I SA/Go 1053/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Rzepecka Sędziowie Sędzia WSA Stefan Kowalczyk (spr.) Sędzia WSA Joanna Wierchowicz Protokolant Specjalista Marta Surmacz-Buszkiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi E.R. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu spółki akcyjnej za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług z tytułu importu towarów wraz z odsetkami oddala skargę. I SA/Go 1053/ 11 U Z A S A D N I E N I E Skarżąca, E.R. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...].08.2011 roku, nr [...], utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...].12.2010 roku wydanej w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu spółki akcyjnej za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług z tytułu importu towarów wraz z odsetkami. Z akt sprawy wynika że : Jak wynika z akt sprawy, Naczelnik Urzędu Celnego decyzjami nr [...], z dnia [...].10.2006r. oraz z dnia [...].12.2006r. adresowanymi do firmy T S.A., określił prawidłową kwotę cła oraz podatku VAT od importowanych towarów, na podstawie zgłoszeń celnych dokonanych w okresie od [...].04.2005r. do [...].05.2005r. Ponieważ określony w/w decyzjami podatek VAT nie został zapłacony, powstała zaległość podatkowa, o której mowa w art. 51 § 1 ordynacji podatkowej. Z uwagi na to, że wymierzone należności nie zostały uiszczone wszczęto postępowanie egzekucyjne. Pismami z dnia [...].01.2010r. oraz z dnia [...].04.2010r. Dyrektor Izby Celnej poinformował Naczelnika Urzędu Celnego, iż egzekucja prowadzona wobec firmy T S.A. na podstawie w/w decyzji okazała się bezskuteczna. Postanowieniem nr [...] z dnia [...].05.2010r. wszczęto postępowanie w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej członka zarządu spółki T S.A., Pani E.R.. Po zakończeniu postępowania, decyzją nr [...] z dnia [...].12.2010r. Naczelnik Urzędu Celnego, orzekł o przeniesieniu odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki T S.A. na członka zarządu w osobie E.R., w zakresie nieuregulowanych zaległości dotyczących podatku VAT określonych w decyzjach Naczelnika Urzędu Celnego nr [...] z dnia [...].10.2006r. oraz z dnia [...].12.2006r. Od powyższej decyzji skarżąca złożyła odwołanie wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zaskarżonej decyzji zarzuciła, iż organ nie odniósł się do wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, jak również przed wydaniem decyzji nie wyznaczył terminu do zaznajomienia się z aktami sprawy. Decyzją z dnia [...].08.2011 roku Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu wskazując na treść art. 116 § 1 i 2 ordynacji podatkowej, wskazał, iż przesłankami odpowiedzialności osób tam wymienionych są: a) powstanie zobowiązania w czasie pełnienia przez osobę trzecią funkcji członka zarządu spółki, b) bezskuteczność egzekucji w stosunku do spółki w całości lub części, c) nie wykazanie przez członka zarządu, że złożono we właściwym czasie wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie układowe albo nie wykazanie braku winy (jakiejkolwiek) w niepodjęciu działań w tym kierunku, d) niewskazanie przez członka zarządu mienia spółki umożliwiającego zaspokojenie znacznej części zaległości podatkowych spółki. Nadto wywiódł, że w orzeczeniu o odpowiedzialności członka zarządu spółki akcyjnej organ podatkowy jest zobowiązany wskazać jedynie okoliczności pełnienia obowiązków członka zarządu w czasie powstania zobowiązania podatkowego, które przerodziło się w dochodzoną zaległość podatkową spółki oraz bezskuteczność egzekucji przeciwko spółce, gdyż ciężar wykazania którejkolwiek okoliczności uwalniającej od odpowiedzialności spoczywa na członku zarządu. Jak wynika z ustaleń organów z danych zawartych w Krajowym Rejestrze Sądowym Monitora Sądowego i Gospodarczego w dniu [...].05.2003r. nastąpiła zmiana wpisu do Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego nr [...]. W miejsce spółki U S.A. wpisano T S.A., przy czym spółkę mógł reprezentować prezes zarządu samodzielnie. Prezesem jednoosobowego zarządu została Pani E.R., która zajmowała to stanowisko do dnia [...].11.2006r., kiedy to wprowadzono zmianę m.in. poprzez zmianę siedziby na [...] Z dniem tym powołano na miejsce skarżącej G.R. jako nowego Prezesa Zarządu. Tak więc w okresie w którym powstała dochodzona przez organ zaległość podatkowa, tj. [...].04.2005r. - [...].05.2005r, jednoosobowo funkcję Prezesa Zarządu pełniła E.R.. Tym samym została spełniona przesłanka określona w art. 116 § 2 ordynacji podatkowej. Również postępowanie egzekucyjne wobec dłużnika głównego, tj. T S.A., okazało się bezskuteczne. Postępowanie to wszczął Dyrektor Izby Celnej w oparciu o tytuły wykonawcze z dnia [...].01.2007r. o nr [...] (dot. decyzji nr [...]), poprzez zajęcie rachunku bankowego w [...] S.A.. Natomiast postanowieniem z dnia [...].12.2009r. nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego umorzył postępowanie egzekucyjne. Wskazał przy tym na ustalenia potwierdzające, że spółka nie posiada żadnego majątku, z którego można by prowadzić postępowanie egzekucyjne w celu zaspokojenia roszczeń wierzyciela. Ustalono że siedziba spółki mieści się w [...], w dwóch pomieszczeniach biurowych wynajmowanych od prywatnej firmy. Z tytułu najmu spółka zalega z płatnościami. Nie prowadzi działalności gospodarczej i nie osiąga dochodów, Spółka nie posiada żadnego majątku, z którego możliwa byłaby egzekucja, a jej majątek w postaci środków transportu i nieruchomości został sprzedany w 2007r. przez administracyjny i sądowy organ egzekucyjny w związku z toczącymi się egzekucjami. Spółka nie posiada również rachunków bankowych. Spółka nie jest właścicielem ani użytkownikiem wieczystym nieruchomości położonych na terenie Starostwa Powiatowego. Postępowanie egzekucyjne na podstawie w/w tytułów wykonawczych prowadził również Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym, który postanowieniem z dnia [...].03.2010 r. umorzył je wobec stwierdzenia bezskuteczności egzekucji. W stosunku do decyzji nr [...], Dyrektor Izby Celnej prowadził postępowanie egzekucyjne w oparciu o tytuły wykonawcze z dnia [...].04.2009r. nr [...]. Jednakże również i te postępowania zostały umorzone. Ustalono również, że spółka nie figuruje w komputerowej ewidencji pojazdów jako właściciel samochodów oraz nie figuruje w ewidencji podatników podatku od nieruchomości, podatku rolnego czy podatku leśnego. Wskazany przez Naczelnika Urzędu Skarbowego rachunek bankowy w Banku został zajęty w dniu [...].05.2009r., lecz zajęcie okazało się bezskuteczne z uwagi na zamknięcie w dniu [...].02.2009r. rachunków bieżących, Nadto, zajęcie wierzytelności z tytułu nadpłat w Urzędzie Skarbowym oraz zajęcie z tytułu nadpłat i zwrotów dokonane w dniu [...].05.2009r. okazało się bezskuteczne ze względu na brak nadpłat w podatku od towarów i usług oraz nadpłat w innych podatkach oraz zwrotów. Wskazane ustalenia dokonane przez Naczelnika Urzędu Skarbowego wskazują, zdaniem organu, że egzekucja administracyjna jest bezskuteczna. Od powyższej decyzji skarżąca złożyła skargę. Zaskarżonej decyzji zarzuciła wadliwie przeprowadzenie postępowania odwoławczego, a tym samym wyjaśnienie sprawy w sposób nie uwzględniający istotnych okoliczności faktycznych i prawnych, a w konsekwencji wadliwe rozpatrzenie sprawy, w tym pominięcie faktu wygaśnięcia z mocy samego prawa zobowiązania ciążących na dłużniku głównym, tj. Spółce T S.A. Wobec powyższych zarzutów wniosła o uchylenie w całości decyzji organów celnych obu instancji i zasądzenie od na rzecz skarżącej kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Zdaniem skarżącej decyzję obu instancji są lakoniczne co do istnienia długu głównego ciążącego na T S.A. Zdaniem skarżącej zostało wykazane w toku postępowania, że egzekucja w zakresie wyszczególnionych w decyzji Organu celnego I instancji 12 decyzji skierowanych do T S.A. w ogóle nie została wszczęta, bowiem brak jest dowodu potwierdzającego skuteczność wszczęcia egzekucji w oparciu o te decyzje. Zdaniem skarżącej organ egzekucyjny nie podjął żadnych czynności mających na celu przerwanie biegu terminu tych zobowiązań. Organ celny I instancji odnosząc się do tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...].11.2005 r. wystawionego na podstawie decyzji z dnia [...].04.2005 r. Nr [...] nie dostrzegł, że zarówno ten tytuł, jak i decyzja nie mają żadnego związku ze sprawą. W sprawie pominięto również, że odpowiedzialność skarżącej jako osoby trzeciej, ma charakter odpowiedzialności posiłkowej, akcesoryjnej, istnieje dopóty dopóki istnieje dług główny. Zobowiązania podatkowe ciążące na dłużniku głównym, T S.A. dotyczyły podatku VAT za okres [...].04.2005 r. do [...].05.2005 r. W zakresie tych zobowiązań nie prowadzono żadnego skutecznego, a tym samym doniosłego prawnie postępowania egzekucyjnego, czy czynności egzekucyjnych, które doprowadziłby do przerwania biegu terminu w/w zobowiązań. Termin przedawnienia długu głównego warunkuje istnienie odpowiedzialności posiłkowej skarżącej. Skoro nie ma należności głównej to nie może być mowy o odpowiedzialności osób trzecich, która jedynie wspomaga odpowiedzialność dłużnika głównego, a nie ją zastępuje. Odpowiedzialność ta ma charakter posiłkowy i akcesoryjny, nie może być traktowana, w oderwaniu od długu głównego. Byt prawny zobowiązania solidarnego uwarunkowany jest z mocy prawa od istnienia zobowiązania głównego, nie zaś od dowolnego uznania organu egzekucyjnego. Wygaśnięcie długu głównego, zdaniem skarżącej pociąga za sobą automatycznie identyczne skutki w zakresie długu dłużnika solidarnego (posiłkowego, akcesoryjnego). W konsekwencji obecnie ustała jakakolwiek odpowiedzialność skarżącej za długi podatkowe spółki T SA, albowiem te uległy wygaśnięciu wskutek przedawnienia. Odpowiadając na zarzuty sformułowane w skardze Dyrektor Izby Celnej wniósł o oddalenie skargi, powtarzając argumentację zawartą w decyzji organu. Co do przedstawionego zarzutu przedawnienia wskazał, iż zgodnie z art. 70 § 1 ordynacji podatkowej, zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Stosownie zaś do art. 118 § 1 ww. ustawy, nie można wydać decyzji o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej, jeżeli od końca roku kalendarzowego, w którym powstała zaległość podatkowa, upłynęło 5 lat. W sprawie bezspornym jest, iż obowiązek podatkowy powstał w roku 2005, natomiast decyzja organu l instancji o odpowiedzialności skarżącej za zaległości podatkowe spółki T S.A. została doręczona pełnomocnikowi w dniu [...].12.2010 r, a więc przed upływem terminu, o którym mowa w art. 118 § 1 w/w ustawy, bowiem odpowiedzialność osoby trzeciej za zaległości podatkowe powstaje na skutek wydania i doręczenia decyzji w tym przedmiocie przez organ podatkowy l instancji na co wskazuje orzecznictwo sądowe / wyrok WSA w Gdańsku sygn. akt l SA/ Gd 846/08 z dnia 28.05.2009r., WSA w Lublinie sygn. akt l SA/Lu 276/08 z dnia 02.07.2008r., WSA w Szczecinie sygn. akt l SA/Sz 301/09 z dnia 23.07.2009r./. Również wbrew stanowisku skarżącej zebrany w sprawie materiał dowodowy jest kompletny, bowiem w aktach sprawy znajdują się tytuły wykonawcze wraz z potwierdzeniem ich odbioru. l tak tytuły wykonawcze z dnia [...].01.2007r. nr [...] zostały doręczone w dniu 20.02.2007r. za pośrednictwem poborcy skarbowego w siedzibie firmy. Natomiast tytuły wykonawcze z dnia [...].04.2009r. nr [...] zostały doręczone w dniu 04.06.2009r. (k.94) przez Pocztę Polską. Organ również zauważył, że pełnomocnik miał możliwość zapoznania się z aktami postępowania egzekucyjnego, gdyż ich kserokopie zostały przesłane przez organ l instancji za pismem z dnia [...].11.2010r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje : Skarga jest nie uzasadniona, bowiem zaskarżona decyzja nie naruszała prawa. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Ocenie Sądu podlegają zatem zgodność aktów administracyjnych (w tym przypadku decyzji) zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Ocena ta dokonywana jest według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - powoływanej - dalej: "p.p.s.a."), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. W tak zakreślonych granicach kognicji, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie stwierdził, by zaskarżona decyzja naruszała prawo w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonego aktu. Sąd nie znalazł podstaw do kwestionowania sposobu prowadzenia postępowania. Nie ulega wątpliwości, co wynika z materiału dowodowego zgromadzonego w toku postępowania, że w okresie od [...].04.2005 r. do [...].05.2005 r spółka T dokonywała zgłoszeń celnych. W związku z powyższym Naczelnik Urzędu Celnego decyzjami z dnia [...].10.2006r. oraz z dnia [...].12.2006r., określił w / w spółce prawidłową kwotę cła oraz podatku VAT od importowanych towarów, na podstawie powyższych zgłoszeń celnych. Bezspornie wymierzone należności nie zostały uiszczone, w związku z czym wszczęto postępowanie egzekucyjne. Również niewątpliwym jest, że egzekucja wobec spółki okazała się bezskuteczna, co wynika z pism m.in. z dnia [...].01.2010r. oraz z dnia [...].04.2010r. Dyrektora Izby Celnej Wobec powyższego decyzją z dnia [...].12.2010r. Naczelnik Urzędu Celnego, orzekł o przeniesieniu odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki T na członka zarządu, którym była E.R., w zakresie nieuregulowanych zaległości dotyczących podatku VAT, określonych w decyzjach Naczelnika Urzędu Celnego nr [...] z dnia [...].10.2006r. oraz z dnia [...].12.2006r. Z danych zawartych w Krajowym Rejestrze Sądowym, wynika że od dnia [...].05.2003r. prezesem jednoosobowego zarządu była skarżąca, która zajmowała to stanowisko do dnia [...].11.2006r., kiedy to powołano na jej miejsce G.R., jako nowego Prezesa Zarządu. Natomiast zaległość podatkowa, której dotyczy odpowiedzialność skarżącej, powstała w dniach od [...].04.2005r. do dnia [...].05.2005r, a więc w okresie gdy skarżąca była prezesem zarządu. Skarżąca mogłaby uwolnić się od odpowiedzialności za zobowiązania spółki poprzez wykazanie, że złożyła we właściwym czasie wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęcia postępowania układowego, bądź wykazałaby że nie ponosi winy za nie zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub wniosku o wszczęcie postępowania układowego. Skarżąca mogłaby się również uwolnić od odpowiedzialności, poprzez wskazanie mienia spółki umożliwiającego zaspokojenie znacznej części zaległości podatkowych spółki. W toku postępowania żadnych z tych przesłanek skarżącą nie spełniła. W skardze podniosła natomiast zarzut, że egzekucja wobec spółki T nie mogła okazać się bezskuteczna bowiem postępowanie egzekucyjne nie zostało prawidłowo wszczęte. Skarżąca nie podała przyczyn nie prawidłowego wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Jak wynika z akt administracyjnych poszczególne tytuły wykonawcze, wydane na podstawie decyzji Naczelnika Urzędu Celnego nr [...], z dnia [...].10.2006r. oraz z dnia [...].12.2006r. zostały doręczone spółce T, o czym świadczą tytuły egzekucyjne i odpowiadające tym tytułom dowody doręczenia zawarte w aktach sprawy / k. 394,96,105,114,123,135,144,153,330,338,348,355,362 akt administracyjnych /. Tak więc organ podatkowy prawidłowo prowadził postępowanie egzekucyjne, zostało ono prawidłowo wszczęte, a postanowienie w tej mierze prawidłowo doręczone. Skarżąca przedstawiła również zarzut przedawnienia wskazując, że odpowiedzialność skarżącej jako osoby trzeciej ma charakter odpowiedzialności posiłkowej, zależnej od istnienia długu głównego. Bezspornym jest, iż obowiązek podatkowy wobec spółki T powstał w roku 2005, natomiast decyzje organu l instancji o odpowiedzialności tejże spółki za zobowiązania podatkowe zostały wydane w 2006 roku. Natomiast, decyzja przez organ I instancji, wobec skarżącej, o jej odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki T została wydana w dniu [...].12.2010 roku, a doręczona jej pełnomocnikowi w dniu 24.12.2010 r, Zgodnie natomiast z art. 118 § 1 ordynacji podatkowej, nie można wydać decyzji o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej, jeżeli od końca roku kalendarzowego, w którym powstała zaległość podatkowa, upłynęło 5 lat. Podkreślić należy, że odpowiedzialność osoby trzeciej za zaległości podatkowe powstaje na skutek wydania i doręczenia decyzji w tym przedmiocie przez organ podatkowy l instancji. Tak więc również ten zarzut okazał się nie uzasadniony, bowiem organ podatkowy nie uchybił normie określonej w art. 118 ordynacji podatkowej. Dodać należy również, że skarżąca nadmieniła w skardze, iż tytuł wykonawczy nr [...] z dnia [...].11.2005 roku, oraz odpowiadająca temu tytułowi decyzja nie ma związku ze sprawą. Skarżąca jednak w tej mierze nie sformułowała żadnego zarzutu, a Sąd nie znalazł żadnego powiązania tej uwagi z wniesioną skargą. Wobec nie zasadności skargi, na podstawie art. 151 prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd skargę oddalił. Sędzia WSA J. Wierchowicz Sędzia WSA A. Rzepecka Sędzia WSA S. Kowalczyk