IV SO/Gl 6/17
PostanowienieWSA w Gliwicach2017-05-19
Skład orzekający: Andrzej Majzner
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu może zostać uwzględniony, jeśli strona nie uprawdopodobniła swojej sytuacji materialnej pomimo wezwania sądu?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu podlega oddaleniu, jeśli strona, pomimo wezwania sądu, nie uprawdopodobniła swojej sytuacji materialnej poprzez przedstawienie dokumentów potwierdzających dochody i koszty utrzymania. Brak wykazania zasadności wniosku w świetle ustawowych przesłanek uniemożliwia przyznanie tego dobrodziejstwa procesowego.Stan faktyczny
Strona złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika z urzędu w sprawie dotyczącej skargi na przewlekłość postępowania administracyjnego w przedmiocie świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Wnioskodawczyni oświadczyła, że utrzymuje się z wynagrodzenia w kwocie 1.360 zł netto, ponosząc koszty w wysokości 400-500 zł miesięcznie, a jej mąż przebywa w areszcie. Sąd wezwał stronę do uprawdopodobnienia jej sytuacji materialnej poprzez przedstawienie dokumentów dochodowych i kosztowych, a także do sprecyzowania, czy pobiera świadczenia rodzinne. Strona nie udzieliła odpowiedzi na wezwanie w wyznaczonym terminie.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K.M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego (odnoszącego się do sprawy ze skargi na przewlekłość postępowania administracyjnego prowadzonego przez Prezydenta Miasta B. w przedmiocie przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego - sygn. akt IV SAB/Gl 86/17) postanawia: 1. oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy.
Pismem procesowym datowanym na 22 lutego 2017 r. A.M. - działający jako pełnomocnik K.M. (będący jej małżonkiem) wniósł o zwolnienie jej od kosztów sądowych oraz o ustanowienie pełnomocnika z urzędu.
Następnie, w dniu 30 marca 2017 r. do Sądu wpłynął urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym wyżej wymieniona potwierdziła zakres zgłoszonego żądania. Równocześnie oświadczyła, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z małoletnim synem (mąż – A.M. przebywa w Areszcie Śledczym), nie posiada żadnych zasobów pieniężnych ani majątku i utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę, w kwocie netto 1.360 zł, ponosząc koszty w wysokości 400-500 zł miesięcznie.
Wezwaniem z dnia 6 kwietnia 2017 r. zwrócono się do pełnomocnika strony o uprawdopodobnienie danych ujętych we wniosku. W tym zakresie wezwano go o:
- nadesłanie aktualnych dokumentów (np. zaświadczenie pracodawcy wydane nie wcześniej niż w lutym 2017 r., wydruk z listy płac za ostatni miesiąc) potwierdzających wysokość dochodu K.M. z tytułu wynagrodzenia;
- nadesłanie aktualnych dokumentów (faktury VAT, paragony, dowody wpłaty, wyciągi bankowe dotyczące ostatniego miesiąca) potwierdzających wysokość kosztów ponoszonych przez K.M. z tytułu czynszu i opłat za tzw. media;
- sprecyzowanie, czy K.M. pobiera świadczenia rodzinne (w tym świadczenie wychowawcze "500+"), a w razie odpowiedzi twierdzącej - nadesłanie kopii aktualnych decyzji o przyznaniu tych świadczeń.
W wyznaczonym terminie, który upłynął z dniem 27 kwietnia 2017 r. nie udzielono na powyższe wezwanie żadnej odpowiedzi.
Rozpoznając wniosek zważono, co następuje.
Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) - zwanej dalej "p.p.s.a.", stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 § 1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym.
W pierwszej kolejności należy odnotować, że przedmiotem skargi w sprawie, której niniejszy wniosek dotyczy jest przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego w przedmiocie świadczeń z funduszu alimentacyjnego, które to świadczenia stanowią formę szeroko pojętej pomocy społecznej. K.M. jest więc w tej sprawie objęta zwolnieniem od kosztów sądowych z mocy samego prawa, na podstawie z art. 239 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., a w konsekwencji, wniosek o zwolnienie jej z obowiązku uiszczenia rzeczonych kosztów jest od samego początku bezprzedmiotowy i dlatego nie podlega rozpoznaniu.
Odnosząc się natomiast do wniosku o ustanowienie dla strony radcy prawnego trzeba podnieść, iż w myśl zasady wynikającej z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., warunkiem przyznania osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (zgodnie z art. 245 §3 p.p.s.a. mogącym obejmować między innymi ustanowienie jednego z wymienionych w tym przepisie profesjonalnych pełnomocników) jest wykazanie przez nią niemożności poniesienia pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
O ewentualnym przyznaniu prawa pomocy przesądza zatem przesłanka zobiektywizowana, o czym świadczy słowo "wykazanie", które nakłada na stronę nie tylko powinność uprawdopodobnienia ale więcej, formułuje obowiązek wskazania przez nią obiektywnie zaistniałych przesłanek stanu rzeczywistego (por. P. Dobosz, Procedury administracyjne, model sądownictwa administracyjnego a "prawo pomocy" [w:] praca zbiorowa pod red. J. Stelmasiaka, J. Niczyporuka, S. Fundowicza, Polski model sądownictwa administracyjnego, Oficyna Wydawnicza VERBA s. c., Lublin 2003, s. 120). Oznacza to, że inicjatywa dowodowa w stosunku do okoliczności, z których wnioskodawca zamierza wywieść skutki prawne leży po jego stronie, a rozstrzygnięcie wniosku zależy od tego, co zostanie przezeń udowodnione (por.: J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 319).
Zważywszy powyższe uznano, że okoliczności niniejszej sprawy nie uzasadniają uwzględnienia zgłoszonego żądania albowiem wnioskodawczyni, pomimo wyraźnego wezwania zawartego w piśmie z dnia 6 kwietnia 2017 r. nie uprawdopodobniła oświadczeń, które podniosła we wniosku, nie nadsyłając żadnych dokumentów potwierdzających dochody jej gospodarstwa domowego ani też takich, które obrazowałyby ponoszone przez nią koszty utrzymania. Nie wyjaśniła także, czy pobiera świadczenia rodzinne (w tym wychowawcze) na dzieci.
Jak wynika z dołączonego do akt sprawy zwrotnego potwierdzenia odbioru (vide: karta nr 12), wezwanie do uzupełnienia wniosku w powyższym zakresie zostało doręczone pełnomocnikowi wyżej wymienionej w dniu 20 kwietnia 2017 r., a zatem siedmiodniowy termin na jego wykonanie upłynął odpowiednio z dniem 27 kwietnia 2017 r.
W terminie tym nie udzielono wymaganej odpowiedzi, a w rezultacie nie sposób uznać, aby spełniony został wymóg, o którym mowa w przywołanym wyżej art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.
Przyznanie prawa pomocy jest bowiem możliwe tylko i wyłącznie w przypadku wyczerpującego przedstawienia informacji dotyczącej sytuacji materialnej wnioskodawcy. Obowiązkiem strony jest zatem wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Niewykonanie przez stronę obowiązków nałożonych na nią w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy jest z kolei przeszkodą wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a w konsekwencji uniemożliwia przyznanie jej rzeczonego dobrodziejstwa procesowego w żądanym zakresie (por.: postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego; z dnia 5 września 2005 r., sygn. akt II FZ 414/05 oraz z dnia 14 września 2005 r., sygn. akt II FZ 575/05).
Odstępując od wykonania wezwania z dnia 6 kwietnia 2017 r. wnioskodawczyni nie zachowała przesłanki określonej w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. i dlatego postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 przywołanej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło