I SA/Go 109/08
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2008-09-16
Skład orzekający: Jacek Niedzielski, Jacek Jaśkiewicz, Anna Juszczyk - Wiśniewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Skarbowej prawidłowo odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia, uznając, że skarżąca ponosi winę za uchybienie terminowi, mimo jej twierdzeń o niewłaściwym doręczeniu korespondencji?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie, uznając, że organ odwoławczy nie poczynił należytych starań, aby zbadać kwestię winy skarżącej w uchybieniu terminu. Organ nie zweryfikował prawidłowości procedury doręczenia i awizowania korespondencji, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wątpliwości co do prawidłowości doręczenia nie mogą być rozstrzygane na niekorzyść podatnika.Stan faktyczny
Skarżąca E.M. wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie odmawiające wstrzymania wykonania decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych. Skarżąca twierdziła, że uchybiła terminowi z powodu niewłaściwego doręczenia korespondencji, w tym awizowania przesyłek. Organ odmówił przywrócenia terminu, uznając, że doręczenie było skuteczne.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Niedzielski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Asesor WSA Anna Juszczyk - Wiśniewska Protokolant Grzegorz Oracz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 września 2008 r. sprawy ze skargi E.M. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia uchyla zaskarżone postanowienie.
I SA/Go 109/08
UZASADNIENIE
Skarżąca E.M. wniosła [...] grudnia 2007r. skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej nr [...] z [...] listopada 2007r. odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z [...] lipca 2007r. nr [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego nr [...] z [...] kwietnia 2007r. dotyczącej określenia wysokości zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 rok.
Rozstrzygnięcie organu podatkowego zapadło na podstawie stanu faktycznego ustalonego w następujący sposób:
W odwołaniu z [...] maja 2007r. Skarżąca E.M. zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z [...] kwietnia 2007r. Nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003r. w wysokości 1.811,00 zł.
W dniu [...] lipca 2007r. Dyrektor IS wydał postanowienie nr [...], w którym odmówił Skarżącej wstrzymania wykonania decyzji.
Następnie, [...] września 2007r. Skarżąca złożyła do organu pismo o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie wraz z wnioskiem o wstrzymanie jego wykonania na podstawie art.164 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa
( Dz. U. z 2005, nr 8, poz.60 ze zm.). W załączeniu przedłożyła kserokopię awiza oraz odpis pisma z 14 sierpnia 2007r. skierowanego do Urzędu Pocztowego, w którym wystąpiła o wyjaśnienie kwestii niewłaściwego doręczania kierowanej do niej korespondencji. Jednocześnie wniosła o ponowne przesłanie na wskazany przez nią adres dla doręczeń między innymi w/w postanowienia Dyrektora IS z [...] lipca 2007r.
Skarżąca w treści pisma wyjaśniała, iż w okresie od [...] lipca 2007r. do [...] sierpnia 2007r. przebywała poza miejscem zamieszkania. Z rozstrzygnięciem z [...] lipca 2007r. zapoznała się dopiero [...] września 2007r. co spowodowane było głównie niewłaściwym doręczeniem kierowanej do niej w okresie od [...] do [...] lipca 2007r. korespondencji. Według niej przesyłki awizowane były raz - jedynie w dniu 6 sierpnia 2007r. Dnia 10 sierpnia 2007r. odesłano je do nadawcy. Podkreśliła, iż z uzyskanych z urzędu pocztowego i od pracownika organu podatkowego informacji wynika, że nieprawidłowym doręczeniem objętych zostało siedem przesyłek listowych: dwie decyzje określające wysokość zobowiązania podatkowego (2003r., 2004r.), postanowienie zawieszające postępowanie w sprawie (2005r.), trzy postanowienia rozstrzygające kwestie wstrzymania wykonania decyzji, decyzja w przedmiocie zwrotu podatku VAT za zakup materiałów budowlanych. Podkreśliła, iż przed wyjazdem na urlop (w dniach [...] lipca 2007r.) dwukrotnie sprawdzała, czy w miejscu gdzie odbiera korespondencje znajdują się jakieś nieodebrane awiza. Podczas jej nieobecności czynił to również (w dniach [...] sierpnia 2007r.) jej znajomy. Ponadto, dla dopilnowania własnych spraw, zaplanowała wyjazd nie dłuższy niż dwutygodniowy, aby w przypadku awizowania przesyłki nawet w poniedziałek – 30 lipca 2007r. móc ją jeszcze spokojnie odebrać w zakreślonym przepisami Ordynacji podatkowej 14-dniowym terminie zaraz po powrocie tj. [...] sierpnia 2007r. Za niedopuszczalne uznała awizowanie 7 przesyłek na jednym druku na którym miast podania ich numerów nadawczych, umieszczono jedynie lakoniczną adnotację "7 x R", W jej ocenie taka praktyka uniemożliwia osobom otrzymującym znaczną ilość przesyłek wymagających awizowania określenie, które przesyłki awizowane były, a które nie. Podważyła prawidłowość takiego trybu doręczania z powszechnie obowiązującymi w tej materii przepisami prawa.
Dalej wskazała, iż organ w piśmie z [...] sierpnia 2007r. do którego załączył między innymi kserokopię w/w postanowienia, niezasadnie odwołując się do treści art.148, art.149 i art.150 Ordynacji podatkowej wywiódł, iż z zapisów umieszczonych na zwrotnym potwierdzeniu odbioru wynika, że przesyłki awizowane były dwukrotnie: 27 lipca 2007r. i 6 sierpnia 2007r., że ich zwrot z adnotacją o nieodebraniu ich w terminie nastąpił 11 sierpnia 2007r., i że skoro dokonano skutecznego doręczenia ww. przesyłek (z upływem ostatniego dnia okresu przewidzianego w art.150 §1 w/w ustawy) ponowne skuteczne doręczenie korespondencji nie jest możliwe, z uwagi na to, że może ono mieć miejsce tylko raz. Takie stanowisko organu w ocenie skarżącej dowiodło bagatelizowania wszelkich okoliczności wskazanych przez nią we wniosku z dnia [...] sierpnia 2007r.
W dalszej części Strona posiłkując się przepisami prawa, poglądami doktryny i orzecznictwem omówiła kwestię doręczeń w postępowaniu podatkowym, fikcję prawną doręczeń, oraz miejsce zamieszkania adresata.
W dniu [...] listopada 2007r. Dyrektor IS wydał postanowienie nr [...] w którym odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na w/w postanowienie.
Wyjaśnił, iż w dniu [...] października 2007r. zwrócił się do Urzędu Pocztowego o informację odnośnie przesyłek poleconych tj. postanowienia [...] z [...] lipca 2007r. (nadanego w dniu 23 lipca 2007r. ), postanowienia [...] z [...] lipca 2007r. (nadanego w dniu 23 lipca 2007r. ), postanowienia [...] z [...] lipca 2007r. (nadanego w dniu 23 lipca 2007r. ). Z otrzymanej w dniu 31 października 2007r. odpowiedzi wynikało, iż przesyłki zostały dwukrotnie awizowane tj. dnia 27 lipca 2007r. i 06 sierpnia 2007r. Sama zaś zwrotka, jego zdaniem dowodziła, iż zwrot nastąpił 11 sierpnia 2007r., a nie jak wskazuje Strona - 10 sierpnia 2007r. Na tej podstawie Dyrektor IS przyjął, iż sposób awizowania był prawidłowy, i że doręczenie nastąpiło na podstawie art.150 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art.148 §1 lub art.149 poczta przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej – w przypadku doręczania pisma przez pocztę. Adresata zawiadamia się dwukrotnie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w §1. Powtórne zawiadomienie następuje w razie niepodjęcia pisma w terminie 7 dni. Zawiadomienie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w § 1 umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w §1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy.
W skardze na powyższe rozstrzygnięcie Skarżąca zarzuciła, że zostało ono wydane
z naruszeniem prawa materialnego, do którego doszło poprzez błędną jego wykładnię
w zakresie treści art.162 Ordynacji podatkowej, gdyż w jej ocenie uprawdopodobniła ona
w pełni brak winy w uchybieniu terminu, złożyła w tym przedmiocie stosowny wniosek
i dokonała tego w terminie przypisanym prawem. Ponadto naruszenie prawa materialnego wiązała z niewłaściwą wykładnią art.15 §1 art.17 §1 Ordynacji podatkowej; art.25 Kodeksu cywilnego.
Z kolei rażące naruszenie przepisów proceduralnych upatrywała w naruszeniu:
1/ art.210 § 3-5 Ordynacji podatkowej, który w związku z w art.219 Ordynacji podatkowej stosuje się również do postanowień;
2/ zasady postępowania dowodowego określonej w art.180 Ordynacji podatkowej zgodnie z którą jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem;
3/ niedochowaniu wymogu niezbędnego zakresu postępowania dowodowego określonego w art.187 §1 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którą organ podatkowy obowiązany jest nie tylko zebrać, ale i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy, w wydaniu postanowienia;
4/ w naruszeniem przepisów o właściwości - miejscowej organów podatkowych, tj. art.17 §1 Ordynacji podatkowej, skutkujące koniecznością stwierdzenia ich nieważności (art.247 §1 pkt1 Ordynacji podatkowej);
5/ oraz w naruszeniu zasad: legalizmu i praworządności (art.120 Op.), postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych (art.121 §1Op); udzielania informacji (art.121 §2 Op.); prawdy obiektywnej (art.122 Op.), czynnego udziału stron w każdym stadium postępowania (art.123 §1 Op.); przekonywania (art.124 O.p).
Skarżąca na podstawie art. 145 § 1 pkt.1a) i c) oraz pkt. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. nr153, poz.1270
ze zm.) wniosła o uwzględnienie skargi i uchylenie skarżonych postanowień w całości, poprzez uznanie, iż zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego i innym naruszeniem przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy. Na podstawie art.145 §1 pkt1 a) i c) oraz pkt.3 w zbiegu z art.145 § 2 P.p.s.a. w związku z art.233 §1 pkt2a) Ordynacji podatkowej o uchylenie skarżonych postanowień w całości i orzeczenie w tym zakresie co do istoty sprawy; ewentualnie na podstawie art.233 §1 pkt2b) Ordynacji podatkowej o uchylenie skarżonych postanowień w całości i przekazanie sprawy do rozpatrzenia właściwemu miejscowo organowi, w związku z wydanym postanowieniem dotkniętym wadą nieważności z naruszeniem przepisów o właściwości. Na podstawie art. 145 § 1 pkt1 a) i c) ora z pkt3 w zbiegu z art.145 §2 P.p.s.a. o przeprowadzenie dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie, jeżeli będzie to niezbędne dla wyjaśnienia zaistniałych wątpliwości.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor IS, przytaczając argumenty tożsame do tych którymi posłużył się w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia wydanego w wyniku rozpatrzenia zażalenia wniósł, o jej oddalenie.
W pismach procesowych z [...] maja 2008r.; [...] sierpnia 2008r. Skarżąca podtrzymując dotychczasowe stanowisko, odwołała się ponadto do akt spraw znajdujących się w tutejszym sądzie - ISA/Go 977/07 i ISA/Go 978/07, w których Sąd na posiedzeniu niejawnym odniósł się między innymi do kwestii prawidłowości doręczenia Skarżącej przez pocztę korespondencji w skład której wchodziło między innymi orzeczenie co do którego organ zaskarżonym obecnie postanowieniem odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Nie może zatem wkraczać w uprawnienia organów administracji orzekając bezpośrednio o prawach i obowiązkach stron postępowania administracyjnego. Sąd nie może także oprzeć kontroli o kryterium słuszności, czy sprawiedliwości społecznej. Uchylenie decyzji administracyjnej, czy postanowienia, względnie stwierdzenie ich nieważności przez Sąd następuje tylko w przypadku stwierdzenia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu lub naruszeniu przepisów prawa materialnego mających wpływ na wynik sprawy.
W niniejszej sprawie naruszono przepisy postępowania w stopniu istotnym mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
W pierwszej kolejności należy podkreślić, iż spór jaki strony wiodą na etapie postępowania sądowo-administracyjnego dotyczy zasadności odmowy przywrócenia terminu do złożenie przez Skarżącą zażalenia, a w szczególności - czy organy prawidłowo przeprowadziły postępowanie w zakresie oceny przesłanki braku winy w uchybieniu terminu do złożenia przez Stronę w/w środka zaskarżenia.
W tak też zakreślonych ramach postępowania Sąd poddał kontroli niniejszą sprawę.
