I SA/Go 100/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Niedzielski Sędziowie Sędzia WSA Anna Juszczyk – Wiśniewska Sędzia WSA Dariusz Skupień (spr.) Protokolant Sekretarz sądowy Anna Pakuła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi A.iS. M. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie zarzutów do opisu i oszacowania nieruchomości oddala skargę. Małżonkowie A.iS. M. (zwani dalej: Skarżącymi) wnieśli skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów do opisu i oszacowania nieruchomości. Skarga została wywiedziona na tle następującego stanu faktycznego: Naczelnik Urzędu Skarbowego wszczął egzekucję z nieruchomości należącej do Skarżących, stanowiącej spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego, położonego w [...], dla której Sąd Rejonowy prowadzi księgę wieczystą nr [...]. Powołany przez Naczelnika rzeczoznawca majątkowy J.M. w dniu [...] stycznia 2017 r. dokonał wizji lokalnej ww. nieruchomości, a w dniu [...] stycznia 2017 r. sporządził jej operat szacunkowy. Następnie, w dniu 15 maja 2017 r. organ dokonał, bez udziału skarżących, opisu i oszacowania wartości przedmiotowej nieruchomości, na podstawie ww. operatu szacunkowego. Pismem z dnia [...] maja 2017 r. małżonkowie M. wnieśli zarzuty do opisu i oszacowania wartości ww. nieruchomości lokalowej, kwestionując zarówno dokonaną wycenę, jak i poprawność sporządzonego opisu. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2017 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił uznania zarzutów w sprawie. Rozstrzygnięcie to Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, postanowieniem z dnia [...] stycznia 2018 r. uchylił i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, z uwagi na nieprawidłowości w doręczeniu Skarżącym zawiadomienia o terminie opisu i oszacowania przedmiotowej nieruchomości. W dniu [...] marca 2018 r. organ dokonał ponownego opisu i oszacowania wartości zajętej nieruchomości. Protokół opisu i oszacowania wraz z dokonaną wyceną ww. nieruchomości został doręczony Skarżącym 28 marca 2018 r. Pismem z dnia [...] marca 2018 r. małżonkowie M. wnieśli zarzuty do ww. opisu i oszacowania wartości nieruchomości, wnosząc o jego uchylenie i jednocześnie o sporządzenie i doręczenie jego odpisu. Postanowieniem z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego orzekł o odmowie uznania zarzutów do opisu i oszacowania spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego położonego w [...] należącego do Skarżących. W uzasadnieniu organ podniósł, że wycena nieruchomości Skarżących będąca przedmiotem egzekucji spełnia wymogi przewidziane dla jej sporządzenia, w zgodzie z przepisami rozporządzenia wykonawczego Ministra Finansów z dnia 29 maja 2004 r. w sprawie szczegółowego sposobu przeprowadzenia opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Protokół ten został poprzedzony operatem szacunkowym określającym wartość rynkową nieruchomości, sporządzonym przez rzeczoznawcę majątkowego posiadającego uprawnienia zawodowe w zakresie szacowania nieruchomości, który w sposób jasny i szczegółowy opisał szacowaną nieruchomość oraz przyjętą metodę wyceny. Strona zaś nie przedstawiła żadnych merytorycznych argumentów i dowodów mogących wpłynąć na podważenie dokonanego w niniejszej sprawie opisu i szacowania wartości nieruchomości. Na powyższe postanowienie małżonkowie M. złożyli zażalenie. Podtrzymując zarzuty co do prawidłowości dokonanej wyceny, zarówno z przyczyn formalnych, jak i merytorycznych, wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zweryfikowanie wyceny. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2018 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W motywach uzasadnienia organ odwoławczy stwierdził, że w zaskarżonym rozstrzygnięciu organ oparł swoje stanowisko co do zgłoszonych zarzutów na protokole opisu i oszacowania wartości nieruchomości sporządzonym na podstawie operatu szacunkowego z [...] stycznia 2017 r. przez uprawnionego rzeczoznawcy majątkowego mimo, że ww. operat utracił swoją aktualność, a autor operatu nie potwierdził jego aktualności. Za takie bynajmniej nie może być uznane pismo rzeczoznawcy z dnia [...] października 2017 r.; stanowi ono bowiem jedynie ustosunkowanie się rzeczoznawcy do zarzutów Skarżących podniesionych w sprawie. Na powyższe postanowienie A.iS. M. wnieśli skargę wskazując, że jedyną stwierdzoną przez organ odwoławczy przesłanką do uchylenia postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] maja 2018 r. był brak aktualności operatu szacunkowego, natomiast w ogóle nie odniesiono się do treści zarzutów z dnia [...] marca 2018 r. do opisu i oszacowania wartości nieruchomości, ani do treści zażalenia z dnia [...] maja 2018 r. W ocenie strony skarżącej "organ nadzoru egzekucyjnego kompletnie bagatelizuje jej twierdzenia i zarzuty, nawet o nich nie wzmiankuje, a tym samym nie odnosi się do twierdzeń, które ta uważa za istotne z punktu widzenia ochrony jej interesów, co samo w sobie stanowi o obrazie przepisów o postępowaniu w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy". Wskazując na powyższe Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej oraz poprzedzającego je postanowienia organu pierwszej instancji. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Kontroli sądowej poddano postanowienie, którym Dyrektor Izby Administracji Skarbowej uchylił rozstrzygnięcie Naczelnika Urzędu Skarbowego w przedmiocie zarzutów zgłoszonych przez małżonków M. do opisu i oszacowania wartości nieruchomości lokalowej, stanowiącej ich własność, położonej w [...], dokonanych w ramach postępowania egzekucyjnego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania temu organowi. W tym miejscu wskazać przede wszystkim należy, że do oszacowania wartości zajętej nieruchomości, zgodnie z art. 110s § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1201 ze zm. zwanej dalej "u.p.e.a."), organ egzekucyjny wyznacza rzeczoznawcę majątkowego. Rzeczoznawca ten sporządza na piśmie opinię o wartości nieruchomości w formie operatu szacunkowego (art. 156 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - Dz.U. z 2018 r., poz. 121 ze zm. - zwanej dalej "u.g.n."). Stosownie do art. 156 ust. 3 u.g.n., operat szacunkowy może być wykorzystywany do celu, dla którego został sporządzony, przez okres 12 miesięcy od daty jego sporządzenia, chyba że wystąpiły zmiany uwarunkowań prawnych lub istotne zmiany czynników, o których mowa w art. 154 u.g.n. Co przy tym istotne, art. 156 ust. 4 u.g.n. począwszy od 22 września 2004r. przewiduje potwierdzenie aktualności operatu szacunkowego przez rzeczoznawcę majątkowego, choć od dnia 1 września 2017 r. ustawodawca zdecydował się na wprowadzenie czasowego ograniczenia możliwości wykorzystania operatu szacunkowego po potwierdzeniu jego aktualności. I tak, art. 156 ust. 4 u.g.n. w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 sierpnia 2017r. stanowił, że operat szacunkowy może być wykorzystywany po upływie okresu, o którym mowa w ust. 3, po potwierdzeniu jego aktualności przez rzeczoznawcę majątkowego. Potwierdzenie aktualności operatu następuje przez umieszczenie stosownej klauzuli w operacie szacunkowym przez rzeczoznawcę, który go sporządził. Niemniej od dnia 1 września 2017 r. na mocy art. 1 pkt 26 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r., poz. 1509) do przepisu tego dodano wymóg dołączenia do operatu szacunkowego analizy potwierdzającej, że od daty jego sporządzenia nie wystąpiły zmiany uwarunkowań prawnych lub istotne zmiany czynników, o których mowa w art. 154. Ponadto sprecyzowano, że po potwierdzeniu aktualności operat szacunkowy może być wykorzystywany do celu, dla którego został sporządzony, w kolejnych 12 miesiącach, licząc od dnia upływu okresu, o którym mowa w ust. 3, chyba że wystąpią zmiany uwarunkowań prawnych lub istotne zmiany czynników, o których mowa w art. 154. W rozpoznawanej sprawie, operat szacunkowy został sporządzony przez powołanego przez organ egzekucyjny rzeczoznawcę majątkowego posiadającego stosowne uprawnienia w tym zakresie, w dniu [...] stycznia 2017 r. (k. 100-1 do 100-17 akt adm.), zaś organ pierwszej instancji orzekał w dniu [...] maja 2018r., a więc już po wejściu w życie ww. ustawy nowelizującej. W tej sytuacji zastosowanie znajduje art. 4 ust. 5 tej ustawy, z którego wynika, że do potwierdzenia aktualności operatów szacunkowych sporządzonych przed dniem 1 września 2017 r., dokonywanego po tym dniu stosuje się art. 156 ust. 4 w brzmieniu nadanym ustawą nowelizującą. Wobec tego, w realiach niniejszej sprawy, sporządzony operat szacunkowy był ważny jedynie przez okres 12 miesięcy od daty sporządzenia tj. do dnia [...] stycznia 2018 r., z tym, że po potwierdzeniu aktualności przez rzeczoznawcę majątkowego mógłby być wykorzystywany do celu, dla którego został sporządzony przez okres kolejnych 12 miesięcy. Jak wynika z akt sprawy, w przypadku przedmiotowego operatu szacunkowego nie dokonano potwierdzenia jego aktualności, w myśl ww. znowelizowanych przepisów, w konsekwencji czego, z dniem 20 stycznia 2018 r. ww. operat szacunkowy utracił swą ważność, a w ślad za tym także definitywnie utracił swoją wartość dowodową. W efekcie powyższego, w ocenie Sądu, organ odwoławczy zasadnie uznał, że w sprawie doszło do naruszenia art. 156 ust. 4 u.g.n. w jego znowelizowanym brzmieniu, albowiem Naczelnik wydał zaskarżone rozstrzygnięcie nie zauważając, że w sprawie powinien być sporządzony nowy operat szacunkowy. Podnieść też przy tym należy, że zarówno w dacie orzekania przez organ pierwszej instancji, jak i organ odwoławczy nie istniała możliwość potwierdzenia aktualności sporządzonego na poczet niniejszej sprawy operatu szacunkowego z [...] stycznia 2017 r., z uwagi na wcześniejszą utratę jego ważności. Konieczne zatem było uchylenie postanowienia organu I instancji z dnia [...] maja 2018 r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temu organowi ze wskazaniem na konieczność sporządzenia nowego operatu szacunkowego, co leży w gestii organu pierwszej instancji. Takie rozstrzygnięcie, czego zdaje się nie dostrzegli Skarżący, skutkuje w rozpoznawanej sprawie możliwością wniesienia nowych zarzutów na stanowisko rzeczoznawcy majątkowego i koniecznością ich ponownej oceny przez organ pierwszej instancji. Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę oddalił.