I SA/Go 108/09
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2009-07-09
Skład orzekający: Jacek Jaśkiewicz, Anna Juszczyk – Wiśniewska, Alina Rzepecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa uchylenia ostatecznej decyzji celnej w postępowaniu wznowionym, oparta na negatywnym wyniku weryfikacji świadectwa pochodzenia, jest zgodna z prawem, gdy strona domaga się uchylenia decyzji na podstawie art. 240 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że negatywny wynik weryfikacji świadectwa pochodzenia, nawet jeśli sformułowany jako "sfałszowane", nie stanowi przesłanki do wznowienia postępowania w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Postępowanie wznowieniowe ma na celu stwierdzenie wadliwości postępowania zwykłego, a nie ponowne merytoryczne rozpoznanie sprawy. Ponadto, sąd podkreślił, że orzeczenie prawomocne wiąże inne sądy i organy, a wznowienie postępowania po wydaniu prawomocnego wyroku sądu administracyjnego jest możliwe tylko w ściśle określonych przypadkach, które w tej sprawie nie wystąpiły.Stan faktyczny
Skarżący T.K. wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej odmawiającą uchylenia decyzji ostatecznej w przedmiocie weryfikacji zgłoszenia celnego co do pochodzenia towarów. Wniosek o wznowienie postępowania oparto na przesłance z art. 240 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, wskazując na rzekomo fałszywe dowody, na których oparto pierwotne decyzje. Organy celne odmówiły uchylenia decyzji, uznając, że negatywny wynik weryfikacji świadectwa pochodzenia nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania, a postępowanie wznowieniowe nie jest kontynuacją postępowania zwykłego. Skarżący zarzucił naruszenie prawa przez organy celne i sąd administracyjny w poprzednim postępowaniu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Sędziowie Sędzia WSA Anna Juszczyk – Wiśniewska (spr.) Sędzia WSA Alina Rzepecka Protokolant Referent Alicja Rakiej po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lipca 2009 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Dyrektora Izby Celnej w R. z dnia [...] nr [...]. w przedmiocie odmowy uchylenia po wznowieniu postępowania decyzji ostatecznej w sprawie weryfikacji zgłoszenia celnego co do pochodzenia towarów oddala skargę.
T.K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...], utrzymującą w mocy decyzję tego organu wydaną w pierwszej instancji z dnia [...] września 2008 r., nr [...] Zaskarżone rozstrzygnięcie Dyrektora Izby Celnej wydane zostało w postępowaniu wznowieniowym, prowadzonym na wniosek skarżącego. W wyniku rozpatrzenia tego wniosku organ odmówił uchylenia ostatecznej decyzji Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] stycznia 2006r. nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe oraz określenia kwoty podatku od towarów i usług.
Z akt wynika, że stan sprawy był następujący:
Agencja celna, działająca z upoważnienia T.K., dokonała w dniu [...] maja 2003r., w ramach procedury uproszczonej (wpis do rejestru nr [...]), zgłoszenia o objęcie procedurą dopuszczenia do obrotu towaru w postaci obuwia męskiego i damskiego z tworzywa sztucznego (zgłoszenie celne uzupełniające SAD nr [...] z dnia [...] czerwca 2003r.). W zgłoszeniu celnym, na podstawie świadectw pochodzenia FORM A nr [...] wystawionego w Chinach z dnia [...] kwietnia 2003 r., zadeklarowano stawkę celną konwencyjną w wysokości 12 % i 17%.
Naczelnik Urzędu Celnego decyzją z dnia [...] sierpnia 2003r. nr [...] uznał powyższe zgłoszenie celne za nieprawidłowe w zakresie wartości celnej towaru oraz kwoty długu celnego oraz dokonał ich ponownego ustalenia, a decyzją z dnia [...] stycznia 2004r. nr [...] dokonał określenia zobowiązania podatkowego w podatku VAT z tytułu importu.
Natomiast postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2005 r. Naczelnik Urzędu Celnego wznowił z urzędu postępowanie zakończone decyzją z dnia [...] sierpnia 2003 r., a postanowieniem z [...] września 2005r. wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją z dnia [...] stycznia 2004r., bowiem przedstawione przy zgłoszeniu celnym świadectwa pochodzenia zostały poddane weryfikacji i w jej wyniku stwierdzono , że świadectwo pochodzenia o FORM A nr [...] z dnia [...] kwietnia 2003r. nie mogło stanowić podstawy zastosowania stawki konwencyjnej. Sprawy te zostały połączone postanowieniem z [...] września 2005r.
W wyniku wznowienia postępowania Naczelnik Urzędu Celnego decyzją z dnia [...] października 2005r. nr [...] uchylił swoje poprzednie decyzje z dnia [...] sierpnia 2003r. i [...] stycznia 2004r. w części dotyczącej kraju pochodzenia, kodu kraju pochodzenia, zastosowania stawki celnej oraz ponownie dokonał określenia kwoty długu celnego i należnego podatku za sprowadzony towar. Po rozpatrzeniu odwołania od powyższej decyzji Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Z kolei w wyniku kontroli sądowoadministracyjnej Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. wyrokiem z dnia 19 grudnia 2006 r. (sygn. akt I SA/Go 295/06) oddalił skargę T.K..
W piśmie z dnia [...] września 2007 r. pełnomocnik skarżącego złożył wnioski m.in. o wznowienie postępowania w sprawie dotyczącej decyzji z dnia [...] stycznia 2006r. Jako przesłankę wznowienia wskazał przyczyny określone w art. 240 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej.
Postanowieniem z dnia [...] lipca 2008r. nr [...] postępowanie zostało wznowione. Po przeprowadzeniu postępowania Dyrektor Izby Celnej w dniu [...] września 2008 r. wydał na podstawie art. 245 § 1 pkt 2 w związku z art. 240 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa ( Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm. – zwanej Ordynacja podatkowa) oraz art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne ( Dz.U. Nr 68, poz. 622 ze zm.) i art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwanej P.p.s.a.) decyzję odmawiająca uchylenia decyzji ostatecznej nr [...] z dnia [...] stycznia 2006 r., stwierdzając, iż nie zaistniała żadna z przesłanek do jej uchylenia wskazanych przez pełnomocnika.
W uzasadnieniu organ wskazał na funkcje i istotę postępowania prowadzonego na podstawie przepisów o wznowieniu i podał, że celem wznowionego postępowania jest ustalenie, czy postępowanie zwykłe było dotknięte wadami określonymi w art. 240 § 1 pkt 1-8 Ordynacji podatkowej i usunięcie ewentualnych wadliwości po ustaleniu, czy i w jakim zakresie stwierdzona wadliwość wpłynęła na byt prawny decyzji ostatecznej. Jak wskazał dalej, oznacza to, że w postępowaniu wznowieniowym uprawniony organ może rozpatrzyć sprawę co do istoty tylko wówczas, jeżeli wystąpi jedna z przesłanek określonych w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej. Przepisy dotyczące wznowienia postępowania mają charakter szczególnej i zupełnej regulacji prawnej, która w drodze wyjątku i tylko w określonych sytuacjach dopuszcza możliwość wzruszenia ostatecznej decyzji podatkowej. Z tego względu przesłanki uzasadniające wznowienie postępowania podlegają ścisłej wykładni i nie mogą być interpretowane w sposób rozszerzający. Organ podkreślił przy tym, że postępowanie wznowieniowe nie może być wykorzystywane do pełnej merytorycznej kontroli decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym, bowiem nie jest to kontynuacja postępowania zwykłego. Toczy się ono tylko w zakresie oceny, czy zachodzą przesłanki wskazane w wymienionych powyżej przepisach.
Oceniając wskazane przez skarżącego we wniosku o wznowienie przesłanki z art. 240 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej organ uznał je za niezasadne. Wskazał, że w sprawie wystąpiła taka sytuacja, iż dowody, na których oparł się w postępowaniu administracyjnym zwykłym – okazały się fałszywe i z tego powodu już wcześniej wznowiono postępowanie i wydano stosowną decyzję. Według organu w tych okolicznościach wniosek strony o powołanie biegłego celem potwierdzenia lub obalenia tezy organów celnych np. o sfałszowaniu świadectwa pochodzenia jest niezasadny. Weryfikacja przeprowadzona zgodnie z przepisami celnymi przez władze kraju wystawiającego świadectwo jest jedyną przewidzianą tymi przepisami formą kontroli dowodów pochodzenia towarów i to organ celny kieruje do weryfikacji świadectwo, a nie sama strona.
Organ stwierdził, że ponieważ przeprowadzona weryfikacja dowodu pochodzenia dała wynik negatywny jako podstawę wznowienia postępowania, to w świetle zgromadzonego materiału dowodowego brak jest podstaw do kolejnego wznowienia postępowania. Nie ma podstaw do uchylenia decyzji w trybie przepisów o wznowieniu, na podstawie dowodu, który był znany organowi w momencie wydania decyzji której uchylenia domaga się strona i na podstawie którego wznowiono pierwotne postępowanie celne.
Następnie decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...]., wydaną po rozpatrzeniu odwołania strony, Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy wydaną przez siebie decyzję pierwszej instancji z dnia [...] września 2008 r.
W decyzji odwoławczej Dyrektor Izby Celnej zaprezentował takie samo stanowisko co do braku przesłanek określonych w art. 240 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej do uchylenia decyzji z dnia [...] stycznia 2006r. w przedmiocie określenia kwoty długu celnego i należnego podatku za sprowadzony towar. Wskazał ponadto, iż kwestie objęte wnioskiem o wznowienie postępowania zostały poddane kontroli sądowej, w ramach której skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. została oddalona.
Na decyzję z dnia [...] stycznia 2009 r. skarżący złożył skargę, domagając się jej uchylenia. Swoim wnioskiem o uchylenie objął ponadto decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] stycznia 2006r., twierdząc, iż akty te zostały wydane z naruszeniem prawa.
W odniesieniu do wskazania przez organ w zaskarżonej decyzji na wyniki kontroli legalności przeprowadzonej przez sąd administracyjny skarżący zauważył, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. nie będąc związany ani zarzutami, ani wnioskami skargi, ani też powołanymi podstawami prawnymi, nie rozpatrzył całego materiału dowodowego, nie wskazał w swoim wyroku, na czym polegała nieautentyczność świadectwa pochodzenia przedłożonego wraz ze zgłoszeniem celnym. WSA nie zakwestionował też sposobu weryfikacji autentyczności świadectw pochodzenia, co miało kluczowe znaczenie w sprawie i zdaniem skarżącego Sąd "naruszył podstawowe zasady postępowania określone w Ordynacji podatkowej".
Następnie skarżący zarzucił, iż zarówno wniosek organu celnego o weryfikację świadectwa pochodzenia skierowany do podmiotu zagranicznego, jak i odpowiedź tego organu oraz całe postępowanie przeprowadzone zostało bez zachowania jakichkolwiek reguł.
Zdaniem skarżącego brak uregulowania w przepisach zasad współpracy polskich organów celnych z organem państwa obcego, nie oznacza absolutnej dowolności w postępowaniu, bo odpowiednie zastosowanie powinny mieć zasady procesowe określone w Ordynacji podatkowej, a te zostały pominięte. Skarżący twierdził , że organy celne, jak i WSA nie wykazały, czy zwrócono się do właściwego organu państwa obcego, zgodnie z obowiązującą w tym zakresie procedurą postępowania. Twierdził ponadto, że odpowiedź tego organu jest lakoniczna i nie daje pewności, czy pismo to zostało sporządzone w formie przewidzianej przez prawo miejscowe w ramach kompetencji osób, które je wystawiły i podpisały. Podniósł także, że jeżeli dokumenty weryfikacyjne zostały wystawione i podpisane przez podmiot nie będący organem państwowym, to na podstawie art. 270 § 1 Kodeksu celnego nie można ich uznać za dokument urzędowy w rozumieniu prawa polskiego. Nie ustalono również, czy organ weryfikujący świadectwo pochodzenia jest jedynym podmiotem uprawnionym do wystawiania i weryfikowania tych dokumentów i czy w ogóle można mu przypisać przymiot organu państwa, również w rozumieniu prawa polskiego.
W końcu zarzucił brak ustalenia, czy podmiot zagraniczny jest uprawniony do rozpatrzenia i do weryfikacji wniosków polskiego organu celnego; jakie czynności zostały podjęte podczas badania autentyczności świadectw pochodzenia; czy jest on uprawniony do weryfikacji świadectwa pochodzenia zgodnie z regułami obowiązującymi w tym państwie.
Skarżący zaprezentował jeszcze pogląd, że z uwagi na kluczowe znaczenie świadectwa pochodzenia , polski organ celny powinien na podstawie art. 270 § 2 Kodeksu celnego zażądać legalizacji świadectwa pochodzenia przez polski urząd konsularny lub żądać przedstawienia innej prawnie dopuszczalnej legalizacji. Skoro świadectwo pochodzenia zostało pozyskane staraniem eksportera towaru, zaś organom celnym przedłożone przez stronę w zaufaniu "zarówno do samego dokumentu jak i do eksportera towaru", to przesłanki ogólnikowo sformułowanego pojęcia "świadectwo nie jest autentyczne" powinny zostać uszczegółowione, bowiem strona ma prawo wiedzieć, na czym polega "ta fałszywość świadectwa pochodzenia".
Ponadto Sad nie dokonał oceny zgodności z prawem kwestii prawidłowości doręczenia stronie postanowienia o wznowieniu postępowania. W ocenie skarżącego Sąd w swoim dotychczasowym wyrokowaniu kwestię tę pominął . Ponadto wskazał, że przedmiotowe postępowanie dotyczące w istocie decyzji ostatecznej której stroną była również Agencja Celna.
W konkluzji skargi skarżący stwierdził, że wnioski w niej sformułowane są w pełni zasadne, bowiem żądanie uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania zostało oparte o elementy niepoddane ocenie organu celnego oraz Sądu, a tym samym nie występuje tzw. powaga rzeczy osądzonej.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie uznając, że zarzuty skarżącego są całkowicie niezasadne.
Wskazał, że są to zarzuty w głównej mierze dotyczące prawidłowości postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gorzowie Wlkp. zakończonego prawomocnym orzeczeniem z dnia 19 grudnia 2006 r. ( sygn. akt I SA/Go295/06) i należy je traktować w kategorii nieuprawnionej polemiki z tym rozstrzygnięciem.
Organ podkreślił, iż postępowanie wznowieniowe nie może być, jak chciałby skarżący, wykorzystywane do pełnej merytorycznej kontroli decyzji ostatecznej wydanej w postępowaniu zwykłym , a powinno koncentrować się na ustaleniu, czy zachodzą przesłanki określone w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej. Zarzuty sformułowane w skardze sprowadzają się natomiast do chęci ponownego przeprowadzenia postępowania zwykłego.
Skarżący złożył pismo procesowe z dnia [...] czerwca 2009r. w którym wskazał, że wszystkie dowody zebrane przez organ celny przed datą wydania i doręczenia stronie postanowienia o wszczęciu postępowania celnego i podatkowego nie mogą być uwzględniane w procesie rozstrzygania. Ponadto wskazał, że w skarżonej decyzji powołana została w nieprecyzyjny sposób podstawa prawna (art. 15 § 1 Kodeksu celnego) czym naruszono przepis art. 210 § 1 pkt 4 w zw. z pkt 6 Ordynacji podatkowej. Nadto organy błędnie i bez podstawy prawnej dokonały wymiaru odsetek wyrównawczych. Skarżący również wyraził wątpliwość co do prawidłowości przeprowadzenia postępowania weryfikacyjnego świadectwa pochodzenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje :
Skarga okazała się niezasadna.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie tego sądu podlega zgodność aktów administracyjnych z przepisami prawa materialnego i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpatrywania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.
W zakresie tak oznaczonej kognicji w niniejszej sprawie Sąd nie stwierdził wystąpienia przyczyn skutkujących nieważnością wydanych w postępowaniu administracyjnym decyzji lub ich wydania z naruszeniem prawa w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwanej P.p.s.a.). Sąd dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji stwierdził, że nie narusza ona przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania w sposób mogący mieć wpływ na wynika sprawy jak również nie narusza prawa w sposób dający podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a,b, c P.p.s.a.).
W punkcie wyjścia rozważań w niniejszej sprawie należy podkreślić, że zaskarżona decyzja została wydana w tzw. nadzwyczajnym trybie, jakim jest wznowienie postępowania. Ten tryb postępowania administracyjnego jest procesową instytucją polegającą na stworzeniu prawnych możliwości ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i ponownego rozstrzygnięcia w sprawie zakończonej wydaniem decyzji ostatecznej. Jego celem zasadniczym jest jednak stwierdzenie, czy postępowanie zwykłe nie było dotknięte którąś z wad, enumeratywnie określonych w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej, nie prowadzi natomiast do kolejnego merytorycznego rozpoznania sprawy w całości.
Wznowienie postępowania ma charakter postępowania nadzorczego w zakresie stwierdzenia wad postępowania zakończonego wydaniem ostatecznej decyzji. Decyzja wydawana w postępowaniu wznowieniowym jest więc decyzją o innej decyzji, a nie decyzją rozstrzygającą sprawę celną oraz podatkową jako taką. Jest to zatem postępowanie szczególne, stanowiące odstępstwo od zasady stabilności decyzji administracyjnych (por. wyroki NSA z dnia 1 października 2003 r., III SA 2858/01; z dnia 23 września 2003 r. , III SA 3333/01, z dnia 18 czerwca 2003 r. III SA 2805/01 oraz z dnia 12 czerwca 2003 r. , III SA 2684/01).
Podkreślić ponadto trzeba, że przedmiotem postępowania, wszczętego na skutek wniosku o wznowienie postępowania, nie jest i nie może być ocena prawidłowości przeprowadzenia postępowania dowodowego w postępowaniu zwykłym, w tym np. prawidłowości uwzględniania wniosków dowodowych strony. Taka ocena może być przeprowadzona jedynie przez organ drugiej instancji w postępowaniu odwoławczym ( tak w wyroku NSA z dnia 20 maja 2005 r., FSK 1752 / 2004 ). Dlatego w postępowaniu prowadzonym w trybie wznowienia organ celny może oceniać sprawę ponownie, ale tylko w takim zakresie, jaki wynika z branej pod uwagę przesłanki wznowienia. Nie może natomiast dokonywać ponownych ustaleń i oceny materiału dowodowego raz już ocenionego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną w tej części, która wykracza poza ramy wyznaczone przesłanką wznowienia (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 7 września 2006 r., SA/Wa 1372 /06 ).
Przechodząc od powyższych rozważań na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać trzeba, że powołaną przez skarżącego w jego wniosku z dnia [...] września 2007 r. podstawą wznowienia w sprawie była przesłanka określona w art. 240 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z przywołanym przepisem, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe. Jak zdaje się wynikać z twierdzeń skarżącego, dających się wyodrębnić z obszernych dywagacji na temat nieprawidłowości całego postępowania zakończonego wydaniem ostatecznej decyzji z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...], upatruje on owej przyczyny wzruszenia decyzji w związku z przeprowadzoną weryfikacją świadectw pochodzenia towaru, w wyniku której odpowiedni organ obcego państwa (Chińska Rada ds. Promocji Handlu Międzynarodowego) stwierdził, że świadectwo FORM A nr [...] "jest sfałszowane". Jednak trzeba mieć na względzie, że weryfikacja świadectwa pochodzenia towaru, to szczególny, przewidziany prawem, tryb sprawdzania autentyczności takiego dokumentu. W przypadku negatywnego wyniku weryfikacji, nawet gdy będzie on przedstawiony przy użyciu takich sformułowań, jak "świadectwo podrobione" czy np. "świadectwo sfałszowane" – nie będzie możliwe utożsamienie takiej sytuacji z przesłanką fałszywych dowodów, o której mowa w art. 240 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Zdaniem Sądu organy zasadnie zatem uznały, iż w rozpatrywanej sprawie nie zachodzi przesłanka wskazana przez skarżącego, która uzasadniałaby uwzględnienie wniosku i uchylenie w odpowiednim zakresie decyzji ostatecznej z dnia [...] stycznia 2006 r.
Należy również mieć na uwadze, że decyzja uchylenia której domaga się skarżący w postępowaniu administracyjnym jest decyzją prawomocną. Sąd w wyroku z dnia 19 grudnia 2006r. oddalił skargę na decyzję z dnia [...] stycznia 2006. Z tego też względu oceny zarzutów podnoszonych w skardze jak i piśmie procesowym z dnia [...] czerwca 2009r. należy dokonać z uwzględnienie art. 170 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z treścią powołanego przepisu orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, ale również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Istotną treścią wyroku oddalającego skargę na decyzję jest ustalenie, że nie była ona prawnie wadliwa z punktu widzenia ustanowionych w tym przepisie kryteriów zgodności z prawem decyzji administracyjnej. Prawomocność bowiem stanowi cechę zgodności z prawem, nadaną decyzji ostatecznej wyrokiem sądu administracyjnego w takim zakresie, w jakim sąd ten może skontrolować zgodność z prawem zaskarżonej decyzji. Prawomocna decyzja – bez obalenia mocy wiążącej wyroku sądu administracyjnego utrzymującego w mocy taką decyzję – może być uchylona i wydana zostanie nowa decyzja rozstrzygająca o istocie sprawy w trybie wznowienia tylko w sytuacji gdy po wydaniu wyroku sądu administracyjnego zostaną ujawnione lub wystąpią okoliczności określone w art. 210 § 1 Ordynacji podatkowej. W niniejszej sprawie jednak sytuacja taka nie wystąpiła. W postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją strona w dalszym ciągu wyłącznie powołuje okoliczności nie stanowiące podstawy wznowienia postępowania, które powoływane były również w postępowaniu zakończonym wyrokiem z dnia 19 grudnia 2006r. Z uwagi na powyższe, zarzuty strony skarżącej uznać należy za bezpodstawne.
Zarzuty skarżącego, zdaniem Sądu, zmierzały do podważenia prawidłowości przeprowadzenia postępowania dowodowego w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną (która podlegała już kontroli sądowej), a nie koncentrowały się na wykazaniu wystąpienia przesłanki z art. 240 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej.
Ponadto wskazany przez pełnomocnika skarżącego zarzut, że postanowienie o wszczęciu postępowania nie zostało doręczone stronie (gdyż odebrała go osoba podpisująca się "T.") – jest w niniejszej sprawie niezrozumiały. W aktach znajduje się potwierdzenie odbioru postanowienia o wznowieniu postępowania w sprawie z dnia [...] lipca 2008r. podpisane przez "W.J. pełnomocnictwo" k-82 akt administracyjnych, a w odniesieniu do wznowienia postępowania z dnia 12 września 2005r. – postanowienie odebrał skarżący – T.K. k-34 akt administracyjnych.
Jako całkowicie niezrozumiały należy również uznać zarzut dotyczący art. 240 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej. Zarzut ten został sformułowany w następujący sposób: "... przedmiotowe postępowanie, dotyczące w istocie decyzji ostatecznej, która utrzymała w mocy decyzję pierwszoinstancyjną określającą kwotę zobowiązania strony wobec Skarbu Państwa, w które stroną była również Agencja Celna, to jednak [...] nie został uznany za stronę postępowania i ten stan rzeczy również narusza prawo, bowiem zgodnie z przepisem art. 209 § 3 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny (Dz. U. nr 23, poz. 1 17 z poz. zm.), dłużnikiem długu celnego w przypadku dopuszczenie towaru do obrotu jest zgłaszający, w szczególności, że działał on w warunkach przedstawicielstwa pośredniego, jak w niniejszej sprawie [...]". Dalej wskazano, że "Stan taki powoduje, że o wszelkich wnioskach składanych przez którąkolwiek ze stron postępowania pierwszoinstanycjnego wskazanych w decyzjach, winny być informowane wszystkie strony, bowiem w przeciwnym wypadku strona pozbawiona takiej informacji uprawniona jest do złożenia wniosku w trybie art. 240 § 1 pkt. 4 o. p., co czyni wydane decyzji nieważne z mocy prawa...".
Z tak sformułowanego zarzutu nie sposób wywieść czy dotyczy on postępowania zakończonego decyzją ostateczną, czy postępowania wznowieniowego. Jeżeli by przyjąć, że dotyczy on postępowania zakończonego decyzją ostateczną, której uchylenia w wyniku wznowienia postępowania domagał się skarżący, to stwierdzić należy, iż Agencja Celna brała w nim udział, co wynika z wyroku Sądu z 19 grudnia 2006 r. sygn. akt I SA/Go 295/06 oddalającego skargę Przedsiębiorstwa Spedycji na decyzję Dyrektora Izby Celnej z [...] stycznia 2006 r.
Jeżeli natomiast przyjąć, że zarzut ten dotyczy postępowania wznowieniowego, to wskazać należy, iż na przesłankę wznowieniową określoną w art. 240 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej, dającej stronie, która bez swej winy nie brała udziału w postępowaniu, prawo żądania wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją, może powoływać się wyłącznie ta strona, która nie brała udziału w postępowaniu. Wynika to jednoznacznie z treści art. 241 § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej, stanowiącego, iż wznowienie postępowania z przyczyn wskazanych w art. 240 § 1 pkt 4 następuje tylko na żądanie strony. Oznacza to, iż niedopuszczalne jest uwzględnienie z urzędu bez wniosku strony, przesłanki wznowieniowej wynikającej z art. 240 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej.
W takiej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny nawet w przypadku stwierdzenia zaistnienia takiej przesłanki wznowieniowej nie mógłby z tego powodu uchylić zaskarżonej decyzji, ponieważ prawo takiego żądania służy tylko stronom, które nie brały udziału w postępowaniu (por. wyrok NSA z 31 sierpnia 2005r. OSK 1955/04 niepubl.).
Podkreślić należy, że postępowanie toczyło się z wniosku skarżącego o wznowienie postępowania. Skarżący zakreślił w swoim wniosku podstawę wznowienia tj. art. 240 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej.
Złożenie wniosku o wznowienie postępowania rozpoczyna nowe postępowanie administracyjne w stosunku do postępowania prowadzonego w trybie zwykłym, aczkolwiek w ramach sukcesji prawa tożsamości przedmiotu sprawy oraz podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Granice badania przesłanek wznowienia postępowania wyznacza wniosek strony o wznowienie tego postępowania (jeżeli postępowanie jest wszczęte na wniosek strony). Postępowanie w zakresie stwierdzenia czy wystąpiły przesłanki wznowienia postępowania prowadzone jest wobec wnioskodawcy, czyli w niniejszej sprawie wobec skarżącego w granicach jego wniosku. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie organ nie naruszył przepisów postępowania nie dokonując doręczenia Agencji Celnej postanowienia o wznowieniu postępowania. Postępowanie to toczyło się z wniosku strony i w zakresie postępowania prowadzonego z przedmiotowego wniosku prawidłowo prowadzone było wobec wnioskodawcy.
Również za niezasadny należy uznać zarzut powołania w zaskarżonej decyzji w nieprecyzyjny sposób podstawy prawnej – art. 15 § 1 Kodeksu celnego. Wskazać należy, że przywołany przepis nie był podstawą rozstrzygania w sprawie zakończonej zaskarżoną decyzją jak również nie był przywoływany w postawie prawnej zaskarżonej decyzji. To samo dotyczy wymiaru odsetek wyrównawczych, które nie były określone w zaskarżonej decyzji.
W tych okolicznościach należało przyjąć, że Dyrektor Izby Celnej uznając, iż nie wystąpiła przesłanka określona w art. 240 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej działał w granicach prawa a dokonana ocena była prawidłowa.
Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 151 P.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji.
( - ) Alina Rzepecka ( - ) Jacek Jaśkiewicz ( - ) Anna Juszczyk-Wiśniewska
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło