I SA/Go 100/18

PostanowienieWSA w Gorzowie Wielkopolskim2018-04-27

Skład orzekający: Damian Bronowicki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, prowadzący działalność gospodarczą i osiągający miesięczny dochód, może zostać częściowo zwolniony od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym, jeśli jego wydatki rodzinne są wysokie, ale obejmują również pozycje uznane za niekonieczne?
Ratio decidendi
Skarżący może zostać częściowo zwolniony od kosztów sądowych, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść ich w pełnej wysokości bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jednakże, jeśli jego dochody przewyższają wydatki, a wydatki obejmują pozycje uznane za niekonieczne (np. zajęcia dodatkowe dla dziecka, siłownia), sąd może przyznać częściowe zwolnienie, nakładając na stronę obowiązek poniesienia części kosztów.
Stan faktyczny
Skarżący R.P. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej dotyczącą podatku akcyzowego. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100.000 zł, skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych, powołując się na trudną sytuację materialną i rodzinę na utrzymaniu. Po analizie jego dochodów, wydatków oraz oświadczeń majątkowych, sąd uznał, że skarżący może ponieść część kosztów postępowania.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono zwolnić skarżącego od wpisu od skargi powyżej kwoty 3.500 (trzy tysiące pięćset) złotych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim – Damian Bronowicki po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R.P. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jego skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego za luty 2015 r. z tytułu obrotu suszem tytoniowym postanawia: zwolnić skarżącego od wpisu od skargi powyżej 3.500 (trzy tysiące pięćset) złotych. R.P. złożył skargę na wymienioną w sentencji niniejszego postanowienia decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100.000 zł wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. W dniu 20 kwietnia 2018 r. pełnomocnik skarżącego usunął brak formalny wniosku poprzez nadesłanie urzędowego formularza PPF podpisanego osobiście przez skarżącego. W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł, że nie posiada środków pozwalających na uiszczenie maksymalnego z możliwych wpisów od skargi. Ma na utrzymaniu żonę oraz córkę, a jego rodzina żyje skromnie. Zgodnie z zawartym w formularzu PPF oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, skarżący mieszka z żoną oraz córką, nie posiada nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i innych praw majątkowych, wierzytelności ani żadnych przedmiotów wartościowych. Prowadzona przez niego działalność gospodarcza przynosi dochód w wysokości około 9.000 zł miesięcznie. Z kolei jego żona uzyskuje 340 zł z tytułu umowy zlecenia. Na wezwanie referendarza sądowego pełnomocnik skarżącego nadesłał dodatkowe dokumenty i oświadczenia. Poinformował, że skarżący i jego żona nie posiadają rachunków bankowych. Lokal, w którym mieszka rodzina skarżącego jest własnością Wojskowej Agencji Mieszkaniowej. Na miesięczne wydatki gospodarstwa domowego skarżącego składają się: 391 zł - mieszkanie, 87 zł - fundusz remontowy, 65 zł - prąd, 30 zł - gaz, 45 zł - internet, 50 zł - abonament RTV, 100 zł - ortodonda dla córki, 120 zł - bilet miesięczny do szkoły dla córki, 50 zł - telefon córki, 50 zł - telefon żony skarżącego, 300 zł - telefon skarżącego, 200 zł - korepetycje córki, 50 zł - siłowania córki, 2.000 zł - wyżywienie, 1.000 zł - ubrania, buty, środki czystości i higieny osobistej, 150 zł - księgowy, 1.000 zł - paliwo (dojazdy do pracy skarżącego z Polski do Niemiec i z Niemiec do Polski), 400 euro (2.000 zł) - wynajem mieszkania w Niemczech (woda i prąd), 1.500 zł - wyżywienie skarżącego w Niemczech, razem 9.188 zł. Wśród nadesłanych dokumentów znajdują się kopie deklaracji VAT-7 za styczeń, luty i marzec 2018 r., które wraz z bilansem firmy [...] R.P. potwierdzają dochód skarżącego i wykazują średniomiesięczny przychód jego firmy w wysokości 10.187 zł. Z kolei kopia umowy zlecenia żony skarżącego oraz deklaracja PIT-36 za 2017 r. złożona wspólnie przez małżonków, potwierdza podany w formularzu PPF dochód ich gospodarstwa domowego. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm. - dalej: "P.p.s.a.") prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje, jeżeli osoba występująca z wnioskiem wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Odnosząc treść ww. przepisu do ustalonej powyżej sytuacji majątkowej i rodzinnej skarżącego oraz wysokości wpisu sądowego od skargi, wynoszącego w niniejszej sprawie 100.000 zł, stwierdzić należy, że skarżący spełnił przesłankę wskazaną w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Nie jest on bowiem w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i swojej rodziny. Jednak wysokość dochodów skarżącego i jego żony, porównana z wysokością oraz rodzajem ich wydatków pozwala przyjąć, że skarżący może ponieść część kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Przede wszystkim wskazać należy, że łączny miesięczny dochód rodziny skarżącego (9.340 zł) przewyższa wysokość jej wydatków (9.188 zł). Ponadto wydatki takie jak koszt siłowni (50 zł) i korepetycji córki (200 zł) nie mieszczą się w pojęciu "utrzymanie koniecznie". Z kolei wydatki na wyżywienie (łącznie 3.500 zł) i telefony (400 zł), w ocenie orzekającego mogą zostać ograniczone do wysokości uznawanych za niezbędne do zaspokojenia podstawowych potrzeb rodziny i zapewnienia jej prawidłowego funkcjonowania. Dla przykładu wg. Głównego Urzędu Statystycznego średnie miesięczne wydatki na żywność i napoje bezalkoholowe na 1 osobę w gospodarstwach domowych w Polsce w 2016 r. wyniosły 273,49 zł (opracowanie GUS "Budżety gospodarstw domowych w 2016 r." dostępne na stat.gov.pl). Kwota ta jest kilkakrotnie niższa od tożsamych wydatków rodziny skarżącego. Orzekający uwzględnił przy tym okoliczność, że część żywności skarżący zmuszony jest kupować poza granicami kraju. Nie bez znaczenia pozostaje również okoliczność, że skarżący o konieczności poniesienia kosztu wpisu od skargi wiedział już 22 grudnia 2017 r. kiedy to jego pełnomocnik otrzymał zaskarżoną decyzję. W ciągu 4 miesięcy mógł zatem poczynić oszczędności na poczet kosztów niniejszego postępowania. Powyższe pozwala na ocenę, że skarżący może ponieść cześć kosztów postępowania, tj. kwotę 3.500 zł tytułem wpisu od skargi. Na obecnym etapie sprawy, jest to jedyna opłata niezbędna dla prawidłowego biegu postępowania sądowoadministracyjnego. Częściowe zwolnienie od obowiązku jej uiszczenia, nie przekreśla prawa skarżącego do złożenia kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy w późniejszym etapie postępowania. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło