I SA/Go 105/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim - Zbigniew Kruszewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 30 maja 2011 r. wniosku D.P. o zwolnienie od wpisu od skargi w sprawie ze skargi D.P. i W.P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2006 roku postanowił: odmówić przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi ustalonego na 1.500 zł skarżący wniósł o zwolnienie od tej opłaty. W złożonym oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach podał, że mieszka z żoną i pięcioletnim synem. Oświadczył jednocześnie, że nie ma oszczędności, a jedyny jego majątek stanowi dziewięcioletni samochód [...], który jednak miał zostać zajęty przez "urząd kontroli skarbowej". Nadto oświadczył, że pracuje i zarabia 700 zł brutto miesięcznie, a jego żona prowadzi działalność gospodarczą, która jednak nie przynosi dochodu. Wysokość swojego wynagrodzenia udokumentował zaświadczeniem. Złożył również odpis rocznego zeznania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2010 rok, w którym zadeklarował uzyskanie przychodów w wysokości 3800 zł. Wobec uznania, że sama treść oświadczenia nie jest wystarczająca do ustalenia sytuacji majątkowej, wezwano skarżącego do złożenia dodatkowo m. in. wyciągów z rachunków bankowych jego i żony, obliczenia dochodu z działalności gospodarczej prowadzonej przez żonę skarżącego oraz deklaracji na podatek o towarów i usług składanych w związku z prowadzeniem tej działalności. Pomimo upływu zakreślonego terminu skarżący nie przedstawił żądanych dokumentów. Z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) wynika, że warunkiem uzyskania prawa pomocy w zakresie częściowym jest wykazanie, że poniesienie całości kosztów postępowania mogłoby narazić wnioskodawcę lub jego rodzinę na uszczerbek utrzymania koniecznego. Dla przyznania prawa pomocy konieczne jest zatem niewątpliwe wykazanie, że poniesienie kosztów postępowania przekracza możliwości majątkowe strony. W razie jednak, gdyby treść oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, obligatoryjnie składanego wraz z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy (art. 252 § 1 p.p.s.a.) nie zawierała danych wystarczających do oceny, bądź też nasuwała by wątpliwości co do rzeczywistego stanu majątkowego strony i jej zdolności płatniczych, sąd (referendarz sądowy) zgodnie z art. 255 p.p.s.a. zobligowany jest do przeprowadzenia uzupełniającego postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia tych okoliczności poprzez wezwanie strony do złożenia konkretnie określonych dokumentów i oświadczeń i dopiero w oparciu o taki materiał dowodowy wydaje rozstrzygnięcie w przedmiocie prawa pomocy. Zaniechanie zastosowania się przez stronę do wezwania sądu wystosowanego w trybie wyznaczonym przez art. 255 p.p.s.a. ma ten skutek, że sąd nie może skorzystać z wszystkich koniecznych do rozstrzygnięcia wniosku oświadczeń bądź dokumentów źródłowych. Ich brak powoduje, że materiał dowodowy w dalszym ciągu jest niekompletny, a zatem niewystarczający do stwierdzenia, czy twierdzenie strony o niemożności poniesienia kosztów postępowania znajduje odzwierciedlenie w rzeczywistości. Konsekwencją procesową takiego stwierdzenia może być nieuwzględnienie wniosku w jego pełnym zakresie, a nawet odmowa przyznania prawa pomocy (zob. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wydanie 3, Warszawa 2008, str. 613-614 i powołane tam orzecznictwo). Z oświadczenia skarżącego złożonego w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy nie wynikają w sposób niewątpliwy przesłanki zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżący - za wyjątkiem zaświadczenia o wysokości dochodów oraz odpisu rocznego zeznania podatkowego - nie przedstawił bowiem wraz z wnioskiem dokumentów potwierdzających deklarowany stan majątkowy. Pomimo wystosowanego wezwania nie złożył oświadczenia o wysokości stałych wydatków jego rodziny oraz wyciągu z rachunku bankowego swojego i żony czyli dokumentów, które potwierdzałyby wartość zasobów finansowych. Nie przedstawił również dokumentów potwierdzających wysokość dochodów z działalności gospodarczej prowadzonej przez swoją żonę, czym uniemożliwił poczynienie ustaleń co do faktycznej wysokości dochodów swojej rodziny. Ostatecznie należało uznać, że skarżący nie wykazał przesłanek prawa pomocy. Jego wniosek należało zatem oddalić (art. 246 § 1 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).