I SA/Go 1084/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Grzęda (spr.) Sędzia WSA Dariusz Skupień Sędziowie Asesor WSA Alina Rzepecka Protokolant Ilona Szyszkowska-Dominiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 czerwca 2008 r. sprawy ze skargi B.S. P.H. "E" na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie wymiaru należności celnych 1. uchyla zaskarżoną decyzję 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana 3. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz B.S. kwotę 323 (trzysta dwadzieścia trzy ) złote, tytułem zwrotu kosztów sądowych. [...] grudnia 2001 r. Agencja Celna, działająca z upoważnienia firmy "E" Przedsiębiorstwo Handlowe, zgłosiła w procedurze dopuszczenia do obrotu przędzę poliestrowo-bawełnianą czesaną, pochodzącą z Indii w 480 kartonach, załączając do zgłoszenia: deklaracje wartości celnej, fakturę [...] z dnia [...] listopada 2001 r., na kwotę 7620,48 USD, świadectwo pochodzenia towaru Form. A nr [...], list załadunkowy, fakturę dotyczącą transportu, list przewozowy CMR, upoważnienie do działania w formie przedstawicielstwa bezpośredniego dla Agencji Celnej. W wyniku weryfikacji przedmiotowego zgłoszenia, Dyrektor Urzędu Celnego decyzją z dnia [...] lutego 2002 r. uznał , iż było ono nieprawidłowe w zakresie wartości towaru, wartości pozycji, kursu waluty, wartości statystycznej i podstawy opłaty. Po przeprowadzeniu ekspertyzy pobranych próbek przędzy przyjął za podstawę wartości celnej cenę towaru dopuszczonego do obrotu w dniu [...] października 2001 r. według zgłoszenia celnego nr E [...] w wysokości 1,56 USD za kilogram. Towar porównawczy pochodził z Malezji. W wyniku odwołania pełnomocnika Spółki "E" decyzją z [...] czerwca 2002 r. numer [...] Dyrektor Izby Celnej uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, podkreślając, że zgodnie z art. 23 § 1 Kodeksu celnego, wartością celną towaru jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towar nabyty w celu przywozu na polski obszar celny, przy czym wartość ta powinna odzwierciedlać rzeczywistą wartość towaru w dniu dokonania odprawy celnej. Zdaniem organu odwoławczego wskazane było ponowne przeprowadzenie postępowania dowodowego, mającego na celu uzyskanie większej ilości materiału poglądowego zawierającego informacje o okolicznościach importu towaru o zbliżonych cechach, a następnie ustalenie wartości towaru zgłoszonego do odprawy celnej w dniu [...] grudnia 2001 r. przez Przedsiębiorstwo "E". W wyniku przeprowadzonego ponownie postępowania decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2002 r. Naczelnik Urzędu Celnego uznał zgłoszenie celne nr E [...] z dnia [...] grudnia 2001 r. za nieprawidłowe w zakresie wartości towaru, wartości pozycji, kursu waluty, wartości statystycznej i podstawy opłaty, a nadto określił kwotę długu celnego w wysokości 8061,50 zł. W uzasadnieniu tej decyzji podano, że zgodnie z zebranym wcześniej materiałem dowodowym uznano, że cena jednostkowa w wysokości 0,35 USD za kg przędzy, wykazana w załączonej fakturze, okazała się nadmiernie niska jak na normalne warunki obrotu gospodarczego. Świadczą o tym ceny przędzy pochodzącej z Malezji, objętej procedurą dopuszczenia do obrotu w zbliżonym okresie tj. od 1,56 USD za kg do 2 USD za kg w 6 zgłoszeniach celnych z sierpnia i października 2001 r. Zdaniem organu celnego I instancji zaniżenie wartości celnej przedmiotowego towaru należy uznać za wystarczającą przesłankę zakwestionowania wiarygodności i dokładności dokumentów służących do określenia wartości celnej tego towaru, załączonych do zgłoszenia celnego, a w związku z tym wartość deklarowana w zgłoszeniu celnym znacznie odbiegała od wartości transakcyjnej towarów podobnych. Dyrektor Izby Celnej , decyzją [...] z dnia [...] listopada 2002 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy podzielił ustalenia faktyczne i stanowisko prawne organu celnego I instancji, podkreślając, że organ ten zasadnie zakwestionował cenę jednostkową przedmiotowego towaru i ustalił tę wartość zgodnie z art. 26 § 1 Kodeksu celnego, przyjmując wartość najniższą ze stwierdzonych, tj. w wysokości 1,56 zł. za kg. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę na powyższą decyzję jako nieuzasadnioną. Sąd uznał , że wbrew twierdzeniom strony skarżącej, w oparciu o materiał dowodowy zebrany w toku postępowania, istniały uzasadnione podstawy do zakwestionowania wartości celnej zaimportowanej przędzy poliestrowo-bawełnianej czesanej, sprowadzonej z Indii, ze względu na fakt, iż niska cena tej przędzy zadeklarowana przez importera odbiegała od ceny towarów z innych krajów odprawianych przez organy celne. W wyniku złożonej przez B.S. prowadzącej Przedsiębiorstwo Handlowe "E" skargi kasacyjnej wyrokiem z [...] maja 2007 r. zapadłym w sprawie I GSK 1607/06 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu oraz decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] listopada 2002 r. nr [...] Sąd odwoławczy wskazał w uzasadnieniu, że sąd I instancji błędnie uznał, iż zastosowana przez organy celne metoda podobieństwa dla ustalenia wartości transakcyjnej towaru, uregulowana w art. 26 § 1 i 2 kodeksu celnego jest prawidłowa. Zdaniem Sądu kasacyjnego - zgodnie z art. 22 § 1 pkt 3 - za towary podobne można uznać wyłącznie towary pochodzące z tego samego kraju, nie zaś - jak to uczynił organ celny oraz Sąd I instancji - towary z tego samego obszaru. Definicja towaru podobnego zawarta w tym przepisie jest jednoznaczna i nie może być wykładana w sposób rozszerzający. W niniejszej sprawie dokonano wykładni rozszerzającej tego przepisu, co stanowiło jego naruszenie, a co za tym idzie - do nieprawidłowego zastosowania reguły podobieństwa. Organy celne oraz Sąd I instancji błędnie przyjął za miarodajną cenę towaru, który nie pochodził z tego samego kraju, co skutkować musi uznaniem dowolności w ustaleniu cen. W dniu [...] września 2007 r. Dyrektor Izby Celnej ponownie utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego nr [...] z [...] lipca 2002 r., stwierdzając, iż organ I instancji w sposób prawidłowy ustalił i ocenił stan faktyczny oraz prawidłowo zastosował przepisy prawa celnego. B.S., właścicielka PH E wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim na decyzje organów celnych I i II instancji, zarzucając im naruszenie: 1. art. 120, art. 121, art. 122 i art. 123 §1 Ordynacji podatkowej, 2. art. 197 Ordynacji podatkowej, poprzez wydanie decyzji w oparciu o opinię biegłego, którego powołanie w sprawie zostało dokonane z naruszeniem ww przepisu, 3. art. 23 § 1 i § Kodeksu Celnego z uwagi na fakt, że posiadany materiał porównawczy nie spełnia warunków określonych w przepisach prawa i nie odpowiada definicji towarów identycznych. Mając na uwadze powyższe zarzuty skarżąca wniosła o: 1. uchylenie zaskarżonych decyzji, 2. wstrzymanie wykonania decyzji, 3. obciążenie Dyrektora Izby Celnej kosztami postępowania. W uzasadnieniu skargi B.S. podniosła, iż organ w nieprawidłowy sposób przeprowadził postępowanie podatkowe, a w szczególności nie zawiadomił strony o miejscu i terminie przeprowadzania dowodu z opinii biegłych. Według niej organ pobrał próbki przędzy do badań porównawczych w sposób wadliwy, bowiem pobrana próbka nie była reprezentatywna w stosunku do ilości sprowadzonej przędzy. Organ naruszył także przepisy art. 23 § 1 oraz § 7 Kodeksu celnego, bowiem zakwestionował wiarygodność przedłożonych przez stronę dokumentów uznając za zbyt niskie ceny spornego towaru. Zdaniem strony bezspornym faktem dającym podstawę do zakwestionowania wartości celnej towaru może być jedynie weryfikacja faktury u sprzedawcy z zachowaniem wszystkich regulacji przepisów prawa obowiązujących w tym zakresie. Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest zasadna, chociaż podstawą do uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji były nie tylko te wskazane w skardze zarzuty. Zgodnie z treścią art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W niniejszej sprawie, w ocenie Sądu - wbrew twierdzeniom strony skarżącej, w oparciu o materiał dowodowy zebrany w toku postępowania istniały uzasadnione podstawy do zakwestionowania wartości celnej przedmiotowego towaru tj. przędzy poliestrowo-bawełnianej, czesanej sprowadzonej z Indii. Niesporny był skład surowcowy przedmiotowej przędzy, potwierdzony przez Instytut Tekstylny wynikami badań w sprawozdaniu z dnia [...].01.2001 r. tj. 65% poliestru i 35% bawełny. Problem sporny sprowadza się do przyjętej przez organy celne metody ustalenia wartości celnej. W myśl art. 23 § 7 Kodeksu celnego wartość transakcyjna nie może być przyjęta za wartość celną o której mowa w § 1, w wypadku, gdy organ celny z uzasadnionych przyczyn zakwestionował wiarygodność i dokładność informacji lub dokumentów służących do określenia wartości celnej, które należy dołączyć do zgłoszenia celnego, albo gdy nie zostaną one przedstawione przez zgłaszającego. Zgodnie z treścią art. 23 §. 1 Kodeksu celnego, wartością celną towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny, ustalana o ile jest to konieczne z uwzględnieniem art. 30 i art. 3 co oznacza, iż organy celne mogą przyjąć za wartość celną jedynie wartość transakcyjną towaru. W przypadku gdy wartość celna nie może zostać ustalona na podstawie art. 23, ustala się ją stosując w kolejności art. 25-28. W toku postępowania w niniejszej sprawie organ celny podjął działania zmierzające do porównania ceny transakcyjnej zaimportowanej przez firmę E przędzy z Indii z towarami podobnymi zgłoszonymi do odprawy celnej w zbliżonym okresie czasu. W tym celu porównano próbki przędzy sprowadzonej przez skarżącą firmę, ze sprowadzonymi w tym samym czasie próbkami przędzy pochodzącymi z Malezji, mimo że w aktach sprawy zamieszczone są również kopie odpraw celnych towaru podobnego, pochodzącego z Indii. Ceny przędzy wynikające z tych dokumentów kształtowały się odpowiednio 1,56 USD za kg i 1,95 USD za kg, a zatem istotnie w wysokości odbiegającej znacznie od ceny transakcyjnej zadeklarowanej przez stronę. Zdaniem Sądu organ słusznie zastosował metodę uregulowaną w art. 26 Kodeksu celnego, opartą na kryterium "podobieństwie towarów", jednakże w ocenie Sądu zastosował ją w niewłaściwy sposób. Za towary podobne Kodeks celny uznaje bowiem - w myśl art. 22 § 1 pkt 3 towary wytworzone w tym samym kraju, które nie będąc podobnymi pod każdym względem, posiadają podobne cechy i skład materiałowy, co pozwala im pełnić te same funkcje i być towarami handlowo zamiennymi; przy ustalaniu podobieństwa towarów należy uwzględnić znak towarowy i renomę, jaką posiadają. Wobec tego należy stwierdzić, że ustalenie wartości celnej na podstawie art. 26 § 1 Kodeksu celnego jest równoznaczne z zastosowaniem art. 22 § 1 pkt 3 tej ustawy. Tymczasem organ stosując ww. metodę przy ustalaniu wartości celnej przędzy bawełnianej, pochodzącej z Indii dysponując dokumentem SAD, dotyczącym przędzy bawełnianej sprowadzonej z Indii (SAD nr [...] z dnia [...] sierpnia 2001 r.), za podstawę przyjął cenę towaru podobnego pochodzącego z tego samego regionu, czyli z Malezji (powołując się na dokument SAD nr [...]) dopuszczonego do obrotu w dniu [...] października 2001 r., mimo, iż Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż ten sposób ustalania wartości celnej towaru był nieprawidłowy. Zdaniem Sądu z przytoczonej wyżej treści art. 22 § 1 pkt 3 Kodeksu celnego jednoznacznie wynika, iż towary podobne to towary wytworzone w tym samym kraju, stąd też za towary podobne nie mogą zostać uznane towary pochodzące z tego samego regionu. Pojęcie "ten sam region" jest pojęciem szerszym od pojęcia "ten sam kraj". Zatem uznanie, iż towar sprowadzony z Malezji jest podobny do towaru pochodzącego z Indii, gdyż pochodzą z tego samego obszaru oparte jest na błędnej wykładni art. 22 § 1 pkt 3 Kodeksu celnego. Definicja towaru podobnego zawarta w tym przepisie jest jednoznaczna i nie może być wykładana w sposób rozszerzający. W rozpatrywanej sprawie dokonano wykładni rozszerzającej niniejszego przepisu, co stanowi jego naruszenie, mające wpływ na wynik sprawy, gdyż prowadzi do nieprawidłowego zastosowania reguły podobieństwa. W konsekwencji organy I i II instancji dopuściły się również naruszenia art. 23 § 7 Kodeksu celnego przez jego błędne zastosowanie. W przedmiotowej sprawie błędna wykładnia art. 22 § 1 pkt 3 Kodeksu celnego spowodowała, iż za miarodajną przyjęto cenę towaru, który nie pochodził z tego samego kraju. Zatem brak było podstaw do odmowy przyjęcia wartości transakcyjnej w oparciu o art. 23 § 7 Kodeksu celnego, skoro nie doszło do prawidłowego zastosowania reguły podobieństwa. W tym stanie rzeczy, skoro zarzut naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie jest zasadny, na podstawie art. 145 par. 1 pkt 1 a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w wyroku O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.