IV SO/Gl 6/13

PostanowienieWSA w Gliwicach2013-02-12

Skład orzekający: Łukasz Strzępek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy stowarzyszenie zwykłe, które nie posiada dochodów i nie korzysta z pomocy finansowej, może zostać zwolnione od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym?
Ratio decidendi
Stowarzyszenie zwykłe, aby realizować swoje statutowe cele, musi liczyć się z koniecznością ponoszenia kosztów, a ich źródłem są składki członkowskie. Brak dochodów nie jest wystarczającą przesłanką do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, gdyż oznaczałoby to przerzucenie kosztów działalności stowarzyszenia na Skarb Państwa, co naruszałoby zasadę równości wobec prawa. Stowarzyszenie powinno wykazać, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, a brak dochodów nie jest usprawiedliwiony.
Stan faktyczny
Stowarzyszenie A w R. wniosło o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym, wskazując na brak dochodów i majątku. Wniosek dotyczył sprawy dotyczącej wymierzenia grzywny komornikowi sądowemu za nieprzekazanie akt sprawy. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Stowarzyszenia A w R. na Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w R w przedmiocie wymienia organowi grzywny za nieprzekazanie Sądowi akt sprawy wraz z odpowiedzią na skargę w sprawie informacji publicznej w kwestii wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy Stowarzyszenie A w R. zwróciło się o zwolnienie od kosztów sądowych. Uzasadniając swój wniosek wskazało, że nie posiada żadnych dochodów i nie korzysta z jakiejkolwiek formy pomocy finansowej. Z treści formularza wynika, że strona skarżąca nie dysponuje żadnym majątkiem i nie posiada jakichkolwiek środków pieniężnych Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 – zwanej dalej P.p.s.a. ) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z treścią art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym wówczas, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Podstawą prawną działania stowarzyszenia jest ustawa z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach (Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 855 ze zm.) regulująca zasady działania tego typu organizacji, która określiła także sposób finansowania ich działalności. Zgodnie z art. 42 ust. 2 tej ustawy, stowarzyszenie zwykłe uzyskuje środki na swoją działalność ze składek członkowskich. Nie ulega wiec wątpliwości, że stowarzyszenie, chcąc efektywnie realizować swoją statutową działalność musi liczyć się z koniecznością ponoszenia kosztów, a ich źródłem są składki członkowskie. Jednocześnie, w przypadku stowarzyszenia zwykłego to jego członkowie określają zarówno wysokość tych składek jak i zasady ich ponoszenia. Skoro jedną z form działalności skarżącego Stowarzyszenia jest uzyskiwanie informacji w trybie i na zasadach określonych w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. nr 112, poz. 1198 ze zm.), a akt ten przewiduje możliwość zaskarżenia do sądu administracyjnego odmowy udzielenia takiej informacji, to tym samym Stowarzyszenie winno brać pod uwagę obowiązek ponoszenia kosztów sądowych związanych z zainicjowaniem postępowania sądowego i w należyty sposób zabezpieczyć środki na ten cel. Rozpoznający niniejszy wniosek w pełni podziela stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 17 czerwca 2011 r. sygn. akt I OZ 428/11 (Lex nr 990354), zgodnie z którym stowarzyszenie, chcąc realizować swojej statutowe cele, winno zgromadzić odpowiednie środki na poniesienie kosztów postępowania sądowego. Skoro w druku formularza przesłanym do Sądu wyraźnie wskazano, że stowarzyszenie zwykłe nie posiada żadnych dochodów, a zarazem nie powołano jakiejkolwiek przyczyny usprawiedliwiającej ich brak lub też wykazującej, że środki finansowe uprzednio zgromadzone zostały wcześniej rozdysponowane na realizację celów statutowych, to tym samym niepodobna przyjąć, że okoliczność ta będzie uzasadniała przyznanie prawa pomocy. W istocie akceptacja takiej argumentacji oznaczałaby przerzucenie kosztów działalności Stowarzyszenia na Skarb Państwa, co w konsekwencji godziłoby w zasadę równości, pojmowaną jako równe traktowanie podmiotów występujących przed Sądem. Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło