I SA/Go 109/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Niedzielski po rozpoznaniu w dniu 29 maja 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E.M. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania postanawia 1. przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu od skargi. 2. w pozostałym zakresie wniosek oddalić. Skarżąca E.M. wniosła do tutejszego Sądu skargę na wskazane postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej. Wezwana do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 100zł złożyła wniosek o zwolnienie jej od kosztów sądowych, ewentualnie częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że jedynym jej źródłem dochodów jest wynagrodzenie ze stosunku pracy w miesięcznej wysokości 2719 zł brutto, z którego uiszcza czynsz za mieszkanie w kwocie 690 zł miesięcznie, spłaca kredyt bankowy w wysokości 520 zł miesięcznie oraz pożyczki zaciągnięte u poprzedniego pracodawcy w łącznej wysokości 450 zł. Oprócz tego skarżąca podała, iż dokonuje zakupu leków, które stale musi przyjmować przeznaczając na ten cel kwotę 60 zł miesięcznie oraz ponosi opłaty za energię elektryczną i gaz, które dodatkowo w sezonie grzewczym – według oświadczenia skarżącej – stanowią znaczną kwotę. Wezwana w trybie art. 255 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwaną dalej P.p.s.a. do złożenia zeznania podatkowego, zaświadczenia o zatrudnieniu i wysokości wynagrodzenia, aktualnych wyciągów ze wszystkich rachunków bankowych oraz oświadczenia o stanie cywilnym, Skarżąca złożyła jedynie kserokopię zeznania podatkowego PIT-37 za 2006 r., informację o odliczeniach wydatków mieszkaniowych w 2006 r. PIT/D, informacje o dochodach oraz o pobranych zaliczkach na podatek dochodowy PIT-11/8B, kserokopię informacji o dochodach PIT-11, kserokopie dwóch umów o pracę zawartych w dniach [...] kwietnia 2007r. i [...] listopada 2007r., kserokopie rachunków dotyczących bieżącego utrzymania mieszkania oraz oświadczenie, że nie jest mężatką. Referendarz sądowy postanowieniem z dnia 11 marca 2008 r. - wniosek Skarżącej oddalił uznając, że wnioskodawczyni nie przedstawiła wystarczających dokumentów na poparcie swojego twierdzenia, iż całość uzyskiwanych przychodów pochłaniają koszty bieżącego utrzymania i spłata kredytu oraz dwóch pożyczek, tym bardziej, iż Skarżąca nie zastosowała się do wezwania Sądu i nie przedłożyła wyciągów z rachunków bankowych, co uniemożliwiło ustalenie w sposób nie budzący wątpliwości jej rzeczywistego stanu posiadania. Ponadto, na podstawie przedłożonych dokumentów ustalono, że wpis od skargi będący jedyną opłatą podlegającą uiszczeniu na obecnym etapie postępowania został ustalony na 100 zł, co jest kwotą wielokrotnie niższą od miesięcznych dochodów uzyskiwanych przez skarżącą. Od postanowienia Referendarza sądowego Skarżąca wniosła sprzeciw zarzucając naruszenie prawa materialnego, do którego doszło "w dwojaki sposób: przez błędną jego wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie". W uzasadnieniu Skarżąca omówiła szczegółowo instytucję prawa pomocy przytaczając zarówno bogate orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sądu Najwyższego, jak i Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu, poglądy doktryny zawarte w licznych komentarzach do ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uwzględniając ponadto stanowisko Komitetu Ministrów Rady Europy z 15 grudnia 2004r. w tym względzie oraz gwarancje wynikające zarówno z Konstytucji RP oraz Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. W konkluzji Skarżąca oświadczyła, iż nie posiada innych, poza ujawnionymi w załączonym do wniosku oświadczeniu majątkowym, dochodów i wniosła o zwolnienie jej z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w całości, bądź chociażby w znacznej części. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 P.p.s.a. w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd. Zgodnie z art.246 §1 pkt 2 P..p.s.a., stronie będącej osobą fizyczną można przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przyjmuje się jednak, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Po przeprowadzeniu analizy przedmiotowego wniosku Sąd uznał, iż na obecnym etapie postępowania sadowoadministracyjnego zasługuje ono na uwzględnię w zakresie dotyczącym zwolnienia od wpisu od skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z [...] listopada 2007r. nr [...] Z oświadczeń oraz dokumentów złożonych przez Skarżącą wynika, iż jej miesięczne wynagrodzenie za pracę wynosi 1.930 zł netto. Wskazane zaś we wniosku wydatki łącznie stanowią kwotę 1830 zł miesięcznie, zaznaczając, że nie zawierają one kosztów ogrzewania ponoszonych w sezonie grzewczym, a które - jak wykazała Skarżąca - stanowią znaczną kwotę. Teoretycznie zatem Skarżącej pozostaje minimalna wręcz kwota na zaspokojenie pozostałych wydatków związanych z bieżącym utrzymaniem takich jak: zakup żywności, środków czystości, wydatki osobiste itp. Sąd podejmując niniejsze rozstrzygnięcie wziął ponadto pod uwagę argumentację przedstawioną przez Skarżącą w sprzeciwie, a mianow, iż egzystencja Skarżącej jest możliwa dzięki pomocy zamieszkującej w Domu Studenckim w studiującej siostry, która przynosi jej pozostające, a nie wykorzystane posiłki ze stołówki uczelnianej, z której korzysta, jak również oświadczenie Wnioskującej, iż wywiązanie się z krótkoterminowych zobowiązań wynikających z zaciągniętych jeszcze u poprzedniego pracodawcy pożyczek zakładowych niewątpliwie spowoduje jej poprawę i może uczynić znacznie łatwiejszym uiszczanie opłat i kosztów na dalszych etapach toczącego się na skutek wniesionej skargi postępowania sądowego. Mając zatem na względzie sytuację majątkową Skarżącej Sąd uznał za zasadne zwolnienie jej w części od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych ponieważ uiszczenie wpisu w sytuacji finansowej Skarżącej mogłoby prowadzić do uszczerbku utrzymania koniecznego dla niej i z tego względu postanowił, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jak w sentencji.