I SA/Go 1032/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Niedzielski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 grudnia 2011r. na skutek wniesienia sprzeciwu wniosku M.J. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2006 rok postanawia 1. Zwolnić skarżącego od kosztów sądowych w zakresie wpisu od skargi. 2. W pozostałym zakresie wniosek oddalić. Skarżący – M.J., reprezentowany przez doradcę podatkowego, wraz ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] września 2011r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2006 rok złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazał, iż jest żonaty i wychowuje wraz z żoną szesnastoletniego syna. Oświadczył również, że stanowiące majątek jego i żony nieruchomości (dwa domy oraz hala magazynowa) są zajęte w postępowaniu egzekucyjnym, podobnie jak uzyskiwane przez jego żonę dochody z dzierżawy nieruchomości w wysokości 24.000 zł rocznie. Wskazał również, iż jest osobą bezrobotną. Zarządzeniem z 9 listopada 2011 r. wezwano pełnomocnika skarżącego do złożenia dodatkowych dokumentów dotyczących sytuacji majątkowej jego oraz jego żony. Wezwano o oświadczenia dotyczące wysokości wydatków oraz dokumentów obrazujących wysokość dochodów, jak również dokumentu potwierdzającego zajęcie wierzytelności stanowiącej czynsz za najem nieruchomości należących do żony skarżącego. W odpowiedzi przedłożono wyrok Sądu Rejonowego z [...] lutego 1996r. orzekający o zniesieniu wspólności majątkowej pomiędzy skarżącym i jego żoną; oświadczenie skarżącego, z którego wynika, że miesięczne stałe wydatki jego rodziny wynoszą 935 zł; zaświadczenie o zarobkach żony z którego wynika, iż uzyskuje ona miesięczny dochód 1032,34 zł netto; odpisy zeznań podatkowych składanych przez skarżącego z których wynika, iż w 2010 tytułem najmu uzyskał przychód w wysokości 21.600 zł.; informację o zaliczkach na podatek dochodowy PIT-11 wystawioną dla żony skarżącego; odpisy tytułów wykonawczych oraz zawiadomień z dnia [...] kwietnia 2011 r. i [...] maja 2011 r. o zajęciu wierzytelności skarżącego z tytułu najmu i dzierżawy w postępowaniu egzekucyjnym w administracji wystawione dla skarżącego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego. Skarżący poinformował jednocześnie, że sam od trzech miesięcy nie ma pracy, a wcześniejsze zatrudnienie przynosiło mu zaledwie najniższe dopuszczalne wynagrodzenie. Postanowieniem z dnia 1 grudnia 2011 r. referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy. W uzasadnieniu podniósł, iż skarżący - wezwany w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2011 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 z późn. zm. - zwana dalej P.p.s.a.) - nie przedstawił stosownych dokumentów potwierdzających oświadczenie o zajęciu wierzytelności jego żony z tytułu czynszu za dzierżawę posiadanych przez nią nieruchomości. Podkreślił, iż przedstawiając jedynie odpisy tytułów egzekucyjnych oraz zawiadomień o zajęciu praw majątkowych, wystawionych na jego imię i dotyczących egzekucji własnych, skarżący nie potwierdził zajęcia dochodów czerpanych z prawa własności przez jego żonę. Z powyższego obowiązku nie zwalnia skarżącego również okoliczność zniesienia między małżonkami wspólności majątkowej małżeńskiej. Ponadto wskazał, iż w orzecznictwie wprost wskazuje się, iż rozdzielność majątkowa nie zwalnia z obowiązku udzielenia pomocy drugiemu małżonkowi. Pismem z dnia [...] grudnia 2011 r. pełnomocnik skarżącego wniósł sprzeciw od w/w postanowienia. W uzasadnieniu podniósł, iż stanowisko przyjęte przez referendarza sądowego wynika z nieporozumienia, gdyż żona skarżącego nie uzyskiwała i nie uzyskuje dochodów z najmu, zaś zawarte w tym zakresie w złożonym formularzu PPF dane to efekt pomyłki wynikającej z rozmowy telefonicznej ze skarżącym. Podkreślił, iż właścicielem nieruchomości jest skarżący i to on uzyskuje dochody z ich najmu, które z kolei również zajęte są przez komornika. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, że stosownie do art. 260 P.p.s.a. w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Sprzeciw został wniesiony skutecznie, tym samym należało rozpoznać wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Prawo pomocy obejmuje na podstawie art. 244 § 1 P.p.s.a. zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, co stanowi jego zakres całkowity w myśl art. 245 § 2 P.p.s.a. Zgodnie z art. 245 § 3 P.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata. Zgodnie z § 4 cytowanego artykułu częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej. Zaś, przepis art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a wskazuje przesłanki, na podstawie których następuje przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej. Następuje ono, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny czyli gdy z porównania sytuacji majątkowej strony z wysokością obciążających ją kosztów wynika, że pokrycie kosztów sądowych z majątku strony jest niemożliwe, a jednocześnie strona nie posiada możliwości zgromadzenia środków niezbędnych na sfinansowanie kosztów sądowych. Podkreślenia wymaga również to, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy (por. post. NSA z 6 października 2004 r. GZ 71/04 ONSAiWSA z 2005 r. z. 1 poz. 8). Świadczy o tym użycie we wskazanym przepisie zwrotu "gdy wykaże". Mając na względzie powyższe zasady, wysokość ponoszonych przez rodzinę skarżącego wydatków, możliwości uzyskania realnych dochodów oraz wysokość należnego kosztu sądowego - którym na obecnym etapie postępowania jest wpis od skargi - Sąd doszedł do przekonania, że skarżący zasługuje na przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od jego uiszczenia. Sąd dokonał bowiem analizy złożonych oświadczeń oraz przedłożonych dokumentów przy uwzględnieniu wyjaśnień dotyczących dochodów uzyskiwanych z najmu nieruchomości, złożonych w sprzeciwie, iż wskazane dochody osiągał skarżący, nie zaś jego żona. Ich potwierdzeniem są chociażby roczne deklaracja o wysokości przychodu PIT-28 za 2010 rok czy zawiadomienia o zajęciu z dnia [...] kwietnia 2011 r. i [...] maja 2011 r. wystawione przez Naczelnika Urzędu Skarbowego oraz tytuł wykonawczy z dnia [...] kwietnia 2011 r. Niewątpliwym ponadto w sprawie jest to, że skarżący jest osobą bezrobotną, a jedyny realny dochód w rodzinie skarżącego w postaci wynagrodzenia małżonki w wysokości 1.032,34 zł nie jest wystarczający do uiszczenia należnego w sprawie wpisu. W związku z powyższym, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.