I SA/Go 1026/12

PostanowienieWSA w Gorzowie Wielkopolskim2013-05-21

Skład orzekający: Krystyna Skowrońska - Pastuszko

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku, jeśli strona twierdzi, że nie otrzymała korespondencji z powodu konfliktu małżeńskiego i braku profesjonalnego pełnomocnika?
Ratio decidendi
Wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku został oddalony, ponieważ konflikt małżeński i brak profesjonalnego pełnomocnika nie stanowią obiektywnych przeszkód, które uniemożliwiłyby stronie dokonanie czynności w terminie. Strona, jako profesjonalny uczestnik obrotu gospodarczego, miała obowiązek zachowania szczególnej staranności, w tym zapewnienia odbioru korespondencji, zwłaszcza gdy sama upoważniła małżonkę do jej odbioru.
Stan faktyczny
Skarżący R.D. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku VAT za 2006 r. Wyrokiem z dnia 14 lutego 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim oddalił skargę. Skarżący nie złożył w ustawowym terminie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Pismem z maja 2013 r. wniósł o przywrócenie terminu, wskazując na konflikt małżeński, który uniemożliwił mu odbiór korespondencji, oraz brak wiedzy o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu bez profesjonalnego pełnomocnika.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym Sędzia WSA Krystyna Skowrońska - Pastuszko po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 maja 2013 r. wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi R.D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia do grudnia 2006 r. p o s t a n a w i a odmówić przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku. Skarżący R.D. wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] września 2012 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia do grudnia 2006 r. Wyrokiem z dnia 14 lutego 2013 r. tut. Sąd oddalił skargę skarżącego. Skarżący nie złożył w ustawowym terminie wniosku o sporządzenie uzasadnienia tego wyroku. Pismem z dnia [...] maja 2013 r. reprezentujący skarżącego doradca podatkowy T.G. wniósł o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o doręczenie wyroku wraz z uzasadnieniem. W motywach skarżący wskazał, że z uwagi na nieuzyskanie informacji o terminie rozprawy, nie mógł wziąć udziału w posiedzeniu, co uniemożliwiło mu również złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku zapadłego w dniu 14 lutego 2013 r. Zaznaczył, że w wyniku narastającego konfliktu między nim a jego żoną (M.D.), z początkiem 2013 r. był zmuszony opuścić swoje dotychczasowe miejsce zamieszkania, tj. [...], które jest jednocześnie siedzibą prowadzonej przez niego firmy Usługi [...] R.D.. Jak podkreślił, od dnia wyprowadzki zamieszkuje pod adresem [...]. W związku z tym, że wszelka korespondencja której jest adresatem, kierowana jest na adres siedziby firmy, to pisma nie są odbierane wcale lub odbiera je M.D.. Narastający między małżonkami konflikt spowodował, że żona nie przekazuje skarżącemu przychodzącej do niego korespondencji. Z tego też powodu - jak twierdzi skarżący – M.D. nie przekazała podjętej przez nią przesyłki zawierającej zawiadomienie z dnia [...] stycznia 2013 r. o rozprawie, w konsekwencji czego skarżący nie mógł wziąć w niej udziału, a w ostateczności złożyć wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Podkreślił, że dopiero w dniu [...] kwietnia 2013r., w związku z udziałem w rozprawie przed Sądem Rejonowym Wydział Karny (sygn. akt [...]) powziął wiadomość o wyroku WSA w Gorzowie Wlkp. z 14 lutego 2013 r. Tego też dnia udzielił pełnomocnictwa do reprezentowania go przed sądem administracyjnym w sprawie o sygn. akt I SA/Go 1026/12 doradcy podatkowemu T.G.. Zaznaczył, że działając bez profesjonalnego pełnomocnika, nie posiadał wiedzy na temat możliwości wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu nie jest zasadny. Zgodnie z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012, poz. 270 – dalej jako P.p.s.a.) czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Stosownie jednak do art. 86 § 1 P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała czynności bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Instytucja ta ma jednak charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie w przypadku, gdy strona zgodnie z treścią art. 87 § 2 cyt. ustawy w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy. Przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym uzależnione jest bowiem od spełnienia określonych przesłanek pozytywnych, których istnienie pozwala na przywrócenie terminu i negatywnych, których istnienie czyni przywrócenie terminu niedopuszczalnym. Kryterium braku winy, jako przesłanki przywracającej termin do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, wiąże się z obowiązkiem szczególnej staranności przy dokonaniu tej czynności. Można o nim mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (post. NSA z 2 października 2002 r., V SA 793/03). Przeszkody te muszą mieć charakter zewnętrzny i obiektywny. Strona musi uwiarygodnić swą staranność, jak również fakt, że przeszkoda, która spowodowała niedotrzymanie terminu, była od niej niezależna. Z treści przepisu art. 87 § 2 P.p.s.a. wynika ciążący na wnioskodawcy obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Oceniając wystąpienie tej przesłanki, Sąd przyjmuje obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Co istotne, ocena braku winy w uchybieniu terminu należy wyłącznie do sądu, który powinien uwzględniać wszystkie okoliczności sprawy. W niniejszej sprawie skarżący wniósł o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku. Celem uprawdopodobnienia braku winy w jego uchybieniu wskazał narastający między nim a żoną (M.D.) konflikt, który miał doprowadzić do sytuacji, w której skarżący zmuszony był opuścić miejsce zamieszkania. Twierdził, że w konsekwencji tego wszelka korespondencja kierowana na adres siedziby jego firmy: ul. [...], nie jest odbierana lub też jest odbierana przez M.D., która ze względu na zaistniały konflikt nie przekazuje skarżącemu korespondencji. Tak uzasadniony wniosek w ocenie Sądu nie zasługuje na uwzględnienie. Skarżący stara się dowieść, że głównym powodem niedochowania terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku jest konflikt w jego małżeństwie. Taki stan rzeczy jednak – zdaniem Sądu - nie jest obiektywną przeszkodą, która uniemożliwiłaby skarżącemu dokonanie czynności w czasie. Wskazać bowiem należy, że skarżący jako przedsiębiorca, tj. profesjonalny uczestnik obrotu gospodarczego, zobowiązany jest do należytej staranności w prowadzeniu swoich spraw. Nie można zgodzić się ze skarżącym, że kierowana do niego korespondencja nie jest wcale odbierana. Jak wynika z akt sprawy, w niniejszym postępowaniu korespondencja odbierana jest przez małżonkę skarżącego M.D., która jak wynika chociażby ze zwrotnego potwierdzenia odbioru (karta 73 akt sądowych) występuje jako osoba uprawniona - pełnomocnik notarialny - do odbioru kierowanych do skarżącego przesyłek . Wskazane pełnomocnictwo dowodzi, że zamiarem skarżącego było, aby to właśnie jego żona odbierała przychodzącą do niego korespondencję. Zatem wszelkie ewentualne zaniedbania w tym zakresie obciążają samego skarżącego, a ewentualne sytuacje konfliktowe między stroną a osobą upoważnioną przez nią do obioru korespondencji, nie są okolicznością wskazującą na brak winy w uchybieniu terminu (por. postanowienie NSA z 12 lipca 2012 r., sygn. akt I GZ 131/12). Skoro w małżeństwie skarżącego - jak twierdzi – istniał konflikt, który miał przełożenie na codzienne funkcjonowanie małżonków, to skarżący mógł zmienić osobę uprawnioną do odbioru przesyłki, na co się nie zdecydował. Skarżący podniósł także, że dopiero w dniu [...] kwietnia 2013 r. podczas rozprawy przed Sądem Rejonowym Wydział Karny (sygn. akt [...]) powziął wiadomość o wyroku zapadłym w dniu 14 lutego 2013 r. w tut. Sądzie w sprawie o sygn. akt I SA/Go 1026/12. Pomijając, że jest to informacja całkowicie gołosłowna, nie jest bowiem Sądowi znany żaden związek wyżej wymienionego postępowania karnego z niniejszą sprawą, to należy przyjąć, że powyższa okoliczność również nie przemawia za przywróceniem terminu. Skarżący inicjując postępowanie przed tut. Sądem zdawał sobie sprawę, że będzie do niego kierowana korespondencja. Mając świadomość, że ewentualna korespondencja będzie kierowana na podany przez niego adres, nie poczynił żadnych starań aby zmienić ten stan rzeczy, uwzględniając zmianę okoliczności dotyczących jego sytuacji osobistej. Nawet gdyby więc przyjąć, że o terminie rozprawy skarżący dowiedział się dopiero w dniu [...] kwietnia 2013 r., to i tak był to niewątpliwie efekt jego wcześniejszych zaniedbań. Taki stan rzeczy z kolei nie uzasadniania przywrócenie terminu. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło