I SA/Go 1017/06
PostanowienieWSA w Gorzowie Wielkopolskim2007-03-21
Skład orzekający: Alina Rzepecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ponowne złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych po prawomocnym odmówieniu przyznania prawa pomocy, ale przed upływem terminu do uiszczenia wpisu, może uchylić skutki prawomocności wcześniejszego postanowienia i wstrzymać bieg terminu do uiszczenia opłaty sądowej?Ratio decidendi
Ponowne złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, nawet w terminie wyznaczonym w ponownym wezwaniu do uiszczenia wpisu, nie może uchylić skutków prawomocnego postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy. Po upływie terminu do uiszczenia wpisu, sąd jest zobligowany do odrzucenia skargi na podstawie art. 220 § 3 P.p.s.a., nawet jeśli strona złożyła ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy.Stan faktyczny
Strona skarżąca złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w przedmiocie podatku akcyzowego. Pełnomocnik strony został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego w wysokiej kwocie. W odpowiedzi złożono wniosek o przyznanie prawa pomocy, który został odmówiony prawomocnym postanowieniem referendarza sądowego. Pomimo tego, po ponownym wezwaniu do uiszczenia wpisu, pełnomocnik ponownie złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, podając nowe okoliczności dotyczące dochodów skarżącego. Sąd uznał, że ponowny wniosek nie mógł uchylić skutków prawomocnego postanowienia odmawiającego prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 21 marca 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Alina Rzepecka po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2007 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi G.R. – P. W. "K." na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego za okres od listopada 2001 roku do lutego 2003 roku postanawia odrzucić skargę
Sygn. akt I SA/Go 101706
UZASADNIENIE
Wojewódzki Sąd Administracyjny działając na zarządzeniem z dnia 28 sierpnia 2006 roku wezwał pełnomocnika strony skarżącej do usunięcia braków formalnych skargi przez uiszczenie wpisu sądowego od skargi G.R. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] czerwca 2006 roku Nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego za okres od listopada 2001 roku do lutego 2003 roku w wysokości 44.668 zł.
W odpowiedzi na powyższe Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy wnosząc o zwolnienie z kosztów sądowych. Wniosek oparł na twierdzeniu o braku pracy czego konsekwencją był z kolei brak pieniędzy. Ponadto oświadczył, że mieszka u rodziców i pozostaje na ich utrzymaniu. Jest żonaty, lecz wyrokiem sądu zniesiono wspólność majątkową. Alimenty do których jest zobowiązany płacić na swoje, małoletnie dzieci ponosi wspólnie z rodzicami. Jest właścicielem lokalu mieszkalnego obciążonego jednak hipoteką przymusową w związku z egzekucją zaległości podatkowych. Z materiałów zebranych w trybie art.255 ustawy z 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zmianami – dalej zwaną jako P.p.s.a.) wynika między innymi, iż Skarżący nie posiada lokat bankowych, ani rachunków, nie prowadzi też działalności gospodarczej. Ze złożonego rocznego zeznania podatkowego w podatku dochodowym za 2005 rok wynika brak przychodu. Nadto, w związku z oświadczeniem skarżącego, że pozostaje on na utrzymaniu rodziców, oraz że rodzina utrzymuje się z dochodów ojca prowadzącego działalność gospodarczą, referendarz sądowy wezwał pełnomocnika do złożenia dodatkowych dokumentów które potwierdzałyby fakt prowadzenia przez ojca skarżącego działalności gospodarczej jak również wysokość zyskiwanych z tego tytułu dochodów. Pomimo upływu terminu wyznaczonego w wystosowanym wezwaniu, pełnomocnik skarżącego nie złożył żądanych dokumentów i oświadczeń.
Postanowieniem z dnia 24 listopada 2006 roku referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. odmówił Skarżącemu przyznania prawa pomocy. Zostało ono doręczone pełnomocnikowi strony 7 grudnia 2006 roku. Postanowienie stało się prawomocne od dnia 15 grudnia 2006 roku, bowiem zgodnie
z art.259 §3 P.p.s.a. – jeżeli strona nie wniosła sprzeciwu, albo wniesiony sprzeciw został prawomocnie odrzucony – zarządzenia i postanowienia referendarza mają skutki prawomocnego orzeczenia sądu.
Sygn. akt I SA/Go 101706
W związku z powyższym, Sąd zarządzeniem z dnia 2 lutego 2007 roku ponownie wezwał pełnomocnika do uiszczenia wpisu sądowego od skargi G.R. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] czerwca 2006 roku Nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego za okres od listopada 2001 roku do lutego 2003 roku w wysokości 44.668 zł.
Zarządzenie zostało doręczone pełnomocnikowi 9 lutego 2007 roku. W terminie wyznaczonym do uiszczenia wpisu pełnomocnik ponownie złożył na urzędowym formularzu wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.
Dane zawarte w nim były w swej treści tożsame z informacjami zamieszczonymi
w poprzednim wniosku. Jedyna różnica dotyczy dochodów Skarżącego – bowiem jak oświadczył – pracuje i otrzymuje z tego tytułu dochody w wysokości 1.200,00 zł. Niemniej jednak oznajmij również, że nadal przebywa na utrzymaniu rodziców.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skargę należało odrzucić. Postanowienie z dnia 24 listopada 2006 roku odmawiające przyznania prawa pomocy, mimo iż - jako nie rozstrzygające istoty sprawy - nie korzystające z powagi rzeczy osądzonej, ma jednakże pełny przymiot prawomocności, to jest - wiążącą moc skonkretyzowanej i zindywidualizowanej przez sąd normy prawnej. Z mocy tej wypływa obowiązek strony do uiszczenia wymaganego wpisu,
a faktu tego nie zmienia obowiązek ponownego wezwania jej do uiszczenia opłaty - ze wskazaniem kwoty oraz skutków jej nieuiszczenia.
Jednakże, powtórne złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, dokonane nawet w terminie określonym w ponownym wezwaniu, nie może uchylić skutków prawomocności wydanego wcześniej rozstrzygnięcia i tym samym nie ma wpływu na bieg terminu określonego na podstawie art.220 P.p.s.a. Wyłącznie wydanie
i uprawomocnienie się postanowienia odmiennej treści w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych - a takie postanowienie mogłoby zapaść jedynie przy spełnieniu przesłanki określonej w art.165 P.p.s.a. powoduje utratę mocy pierwszego postanowienia. Niemniej jednak nie wpływa ono na skutki niezastosowania się strony do treści postanowienia prawomocnego. Toteż po upływie terminu siedmiu dni do uiszczenia wpisu od skargi, określonego w zarządzeniu sądu wydanym po doręczeniu postanowienia odmawiającego przyznania stronie prawa pomocy, sąd zobligowany jest skargę odrzucić - z mocy art.220 §3 P.p.s.a. - nawet jeśli strona w powyższym terminie
Sygn. akt I SA/Go 101706
złożyła ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy. Zasada ta jest zgodna
z orzecznictwem zarówno sądów administracyjnych – czego dowodzi postanowienie NSA z dnia 29 września 2005 roku sygnatura akt II FZ 608/05, jak też z orzecznictwem Sądu Najwyższego, np. postanowienie SN z dnia 21 kwietnia 1999 r., sygn. akt I CKN 1461/98, OSNC 1999/11/96 - wydane na podstawie analogicznych przepisów Kodeksu postępowania cywilnego i ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych.
W wyżej wymienionym orzeczeniu NSA stwierdził, iż "Zasada ta znajduje zastosowanie nawet w przypadku zajścia (a więc przesłanki z art.165 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) po wydaniu pierwotnego postanowienia oddalającego wniosek o przyznanie prawa pomocy - strona dokładająca należytej staranności w prowadzeniu swoich spraw powinna bowiem powoływać wszystkie okoliczności mające znaczenie dla rozstrzygnięcia wniosku, aż do uprawomocnienia się wydanego w przedmiotowym zakresie postanowienia, a więc także w postępowaniu zażaleniowym."
Na marginesie należy stwierdzić, iż w aspekcie przesłanki wynikającej z art.165 P.p.s.a. oraz oceny stopnia pogorszenia się sytuacji materialnej skarżącego, która ewentualnie mogłaby stanowić okoliczność uzasadniającą przyznanie prawa pomocy, G.R. w ponownym wniosku (w odróżnieniu od pierwszego), oświadczył, iż pracuje i z tego tytułu uzyskuje w określonej wysokości dochody.
Z uwagi na całokształt powyższych ustaleń, Sąd działając na podstawie
art.220 §3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 roku Nr 153 poz. 1270 ) postanowił jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło