami itp.
W wyznaczonym siedmiodniowym terminie, który upłynął w dniu 18 maja 2010 r. A. P. nie udzieliła na rzeczone wezwanie jakiejkolwiek odpowiedzi.
W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje.
Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może zostać przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może być udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym.
Na wstępie należy odnotować, że w treści niniejszego wniosku podano wyraźnie, iż odnosi się on do sprawy zainicjowanej skargą na decyzję wydaną w przedmiocie dodatku mieszkaniowego, który - ze względu na jego cel i charakter - należy zakwalifikować jako formę szeroko pojętej pomocy społecznej.
Tymczasem zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Mając na uwadze powyższe należy podnieść, że wnioskodawczyni korzysta w niniejszej sprawie ze zwolnienia od kosztów sądowych z mocy samego prawa, a w rezultacie jej wniosek w omawianym zakresie jest bezprzedmiotowy.
Odnosząc się natomiast do wniosku A. P. o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika należy podnieść, że w myśl zasady wynikającej z art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (zgodnie z art. 245 §3 p.p.s.a. mogącym obejmować między innymi ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) następuje w tedy, gdy wykaże ona niemożność poniesienia pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
O ewentualnym przyznaniu prawa pomocy przesądza zatem przesłanka zobiektywizowana, o czym świadczy słowo "wykazanie", które nakłada na stronę nie tylko powinność uprawdopodobnienia ale więcej, formułuje obowiązek wskazania przez nią obiektywnie zaistniałych przesłanek stanu rzeczywistego (por. P. Dobosz, Procedury administracyjne, model sądownictwa administracyjnego a "prawo pomocy" [w:] praca zbiorowa pod red. J. Stelmasiaka, J. Niczyporuka, S. Fundowicza, Polski model sądownictwa administracyjnego, Oficyna Wydawnicza VERBA s. c., Lublin 2003, s. 120). Oznacza to, że inicjatywa dowodowa w stosunku do okoliczności, z których strona wnioskująca zamierza wywieść skutki prawne leży po stronie wnioskodawcy, a nie rozpoznającego wniosek. Nie budzi zatem wątpliwości, że rozstrzygnięcie wniosku zależy od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (por.: J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 319).
Zważywszy powyższe uznano, że okoliczności niniejszej sprawy nie uzasadniają uwzględnienia zgłoszonego żądania albowiem strona nie uzupełniła ani nie uprawdopodobniła okoliczności, na które powołała się w swym wniosku.
Trzeba tu raz jeszcze zaznaczyć, że A. P. została do tego wyraźnie wezwana zarządzeniem z dnia 22 września 2008 r., które zostało jej doręczone 11 maja 2010 r. (patrz: dołączone do akt sprawy zwrotne potwierdzenie odbioru).
W wyznaczonym siedmiodniowym terminie, którego upływ nastąpił z dniem 18 maja 2010 r. wnioskodawczyni nie ustosunkowała się w żaden sposób do powyższego wezwania.
Tymczasem nieuzupełnienie danych wykazanych we wniosku oraz uchylenie się od przedłożenia dokumentów potwierdzających okoliczności związane z sytuacją materialną wnioskującej uniemożliwia uznanie jej oświadczeń za w pełni przekonujące. W konsekwencji stwierdzić przyjdzie, że strona nie wykazała w sposób dostatecznie wiarygodny, aby nie była w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w swym koniecznym utrzymaniu a tym samym wymóg, o którym mowa w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. nie został w sprawie zachowany.
Mając na względzie przywołane wyżej okoliczności postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 p.p.s.a., w związku art. 246 §1 pkt 2 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło