I SA/Go 1078/07

Sygn. akt I SA/Go 1078/07 (postanowienie nr 1) POSTANOWIENIE Dnia 11 sierpnia 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: sędzia WSA Krystyna Skowrońska-Pastuszko po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 sierpnia 2008 r. wniosku B.G. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi B.G. i J.G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 r. postanawia odrzucić wniosek. Sygn. akt I SA/Go 1078/07 (postanowienie nr 2) POSTANOWIENIE Dnia 11 sierpnia 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: sędzia WSA Krystyna Skowrońska-Pastuszko po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 sierpnia 2008 r. wniosku J.G. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi B.G. i J.G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 r. postanawia odmówić przywrócenia terminu . Sygn. akt I SA/Go 1078/07 (uzasadnienie do postanowienia nr 1) Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 9 lipca 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim (sygn. akt I SA/Go 1078/07) odrzucił skargę kasacyjną skarżących B.G. i J.G. wniesioną przez ich pełnomocnika adwokata M.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 18 marca 2008 r. (sygn. akt I SA/Go 1078/07) oddalającego skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] września 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 r. W przepisanym terminie siedmiu dni od doręczenia pełnomocnikowi skarżących postanowienia o odrzuceniu skargi kasacyjnej, wniósł on w imieniu obojga skarżących zażalenie na to postanowienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu pełnomocnik podał , iż wobec uznania przez sąd odrzucający skargę kasacyjną , że ten środek odwoławczy został wniesiony po upływie trzydziestodniowego terminu , z ostrożności procesowej wnosi o przywrócenie skarżącym terminu do wniesienia skargi kasacyjnej , albowiem uchybienie terminu nastąpiło bez winy skarżącego. Przybliżając okoliczności , w jakich doszło do uchybienia terminu pełnomocnik podał , iż skarżący J.G. w okresie od [...] do [...] czerwca 2008 r. był nieobecny w miejscu zamieszkania z powodu wyjazdu służbowego. Po jego powrocie , żona B.G. przekazała mu przesyłkę zawierającą odpis wyroku z dnia 18 marca 2008 r. z uzasadnieniem , równocześnie informując , iż przesyłka została odebrana przez nią w dniu 3 czerwca 2008 r. Taką też datę doręczenia odpisu wyroku z uzasadnieniem skarżący J.G. podał pełnomocnikowi adwokatowi M.K.. Według pełnomocnika, ponieważ nie J.G. potwierdził odbiór przesyłki skierowanej do niego, a osoba, która odebrała przesyłkę (jego żona, która "nie przywiązywała szczególnej wagi do sprawy", ponieważ "sprawa w istocie dotyczy J.G."), przekazała mu błędną datę odbioru przesyłki, to uchybienie terminowi nie jest zawinione przez skarżącego. Sąd zważył: Na wstępie należy wskazać , iż w niniejszej sprawie występuje dwoje skarżących, są to małżonkowie B.G. i J.G. - każde z nich jako podatnik podatku dochodowego od osób fizycznych; przy czym "łączy ich" wspólnie złożone zeznanie podatkowe za 2004 r. Każda z wymienionych osób wnosząc skargę na wymienioną na wstępie decyzję Dyrektora Izby Skarbowej czyniła to zgodnie z występującym po jej stronie interesem prawnym. Na etapie skargi kasacyjnej, od wydanego w dniu 18 marca 2008 r. wyroku oddalającego skargę obojga skarżących, nastąpiło jednak zaniechanie przez jedną ze stron , a mianowicie przez skarżącą B.G. , które to zaniechanie stanowiło w jej przypadku przyczynę odrzucenia skargi kasacyjnej , orzeczonego w postanowieniu z dnia [...] lipca 2008 r. Skarżąca B.G. nie złożyła bowiem wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku oddalającego skargę - zrobił to wyłącznie drugi z małżonków skarżący J.G.. Prawidłowe zatem było doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem tylko na imię tego skarżącego i z momentem doręczenia tylko jemu zaczął biec termin do wniesienia skargi kasacyjnej. Natomiast sytuacja procesowa skarżącej B.G. była inna i w jej przypadku formalny brak uzasadnienia sporządzonego na jej wniosek, stanowił "inną przyczynę" niedopuszczalności skargi kasacyjnej, uzasadniającą jej odrzucenie na podstawie art. 178 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - zwanej dalej P.p.s.a.). Za takim rozumieniem obowiązków strony skarżącej związanych z trybem wnoszenia skargi kasacyjnej opowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 22 czerwca 2004 r. , sygn. akt GZ 25/04 (ONSAiWSA 2005/1/12) i za taką praktyką orzeczniczą opowiada się także Sąd w niniejszej sprawie. Różne powody odrzucenia skargi kasacyjnej B.G. oraz J.G. nie zostały wprawdzie wyraźnie wyartykułowane w uzasadnieniu postanowienia z dnia 9 lipca 2008 r. , niemniej bez wątpienia należy przyjąć , że sentencja tego orzeczenia , to jest odrzucenie skargi kasacyjnej, dotyczyło wymienionego środka zaskarżenia wniesionego przez każde z małżonków G.. Wskazać też należy , że w uzasadnieniu przywołanego postanowienia został powołany art. 178 P.p.s.a. , który stanowi podstawę prawną odrzucenia zarówno skargi kasacyjnej wniesionej po upływie terminu (sytuacja odnosząca się do skarżącego J.G.), jak też skargi kasacyjnej z innych przyczyn niedopuszczalnej ( jak w przypadku skarżącej B.G.). Omawiany przepis art. 178 P.p.s.a. nie daje przy tym sądowi pierwszej instancji żadnych możliwości orzekania według uznania , bowiem w przypadku wystąpienia określonego w nim jednego z powodów, wojewódzki sąd administracyjny odrzuca skargę kasacyjną. W tej sytuacji braki uzasadnienia co do wyłuszczenia przyczyn odrzucenia skargi kasacyjnej nie mogą więc zniweczyć skutków prawnych takiego orzeczenia. Mając na uwadze powyższe zważenia należy z kolei stwierdzić , że skoro skarga kasacyjna skarżącej B.G. została odrzucona jako niedopuszczalna z innych przyczyn, a nie z powodu wniesienia po upływie terminu (w odniesieniu do skarżącej termin do wniesienia skargi kasacyjnej w ogóle nie mógł rozpocząć biegu), to za niedopuszczalny w świetle ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało też uznać złożony w imieniu skarżącej przez jej pełnomocnika wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Zgodnie natomiast z art. 88 P.p.s.a. z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym i na tej podstawie orzeczono jak w sentencji. Sygn. akt I SA/Go 1078/07 (uzasadnienie do postanowienia nr 2) UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 9 lipca 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim (sygn. akt I SA/Go 1078/07) odrzucił skargę kasacyjną skarżących B.G. i J.G. wniesioną przez ich pełnomocnika adwokata M.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 18 marca 2008 r. (sygn. akt I SA/Go 1078/07) oddalającego skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] września 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 r. W przepisanym terminie siedmiu dni od doręczenia pełnomocnikowi skarżących postanowienia o odrzuceniu skargi kasacyjnej, wniósł on w imieniu obojga skarżących zażalenie na to postanowienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu pełnomocnik podał , iż wobec uznania przez sąd odrzucający skargę kasacyjną , że ten środek odwoławczy został wniesiony po upływie trzydziestodniowego terminu , z ostrożności procesowej wnosi o przywrócenie skarżącym terminu do wniesienia skargi kasacyjnej , albowiem uchybienie terminu nastąpiło bez winy skarżącego. Przybliżając okoliczności , w jakich doszło do uchybienia terminu pełnomocnik podał , iż skarżący J.G. w okresie od [...] do [...] czerwca 2008 r. był nieobecny w miejscu zamieszkania z powodu wyjazdu służbowego. Po jego powrocie , żona B.G. przekazała mu przesyłkę zawierającą odpis wyroku z dnia 18 marca 2008 r. z uzasadnieniem , równocześnie informując , iż przesyłka została odebrana przez nią w dniu 3 czerwca 2008 r. Taką też datę doręczenia odpisu wyroku z uzasadnieniem skarżący J.G. podał pełnomocnikowi adwokatowi M.K.. Według pełnomocnika, ponieważ nie J.G. potwierdził odbiór przesyłki skierowanej do niego, a osoba, która odebrała przesyłkę (jego żona, która "nie przywiązywała szczególnej wagi do sprawy", gdyż "sprawa w istocie dotyczy J.G."), przekazała mu błędną datę odbioru przesyłki, to uchybienie terminowi nie jest zawinione przez skarżącego. Ze znajdującego się w aktach sądowych potwierdzenia odbioru przesyłki zawierającej odpis wyroku z uzasadnieniem wynika , że żona skarżącego B.G. potwierdziła doręczenie przesyłki własnoręcznym podpisem z datą "1/06/08", natomiast na stemplu placówki oddawczej oraz przy podpisie doręczyciela widnieje data 2 czerwca 2008 r. Sąd zważył: Wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) , zwanej dalej P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy , sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. W piśmie z wnioskiem o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 P.p.s.a.) . Skarżący brak swojej winy upatrywał w tym , iż do uchybienia terminu doszło w związku z jego nieobecnością w miejscu zamieszkania oraz nieprzywiązywaniem zbytniej wagi do sprawy sądowoadministracyjnej przez jego małżonkę B.G., która pod nieobecność skarżącego odebrała adresowaną do niego przesyłkę, zawierającą odpis wyroku z uzasadnieniem, a następnie przekazała mu błędną informację o dacie odbioru pisma z sądu. Skutkiem tego było przekazanie pełnomocnikowi mylnej informacji co do biegu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, a w konsekwencji uchybienie temu terminowi. Sąd rozpoznając wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej nie podziela jednak powyższego poglądu, wychodząc z założenia, iż kryterium braku winy , jako przesłanka przywrócenia terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, wiąże się z obowiązkiem szczególnej ( a więc nie tylko należytej) staranności przy dokonaniu tej czynności . O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy , gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przywrócenie terminu ma bowiem charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie w przypadku , gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy , m.in. wykazując , że przyczyna uchybienia była od niej niezależna . Oceniając brak winy skarżącego w uchybieniu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej na tle występujących okoliczności sprawy Sąd doszedł do przekonania , że w tym przypadku to skarżący działał niezbyt starannie i to również jemu można przypisać nieprzykładanie należytej wagi do toczącej się sprawy sądowoadministracyjnej. To skarżący złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku, a obecny na rozprawie w dniu 18 marca 2008 r. został przez Sąd szczegółowo pouczony o trybie wnoszenia skargi kasacyjnej, z podaniem terminu, rozpoczęcia jego biegu oraz warunku sporządzenia środka zaskarżenia przez profesjonalnego pełnomocnika. Miał więc pełną świadomość co do wymogów skutecznego wniesienia skargi kasacyjnej. Doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem było prawidłowe , natomiast nie do Sądu należy ocena działania żony skarżącego, której on sam, w dobrze pojętym własnym interesie, powinien uświadomić wagę i skutki odebrania przesyłki z sądu (której rodzaj został należycie opisany na formularzu potwierdzenia odbioru, pokwitowanego przez małżonkę). Skutki tego działania obciążają niewątpliwie skarżącego , któremu w tych okolicznościach można przypisać niedostateczną staranność w prowadzeniu własnych spraw, a to z kolei oznacza , że nie można mówić o braku winy po jego stronie. Dodatkowo można wskazać , że pojęcie winy strony w uchybieniu terminu w postępowaniu sądowym obejmuje także swym zakresem działanie osób trzecich, które strona upoważniła do dokonania określonej czynności (zob. wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2002 r. , sygn. I SA/Gd 1676/99 - POP 2002/12/148). Rozpatrując sprawę według tego kryterium można przypisać pewne zaniedbanie również poczynaniom profesjonalnego pełnomocnika , mogące być poczytane za niedołożenie należytej staranności w reprezentowaniu interesów mocodawcy. Kierując się bowiem datą, jaką nosi pismo procesowe zawierające skargę kasacyjną, można przyjąć, że pełnomocnik zakończył sporządzanie tej skargi w dniu 25 czerwca 2008 r. , natomiast nadanie pisma na poczcie nastąpiło dopiero w dniu 3 lipca 2008 r. ( który według wiedzy pełnomocnika był ostatnim dniem terminu do wniesienia skargi kasacyjnej). Ocena braku winy w uchybieniu terminu należy do sądu i powinna uwzględniać wszystkie okoliczności sprawy. Zatem w przypadku, gdy strona uchybiając terminowi dopuściła się chociażby lekkiego niedbalstwa, dokonana przez nią czynność pozostanie bezskuteczna, ponieważ przywrócenie terminu nie będzie w tej sytuacji dopuszczalne. Mając na względzie powyższe należy stwierdzić, że skarżący nie wykazał okoliczności, które mogłyby uprawdopodobnić, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Według Sądu powołane przez skarżącego przyczyny uchybienia terminu są przejawem niedołożenia wymaganej staranności w prowadzeniu swoich spraw , świadczą o zaniedbaniu w tej konkretnej sprawie . Są to przy tym przeszkody możliwe do przezwyciężenia , nie mogą więc uzasadniać przywrócenia terminu. Mając na względzie powyższe , Sąd na podstawie wyżej powołanego art. 86 § 1 P.p.s.a orzekł jak w sentencji.