I SA/Go 1054/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Rzepecka Sędziowie Sędzia WSA Stefan Kowalczyk Sędzia WSA Jacek Niedzielski (spr.) Protokolant st. sekretarz sądowy Anna Głowacka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi A.N. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wartości celnej towaru, kwoty cła, podatku akcyzowego oraz podatku od towarów i usług oddala skargę. I SA/Go 1054/11 U Z A S A D N I E N I E Skarżący, A.N., wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej z [...] września 2011 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z [...] marca 2011 r. określającą skarżącemu wartość celną towaru, kwotę długu celnego, kwotę podatku akcyzowego oraz kwotę podatku od towarów i usług. Rozstrzygnięcia organów zapadły na podstawie następującego stanu faktycznego sprawy. W dniu [...] września 2008r. M.Ł., działając z upoważnienia skarżącego, zgłosił do procedury dopuszczenia do wolnego obrotu używany samochód osobowy m-ki [...] o nr nadwozia [...], pojemności silnika 1598 cm3, rok produkcji 2007. Zgłoszenie celne zostało przyjęte jako spełniające warunki określone w art. 82 Wspólnotowego Kodeksu Celnego i zarejestrowane w Oddziale Celnym pod pozycją ewidencji [...]. Do zgłoszenia celnego załączono m.in. rachunek nr [...] z dnia [...] września 2008 r. opiewający na kwotę 5.300 CHF wystawiony przez szwajcarską firmę J, dokument pojazdu oraz opinię techniczną nr [...] z dnia [...] września 2008r. Na podstawie deklaracji na rachunku, skarżący zadeklarował preferencyjną stawkę celną 0% przewidzianą dla towarów pochodzących ze Wspólnoty lub z krajów korzystających. Korzystając z postanowień art. 78 ust.1 i 2 Wspólnotowego Kodeksu Celnego (rozporządzenie Rady EWG nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r., ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WEL nr 302 z 19.10.1992 r., ze zm.) organ celny po zwolnieniu towaru dokonał z urzędu kontroli zgłoszenia celnego. W toku czynności organ celny zgodnie z postanowieniami art. 33 Protokołu Nr 3 dotyczącymi definicji pojęcia "produkty pochodzące" oraz metod współpracy administracyjnej Umowy zawartej pomiędzy Europejską Wspólnotą Gospodarczą i Konfederacją Szwajcarską (Dz. Urz. WE L 45 z 15 lutego 2006r. ze zm.) przekazał załączony do zgłoszenia celnego rachunek zakupu nr [...] z dnia [...] września 2008r. z zamieszczoną na nim deklaracją o pochodzeniu towaru, do weryfikacji przez szwajcarskie służby celne. W piśmie nr [...] z dnia [...] kwietnia 2010r. Generalny Dyrektoriat Ceł Federalnej Administracji Celnej - Sekcja ds. Pochodzenia oraz Tekstyliów, poinformował, że "eksporter nie udowodnił pochodzenia rzeczonego pojazdu. Z tego względu pojazd należy traktować jako nieokreślonego pochodzenia i uznać dowód pochodzenia za nieważny". Ponadto w wyniku przeprowadzonej analizy załączonych do odprawy dokumentów poddano w wątpliwość deklarowaną wartość celną przedmiotowego pojazdu. W wyniku jej porównania (5.300 CHF) z ceną sprzedaży pojazdu tej samej marki, modelu i roku produkcji na rynku szwajcarskim (notowania wg szwajcarskiego katalogu EUROTAXGLASS'S Personenwagen 07-08/08 str.239) tj. z miejsca zakupu przedmiotowego pojazdu wynikało, że ceny tego rodzaju pojazdu na rynku szwajcarskim znacząco odbiegały od ceny zadeklarowanej przez stronę i kształtowały się na poziomie 16.300-20.300 CHF. Nawet uwzględniając przedstawioną przez importera ocenę techniczną nr [...] z dnia [...] września 2008r., wg której wskazano procentowy wskaźnik ubytku wartości pojazdu (ubytek m.in.: z tytułu uszkodzeń, braków w wyposażeniu) wartość pojazdu ustalona na podstawie materiału porównawczego kształtuje się na poziomie kilkakrotnie wyższym od ceny określonej na umowie kupna - sprzedaży załączonej do zgłoszenia celnego. W związku z powyższym postanowieniem z dnia [...] czerwca 2010 r. Naczelnik Urzędu Celnego wszczął postępowanie w sprawie ustalenia prawidłowej wartości celnej towaru, retrospektywnego zaksięgowania kwoty długu celnego oraz określenia prawidłowych wysokości kwot należnych podatków z tytułu importu. W celu ustalenia wartości samochodu organ I instancji w dniu [...] czerwca 2010r. powołał biegłego eksperta z zakresu techniki motoryzacyjnej. W wydanej opinii nr [...] z dnia [...] sierpnia 2010r. biegły rzeczoznawca na podstawie przesłanych dokumentów przedmiotowego pojazdu samochodowego oraz opinii technicznej nr [...] z dnia [...] września 2008r. ustalił wartość na rynku polskim na dzień odprawy celnej tj. [...] września 2008r. na kwotę 43.200 PLN. Po zakończeniu postępowania Naczelnik Urzędu Celnego w dniu [...] marca 2011r. wydał decyzję określającą wartość celna towaru i określił w stosunku do importowanego towaru prawidłową kwotę cła, podatku akcyzowego i podatku od towarów i usług. Wartość celną przywiezionego samochodu ustalono na podstawie metody zastępczej, tzw. metody ostatniej szansy, o której mowa w art.31 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, przyjmując jako podstawę ustalenia wartości wyliczenia dokonane przez powołanego w tym celu biegłego rzeczoznawcę, odejmując należności publicznoprawne. Skarżący wniósł od decyzji organu I instancji odwołanie, pismem z dnia [...] kwietnia 2011r., zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie prawa materialnego, a w szczególności art. 181a ust. 1 rozporządzenia Komisji (EWG) Nr 2454 z dnia 2 lipca 1993r. poprzez nieudowodnienie przesłanek dających podstawę do kwestionowania wartości celnej towaru, art. 30 ust. 2 Wspólnotowego Kodeksu Celnego w zw. z art. 122 Ordynacji podatkowej, poprzez niezastosowanie, w wyniku czego mylnie przyjęto, bez żadnego postępowania wyjaśniającego, iż nie ma żadnych innych dowodów dokonywania importu na obszar Unii Europejskiej takich samych, albo podobnych samochodów, co wpłynęło niewątpliwie na wysokość danin publicznych, art. 31 ust. 2 Wspólnotowego Kodeksu Celnego poprzez niezastosowanie, w wyniku czego przyjęto wyższą z dwóch wartości. Nadto zarzucono zaskarżonej decyzji błędne ustalenie stanu faktycznego poprzez przyjęcie, że samochód wymieniony w opinii, jest porównywalny z samochodem importowanym. Wskazując na powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania, ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Organ odwoławczy decyzją z dnia [...] września 2011r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, podzielając argumentację zaprezentowaną przez ten organ w zaskarżonej decyzji. Decyzja ta stała się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W skardze podniesiono zarzuty tożsame z podniesionymi w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, jak również zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Uzasadniając swoje stanowisko skarżący przytoczył argumentację wskazaną w odwołaniu od decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważy, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż wbrew jej wywodom zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Podniesione w skardze zarzuty dotyczą zarówno prawa procesowego, jak i materialnego. Ich rozpatrzenie należy zatem rozpocząć od kwestii procesowych, albowiem tylko prawidłowo ustalony stan faktyczny w oparciu o prawidłowo zgromadzone i rozpatrzone dowody daje podstawę do rozpatrzenia prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Należy przy tym zauważyć, że podniesione przez stronę skarżącą naruszenie przepisu prawa materialnego stanowi w istocie konsekwencję zarzutów dotyczących błędnego ustalenia stanu faktycznego i jego błędnej oceny. Punktem wyjścia dla uznania wskazanej decyzji za zgodną z prawem było przyjęcie przez Sąd stanu faktycznego sprawy, który organy obu instancji przedstawiły w uzasadnieniach wydanych decyzji. W ocenie Sądu, uznać należy, że został on ustalony w sposób prawidłowy, zgodny z przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (j. t. Dz. U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 ze zm. - zwanej dalej Ordynacja podatkowa, zarówno w postępowaniu podatkowym przed organem pierwszej instancji, jak i organem odwoławczym z zachowaniem reguł ogólnych wynikających z art. 120 i następnych cyt. wyżej ustawy oraz zasad dotyczących przeprowadzania dowodów i uprawnień stron w postępowaniu jurysdykcyjnym zgodnie z art. 180 i następnymi Ordynacji podatkowej. Podkreślić należy, że organy celne, działając na podstawie przysługujących im uprawnień uzyskały od szwajcarskich organów celnych informację, że eksporter nie udowodnił pochodzenia importowanego pojazdu. Z tego względu zasadnie uznały, iż pojazd należy traktować jako nieokreślonego pochodzenia, a dowód pochodzenia uznać za nieważny. Następnie na podstawie danych z katalogu EUROTAXGLASS'S 07-08/08 ustaliły, że cena tego rodzaju towaru – pojazdu, na rynku szwajcarskim, kształtowała się na poziomie 16.300 -20.300 CHF, uwzględniając nawet przedstawioną przez importera ocenę techniczną nr [...] z dnia [...] września 2008r., wg której wskazano procentowy wskaźnik ubytku wartości pojazdu (ubytek m.in.: z tytułu uszkodzeń, braków w wyposażeniu), to wartość pojazdu ustalona na podstawie materiału porównawczego kształtowała się na poziomie kilkakrotnie wyższym od ceny określonej na umowie kupna - sprzedaży załączonej do zgłoszenia celnego. W związku z powyższym organy celne miały podstawy, aby powziąć uzasadnione wątpliwości co do tego, czy deklarowana przez skarżącego w momencie odprawy celnej kwota 4.100CHF, stanowi rzeczywistą wartość celną importowanego pojazdu. Podkreślić należy, że zgodnie z art. 29 Wspólnotowego Kodeksu Celnego (zwanego dalej: WKC) wartością celną przywożonych towarów jest wartość transakcyjna, czyli cena faktycznie zapłacona lub należna za towary, wtedy gdy zostały one sprzedane w celu wywozu na obszar celny Wspólnoty. Stosownie do art. 181 a rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 02.07.1993r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (zwanego dalej: RWKC) - jeżeli organy celne mają uzasadnione wątpliwości, że deklarowana cena stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 29 WKC, nie muszą ustalać wartości celnej przywożonych towarów z zastosowaniem metody wartości transakcyjnej. W takim wypadku stosują zastępcze metody określania wartości celnej określone w art. 30 ust 2 WKC. Zatem odrzucenie wartości transakcyjnej jest konsekwencją zakwestionowania wiarygodności informacji lub dokumentów służących do określenia wartości celnej. Ocena wiarygodności ceny deklarowanej przez stronę i wynikającej z dokumentów przedstawionych organom celnym wymaga natomiast przeprowadzenia postępowania. Podkreślić należy, że organy celne są uprawnione nie tylko do oceny przedłożonych dokumentów pod względem formalnym, ale mają również możliwość badania wiarygodności dokumentu pod względem merytorycznym, w sytuacji, gdy z uzasadnionych przyczyn wysokość podanej ceny transakcyjnej budzi zastrzeżenia, co do jej rzetelności. Niewiarygodność ceny transakcyjnej uzasadniająca jej odrzucenie występuje wówczas, gdy jest ona rażąco niska w porównaniu z innymi cenami danego towaru na rynku eksportu. Podkreślić należy, że w aktach sprawy znajduje się wydruk ze strony internetowej ww.auto-i-dat-ch z dnia [...] września 2008r., gdzie ceny pojazdów tej samej marki i roku produkcji, co importowany pojazd, kształtują się na poziomie 15.300-17.000 CHF. Jest to więc kwota znacznie większa niż deklarowana w zgłoszeniu. Nawet przy uwzględnieniu stopnia uszkodzeń pojazdu określonych w opinii biegłego nr [...] z dnia [...] września 2008r. kwota deklarowana przez skarżącego w zgłoszeniu celnym w dalszym ciągu budzi uzasadnione wątpliwości, o których mowa w art. 181a RWKC. Tym samym nie można uznać, że przyjęcie przez organ celny zaistnienia w sprawie uzasadnionych wątpliwości, co do zadeklarowanej wartości celnej pozbawione jest rzetelnych argumentów. Zgodnie z art. 30 ust. 1 i 2 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, jeżeli wartość celna nie może zostać ustalona na podstawie art. 29 , ustala się ją stosując w kolejności następujące metody: a) wartości transakcyjnej identycznych towarów sprzedanych w celu wywozu do Wspólnoty i wywiezionych w tym samym lub w zbliżonym czasie co towary, dla których ustalana jest wartość celna; b) wartości transakcyjnej podobnych towarów sprzedanych w celu wywozu do Wspólnoty i wywiezionych w tym samym lub w zbliżonym czasie co towary, dla których ustalana jest wartość celna; c) wartości opartej na cenie jednostkowej, po jakiej towary przywożone lub towary identyczne bądź podobne sprzedawane są we Wspólnocie w największych zbiorczych ilościach osobom niepowiązanym ze sprzedawcami; a) wartości kalkulowanej, która jest sumą: * kosztów lub wartości materiałów i produkcji bądź innych procesów zastosowanych przy wytworzeniu przywożonych towarów; * kwoty zysku i kosztów ogólnych równych kwocie zwyczajowo wliczanej w cenę sprzedaży towarów tego samego gatunku lub rodzaju jak te, dla których ustalana jest wartość celna, wytworzonych przez producentów z kraju wywozu na eksport do Wspólnoty; kosztów lub wartości elementów wymienionych w art. 32 ust. 1 lit. e). Podkreślić należy, że organ celny I instancji zasadnie zastosował metodę "ostatniej szansy" określoną w art. 31 WKC. Zgodnie z tym przepisem jeżeli wartość celna przywożonych towarów nie może być ustalona na podstawie art. 29 i. 30, jest ona ustalana na podstawie danych dostępnych we Wspólnocie, z zastosowaniem odpowiednich środków zgodnych z zasadami i ogólnymi przepisami: * porozumienia w sprawie stosowania art. VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r., * artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r., * przepisów niniejszego rozdziału. Jednocześnie wartość ta nie może być ustalana na podstawie: a) ceny sprzedaży na obszarze Wspólnoty towarów wytworzonych we Wspólnocie; b) systemu polegającego na przyjmowaniu na potrzeby celne wyższej z dwóch alternatywnych wartości; b) ceny towarów na rynku wewnętrznym kraju wywozu; b) kosztów produkcji innych niż wartość kalkulowana, która została ustalona dla identycznych lub podobnych towarów na podstawie art. 30 ust. 2 lit. d); c) cen na wywóz do kraju niebędącego częścią obszaru celnego Wspólnoty; d) minimalnych wartości celnych, lub e) arbitralnych lub nieprawdziwych wartości. W związku z powyższym organ celny I instancji prawidłowo określił wartość celną importowanego pojazdu. Uwzględniając wskazane powyżej przepisy podkreślić należy, że samochody marki Peugeot są produkowane na obszarze UE, w świetle przytoczonego wyżej zakazu ustalania wartości celnej na podstawie ceny sprzedaży na obszarze Wspólnoty towarów wytworzonych we Wspólnocie, za podstawę kalkulacji należało przyjąć wartość na rynku polskim samochodu o możliwie najbardziej zbliżonych parametrach, tak jak uczyniły to organy celne. Taki sposób postępowania jest praktycznie jedyną możliwością zastępczego ustalenia wartości celnej towaru, dopuszczalną w ramach porozumienia w sprawie stosowania art. VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994r. Biegły w swojej ocenie z dnia [...] sierpnia 2010 r. określił wartość pojazdu na rynku polskim na podstawie notowań pojazdu o zbliżonych parametrach trakcyjno-technicznych, wyprodukowanego na rynku koreańskim spełniającego kryteria podobieństwa - na kwotę 43.200 zł. Przy kalkulacji uwzględnił szereg korekt, biorąc pod uwagę opinię techniczną nr [...] z dnia [...] września 2008r. przedłożoną przez skarżącego do zgłoszenia celnego. Następnie wartość rynkową skorygowano o wszystkie należności publiczno prawne, które zawiera cena na rynku polskim (22% podatku VAT, 3,1% podatku akcyzowego i 10% należnego cła). Z tych też przyczyn za całkowicie niezasadny i błędny uznać należy zarzut, iż samochód wskazany w opinii biegłego, nie jest samochodem porównywalnym z samochodem importowanym przez skarżącego. Wskazać należy, że importowany pojazd korzystał z preferencji celnych a zatem jego pochodzenie winno być udokumentowane preferencyjnym dowodem pochodzenia. Kwestie te reguluje, mająca zastosowanie w niniejszej sprawie Umowa zawarta pomiędzy Europejską Wspólnotą Gospodarczą i Konfederacją Szwajcarską (Dz. Urz. WE L 45 z 15.02.2006r. ze zm.), w szczególności Protokół Nr 3 do Umowy dotyczący definicji pojęcia "produkty pochodzące" oraz metod współpracy administracyjnej Zgodnie za art. 16 Protokołu 3 produkty pochodzące ze Wspólnoty przy przywozie do Szwajcarii oraz produkty pochodzące ze Szwajcarii przy przywozie do Wspólnoty, korzystają z postanowień niniejszej Umowy po przedstawieniu jednego z wymienionych poniżej dowodów pochodzenia: 1/ świadectwa przewozowego EUR.1, którego wzór zamieszczony jest w załączniku III a; 2/ świadectwa przewozowego EUR-MED, którego wzór zamieszczony jest w załączniku III b; 3/ deklaracji na fakturze lub deklaracji EUR-MED., wydanej zgodnie z art.22 Protokołu 3, która może zostać sporządzona przez: a/ upoważnionego eksportera w rozumieniu art. 23 niniejszego Protokołu 3 lub b/ przez każdego eksportera dla każdej przesyłki składającej się z jednej lub większej liczby opakowań zawierających produkty pochodzące, których całkowita wartość nie przekracza 6000 EUR. Dowodem pochodzenia w myśl art. 16 ww. Protokołu 3 może być m.in. świadectwo przewozowe EUR 1 lub deklaracja sporządzona przez eksportera na fakturze, specyfikacji wysyłkowej lub innym dokumencie handlowym opisującym dane produkty w sposób wystarczający do ich identyfikacji. Tekst deklaracji na fakturze umieszczono w załącznikach do ww. Protokołu 3. Weryfikacja przeprowadzona zgodnie z przepisami przez władze kraju wystawiającego świadectwo pochodzenia jest jedyną przewidzianą przez umowę formą kontroli dowodów pochodzenia towarów i wynik jej jest wiążący dla władz celnych kraju importu. Organy celne nie mają zatem uprawnienia, aby kwestionować uzyskane wyniki weryfikacji, ani domagać się od władz weryfikujących udowodnienia, że weryfikacja została przeprowadzona zgodnie z właściwością przepisów obowiązujących w danym kraju. Stosownie do art. 180 Ordynacja podatkowa, jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W myśl zaś art.86 ustawy Prawo celne (Dz. U. z 2004 r. nr 68 poz.622) organ celny może przyjąć jako dowód w postępowaniu dokumenty sporządzone przez organy celne państwa obcego lub inne uprawnione podmioty państwa obcego. Ponieważ szwajcarskie władze celne nie potwierdziły pochodzenia towaru, zatem zamieszczona na rachunku deklaracja o pochodzeniu nie mogła, jak zasadnie przyjęły to organy celne, stanowić podstawy do zastosowania preferencyjnej zerowej stawki celnej. Przeprowadzone przez organy celne postępowanie doprowadziło do w konsekwencji do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy. Na podstawie tak ustalonego stanu faktycznego w prawidłowy sposób zastosowane zostały przepisy prawa materialnego. Z tych też przyczyn oraz na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. ) Sąd oddalił skargę. /-/ J. Niedzielski /-/ A. Rzepecka /-/ S. Kowalczyk