IV SO/Gl 7/12

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 23 kwietnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie z wniosku A.J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego (odnoszącego się do sprawy ze skargi na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...]r., Nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej) postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy; W dniu 14 marca 2012 r. A.J. złożyła do Sądu urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym oznaczyła, iż domaga się ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika procesowego w osobie radcy prawnego. W uzasadnieniu wnioskująca powołała się na trudną sytuację materialną i życiową wywodząc, że uskarża się na poważne problemy zdrowotne, ponosi znaczne koszty utrzymania, w tym wydatki na zakup leków, zaś jedynym źródłem dochodu jest dla niej renta w kwocie 1.243 zł. Równocześnie strona wskazała, iż gospodaruje samotnie. Jakkolwiek bowiem pozostaje w związku małżeńskim, to jednak mąż z nią nie mieszka, a przez Sądem Okręgowym w R. toczy się sprawa o separację. Nadto wnioskodawczyni oświadczyła, że zamieszkuje w wynajmowanym lokalu oraz, że nie posiada żadnych zasobów pieniężnych ani przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 Euro. Jest natomiast współwłaścicielką (wraz z małżonkiem) garażu położonego w R. Pismem z dnia 21 marca 2012 r. stronę wezwano do uprawdopodobnienia danych, na które powołała się we wniosku. W tym zakresie wezwano ją o: - udokumentowanie wysokości uzyskiwanego dochodu. Wskazano, iż należy w tym celu nadesłać np. przekaz pocztowy (tzw. odcinek) dokumentujący pobranie renty za ostatni miesiąc bądź decyzję organu rentowego ustalającą aktualną wysokość tego świadczenia; - podanie orientacyjnej miesięcznej wysokości kosztów bieżącego utrzymania (czynsz, opłaty za tzw. media czyli energię elektryczną, gaz, wodę, wywóz śmieci, telefony itp., a także wydatki na zakup żywności, środków czystości, leczenie i zakup leków, inne). Wskazano przy tym, że wydatki ponoszone z tytułu czynszu, opłat za tzw. media oraz na leczenie i zakup leków należy udokumentować stosownymi dowodami wpłaty, fakturami VAT, paragonami itp.; - udokumentowanie okoliczności, że pomiędzy wnioskującą a jej małżonkiem toczy się postępowanie o separację. Wskazano, iż należy w tym celu nadesłać np. stosowne zaświadczenie Sądu potwierdzające ten fakt, ewentualnie kopię pozwu opatrzoną potwierdzeniem wpływu do Sądu; W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje. Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) - zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei po myśli art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Odnosząc się natomiast do wniosku A.J. godzi się przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. Stosownie do jej brzmienia, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli po myśli art. 245 §3 cytowanej regulacji, mogącym obejmować ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W tym kontekście uznano, że brak jest podstaw do uwzględnienia zgłoszonego żądania. Należy bowiem podkreślić, iż treść przywołanego art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. nie pozostawia wątpliwości co do tego, że o ewentualnym przyznaniu prawa pomocy przesądza przesłanka zobiektywizowana, o czym świadczy użyte w nim słowo "wykazanie", które nakłada na stronę nie tylko powinność uprawdopodobnienia ale więcej, formułuje obowiązek wskazania przez nią obiektywnie zaistniałych przesłanek stanu rzeczywistego (por. P. Dobosz, Procedury administracyjne, model sądownictwa administracyjnego a "prawo pomocy" [w:] praca zbiorowa pod red. J. Stelmasiaka, J. Niczyporuka, S. Fundowicza, Polski model sądownictwa administracyjnego, Oficyna Wydawnicza VERBA s. c., Lublin 2003, s. 120). Oznacza to, że inicjatywa dowodowa w stosunku do okoliczności, z których wnioskodawca zamierza wywieść skutki prawne leży po jego stronie, a nie rozpoznającego wniosek. Jest zatem jednoznaczne, że rozstrzygnięcie wniosku zależy od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (por.: J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 319). W niniejszej sprawie wnioskodawczyni nie zdołała wykazać, że zachodzą w jej przypadku przesłanki uzasadniające zastosowanie prawa pomocy. Wbrew wyraźnemu wezwaniu referendarza sądowego nie nadesłała bowiem jakichkolwiek dokumentów, które mogłyby potwierdzać okoliczności, na które się powołała, ani nie złożyła dodatkowych wyjaśnień dotyczących swojej sytuacji materialnej. Jak wynika z dołączonego do akt sprawy zwrotnego potwierdzenia odbioru, wspomniane wezwanie z dnia 21 marca 2012 r. zostało jej doręczone w dniu 30 marca 2012 r., kiedy to odebrała je osobiście. W wyznaczonym siedmiodniowym terminie, który upłynął z dniem 6 kwietnia 2012 r. nie udzielono na powyższe wezwanie jakiejkolwiek odpowiedzi. W tej sytuacji nie sposób przyjąć, aby stan majątkowy strony został zobrazowany w sposób dostatecznie dokładny. Tymczasem przyznanie prawa pomocy jest możliwe tylko i wyłącznie w przypadku wyczerpującego przedstawienia informacji dotyczącej sytuacji materialnej wnioskodawcy. To na nim spoczywa więc obowiązek wykazania zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Brak jest natomiast prawnych podstaw do prowadzenia z urzędu postępowania w sprawie sytuacji majątkowej strony, jeżeli ona sama nie wykaże istnienia przesłanek uzasadniających uwzględnienie swojego żądania. W rezultacie, uchylenie się przez wnioskodawcę od obowiązków nałożonych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy, czy też nierzetelne ich wykonanie, jest przeszkodą wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a tym samym uniemożliwia przyznanie mu rzeczonego dobrodziejstwa procesowego w żądanym zakresie (por.: postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego; z dnia 5 września 2005 r., sygn. akt II FZ 414/05 oraz z dnia 14 września 2005 r., sygn. akt II FZ 575/05 - orzeczenia dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Odstępując od złożenia wymienionych wyżej - żądanych w wezwaniu z dnia 21 marca 2012 r. dokumentów i wyjaśnień, strona nie usunęła wątpliwości, jakie budziło oświadczenie o jej stanie majątkowym i możliwościach płatniczych, a tym samym nie spełniła przesłanki określonej w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. Z tych względów, działając na podstawie przywołanego unormowania w związku z art. 258 §1 i §2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.