Stosownie do brzmienia art.162 §1 i §2 Ordynacji podatkowej - w razie uchybienia terminu w postępowaniu podatkowym, w tym także terminu do wniesienia zażalenia, termin ten należy przywrócić na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni on, że uchybienie nastąpiło bez jego winy, przy czym podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi, dopełniając jednocześnie czynności, dla której określony był termin.
Z powyższej regulacji wynika, że warunkiem przywrócenia uchybionego terminu do dokonania czynności przez stronę w postępowaniu podatkowym jest spełnienie jednocześnie następujących przesłanek : złożenia w odpowiednim czasie prośby przez zainteresowanego, dokonanie równocześnie spóźnionej czynności oraz uprawdopodobnienie, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy wnoszącego podanie. Kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności prośby o przywrócenie terminu, wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania należytej staranności przy prowadzeniu własnych spraw i szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych.
Regulacje prawne sformułowane w treści art.144 i następnych Ordynacji podatkowej,
w brzmieniu obowiązującym w 2007r., przewidują, że organ podatkowy doręcza pisma za pokwitowaniem przez pocztę, swoich pracowników lub przez osoby uprawnione na podstawie odrębnych przepisów. W przypadku gdy organem podatkowym jest wójt, burmistrz (prezydent miasta), pisma może doręczać sołtys za pokwitowaniem. W niniejszej sprawie doręczenia dokonano przez pocztę, co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru. W przypadku osób fizycznych doręczenie winno nastąpić w miejscu ich zamieszkania lub miejscu pracy (art.148 §1 ordynacji podatkowej). W przypadku nieobecności adresata w mieszkaniu, pisma doręcza się za pokwitowaniem pełnoletniemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, gdy osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Zawiadomienie o doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy domu umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub na drzwiach mieszkania adresata lub w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (art.149 ordynacji podatkowej )
Jeżeli jednak niemożliwym jest doręczenie w sposób wskazany w art.148-149 ordynacji podatkowej, to zgodnie z art.150 tej ustawy poczta przechowuje pismo przez okres 14 dni
w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez pocztę; adresata zawiadamia się dwukrotnie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w §1. Powtórne zawiadomienie następuje w razie niepodjęcia pisma w terminie 7 dni. Zawiadomienie
o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w §1 umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź
w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W przypadku nieodebrania przez adresata przesyłki przechowywanej w placówce pocztowej w warunkach wyżej określonych, omawiana ustawa przyjmuje, że nieodebrane pismo pozostawia się w aktach sprawy, uważając jednocześnie, iż jego doręczenie dokonane zostało z upływem ostatniego dnia okresu przechowywania w tej placówce.
Z regulacji tej wynika, iż ustawodawca podatkowy konsekwencję w postaci tzw. fikcji doręczenia wiąże nie z faktem samej nieobecności adresata w miejscu zamieszkania, czy też z faktem niemożności doręczenia pisma osobie upoważnionej do odbioru korespondencji w lokalu jego siedziby lub miejscu prowadzenia działalności, lecz z samym faktem bezskutecznego przechowywania przesyłki w placówce pocztowej przez wymagany przepisami prawa okres, będący skutkiem nieodebrania jej w określonym terminie.
Podkreślić należy, iż warunkiem przyjęcia w postępowaniu podatkowym w/w fikcji doręczenia pisma przez pocztę jest uprzednie niewątpliwe ustalenie, że o przechowywaniu pisma w placówce pocztowej adresat został zawiadomiony w sposób określony w przepisie art.150 § 2 Ordynacji podatkowej. Od spełnienia tego warunku zależy bowiem przyjęcie, iż adresat miał realną możliwość powzięcia wiadomości o nadejściu przesyłki i jej przechowywaniu w placówce pocztowej oraz, że swoim zaniechaniem w takiej sytuacji uchybił obowiązkowi dochowania należytej staranności w prowadzeniu własnych spraw.
Osadzając powyższe uwagi w realiach niniejszej sprawy, należy podkreślić, iż analiza akt sprawy, motywów podjętego przez organ rozstrzygnięcia, argumentacji Skarżącej podnoszonej zarówno w toku postępowania podatkowego jak i na etapie postępowania sądowoadministracyjnego łączącej brak winy w uchybieniu terminu z niewłaściwym doręczeniem jej korespondencji – dowodzi, iż sprawa właściwego awizowania nie została przez organ należycie zbadana.
Podkreślić należy, iż Strona dla wykazania, iż tzw. pierwszego awiza nie pozostawiono w miejscu wskazanym przez nią jako adres do doręczeń, w sposób bardzo szczegółowy z podaniem konkretnych dat przedstawiła działania zmierzające do jak najbardziej skutecznego odbioru kierowanej do niej korespondencji. Wskazywała również na własne ustalenia wywiedzione na podstawie odbytych rozmów z pracownikami poczty. Działania Strony polegające na osobistym kontrolowaniu, czy otrzymała jakąkolwiek korespondencję (w dniach 27 i 28 lipca 2007r.), jak również za pośrednictwem osoby znajomej (w dniach 3 i 4 sierpnia 2007r.), celowe zaplanowanie odpowiednio krótkiego urlopu, oraz uporczywe zabieganie w urzędzie pocztowym o wyjaśnienie wszelkich wątpliwości związanych z kwestią awizowania – bez wątpienia dowodzą jej staranności w dążeniu do należytego zabezpieczenia własnych interesów.
Dlatego też obowiązkiem organu, w obliczu tak konkretnej argumentacji Skarżącej było sprawdzenie, czy adresatka pisma miała realną możliwość zapoznania się z tzw. pierwszym awizem i czy w ogóle procedura doręczenia była prawidłowo przeprowadzona.
Zatem, złożenie przez Stronę wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia wymagało, przede wszystkim, dokonania przez organ odwoławczy ustaleń w kwestii zachowania, określonej w przepisie art.150 Ordynacji podatkowej, procedury zastępczego doręczenia.
Od tych ustaleń zależała bowiem ocena tego, czy Skarżąca zachowała się w sposób wskazujący na brak z jej strony winy w uchybieniu terminu.
Nie podjęcie przez organ odwoławczy należytych działań w tym zakresie, w szczególności
w sytuacji, gdy zainteresowana przywróceniem terminu Skarżąca twierdziła, że o nadejściu przesyłki nie została prawidłowo zawiadomiona, oznacza, że wydane w tych warunkach postanowienie o odmowie przywrócenia terminu powzięte zostało z naruszeniem jednej
z podstawowych zasad postępowania administracyjnego, jaką jest, określona w przepisie art.122 Ordynacji podatkowej zasada podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Należy bowiem podkreślić, iż zapytanie Izby Skarbowej Ośrodek Zamiejscowy z [...] października 2007r. skierowane do Urzędu Pocztowego sprowadzało się jedynie do prośby o podanie informacji, czy w stosunku do wymienionych w piśmie przesyłek nadanych przez ten organ podatkowy zastosowano podwójne awizowanie oraz o podanie dokładnych dat wraz z ewentualnymi kserokopiami dokumentów potwierdzających te czynności.
W odpowiedzi z [...] października 2007r., Naczelnik Urzędu Pocztowego w krótkiej pisemnej informacji wyjaśnił, że wskazane przez organ przesyłki polecone nadane w dniu [...] lipca 2007r. p. a. E.M. Dom Studenta "K" zostały awizowane – po raz pierwszy w dniu 27 lipca 2007r., oraz powtórnie w dniu 6 sierpnia 2007r.
W ocenie Sądu, z uwagi na stanowczo stawiane przez Skarżącą w toku postępowania zarzuty, w tym dotyczące pozostawienia w miejscu wyznaczonym przez stronę jako adres do doręczeń tylko drugiego i w dodatku niewłaściwie wypełnionego powtórnego awiza wymagało od organu szczególnie skrupulatnego zbadania kwestii doręczenia. Przede wszystkim należało zapytać wprost, czy pierwsze awizo zostało pozostawione w miejscu wyznaczonym przez stronę jako adres do doręczeń.
Należy mieć na uwadze, że generalnie - ustalenie, iż doręczenie pisma dokonano
z naruszeniem przepisów prawa o doręczeniu jest równoznaczne z tym, że termin do złożenia środka zaskarżenia nie rozpoczął swego biegu. W sytuacji istnienia wątpliwości co do prawidłowości doręczenia, należy przeprowadzać postępowanie wyjaśniające. Fakt skutecznego doręczenia nie może budzić zastrzeżeń, a niejasności lub wątpliwości dotyczące oceny stanu faktycznego nie mogą być rozstrzygane na niekorzyść podatnika, tym samym nie mogą być tłumaczone na korzyść urzędu.
Strona nie powinna ponosić negatywnych konsekwencji zaniedbań organu podatkowego lub podmiotu dokonującego doręczeń.
Dlatego też obowiązkiem organu było precyzyjne skontrolowanie prawidłowości doręczania kierowanych do Strony przesyłek i zbadanie wszelkich aspektów sprawy w szczególności pod katem podnoszonych przez Skarżącą zarzutów.
Podkreślić należy, iż Sąd w sprawie I SA/Go 111/08 zwrócił się do Naczelnika Urzędu Pocztowego o nadesłanie w terminie 14 dni kserokopii powtórnego awiza dotyczącego przesyłki poleconej nr [...] nadanej przez Izbę Skarbową w sprawie [...] adresowanej do E.M.. Sąd dopuścił dowód z dokumentów znajdujących się w tych aktach.
W odpowiedzi Dyrektor Oddziału Rejonowego Poczty Polskiej Centrum Poczty Oddział Rejonowy poinformował sąd, iż sprawa została zbadana. Wyjaśnił, że przedmiotowa przesyłka polecona nadeszła do w/w placówki pocztowej w dniu [...] lipca 2007 roku i w tym samym dniu została skierowana do doręczenia. Była ona adresowana na adres Domu Studenta "K", gdzie korespondencja zwykła doręczana jest pracownikom portierni, natomiast przesyłki rejestrowane są awizowane, a zawiadomienia pozostawiane wraz z przesyłkami zwykłymi. W przypadku przesyłki adresowanej do p. E.M. sytuacja wyglądała nieco inaczej, gdyż pracownicy portierni nie chcieli odbierać żadnej korespondencji adresowanej do tej osoby. Dlatego też listonosz umieścił na przesyłce adnotacje o awizowaniu przesyłki w dniu [...] lipca 2007 roku i złożył ją w Urzędzie Pocztowym pomimo, że zawiadomienie faktycznie nie zostało pozostawione na portierni. W dniu 7 sierpnia 2007r. pracownicy w/w placówki pocztowej wystawili zawiadomienie powtórne, które tym razem udało się pozostawić pracownikom portierni Domu Studenta "K". Następnie Dyrektor Oddziału Rejonowego stwierdził, iż z uwagi na fakt, że E.M. nie zgłosiła się po odbiór przedmiotowej przesyłki, została ona zwrócona do nadawcy w dniu 11 sierpnia 2007r., z podaniem przyczyny zwrotu - "nie podjęto w terminie".
Zdaniem Sądu, w obliczu powyższych ustaleń, jak też oceniając podjęte przez organ w toku prowadzonego postępowania czynności, uznać należało, że zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem przepisów postępowania w zakresie wyżej przedstawionym, albowiem organ nie poczynił należytych starań co do zbadania kwestii winy Skarżącej, a więc, czy pocztowa placówka oddawcza, to jest Urząd Pocztowy, zastosowała się należycie do dyspozycji wynikającej z art.150 ordynacji podatkowej.
Odnosząc się z kolei do zagadnienia powtórnego awizowania, na które
Skarżąca wskazywała zarówno na etapie postępowania podatkowego, jak też sądowoadministracyjnego, w pierwszej kolejności należy zaznaczyć, iż z treści wniosku
o przywrócenie terminu wynika, że kserokopię tego zawiadomienia Strona przedłożyła organowi w toku prowadzonego postępowania. Organ przekazując Sądowi zaskarżoną sprawę nie włączył go jednak do akt administracyjnych, mimo że spoczywał na nim obowiązek przedłożenia kompletnego materiału dotyczącego sprawy. Niemniej jednak, kserokopię w/w awiza Skarżąca przedstawiła w innej sprawie, zawisłej przed tutejszym Sądem - ISA/Go 977/07. Skład orzekający w niniejszej sprawie dopuścił dowód
z dokumentów znajdujących się w tych aktach.
Oceniając więc prawidłowość powtórnego awizowania przesyłki, należy przyznać rację Stronie Skarżącej, iż również okoliczności dotyczące tej materii rodzą wątpliwości co do jego prawidłowości. Na zawiadomieniu o pozostawieniu przesyłki w placówce pocztowej brakuje informacji o jej numerze, czy też rodzaju. Niewątpliwie brak pełnych i czytelnych informacji co do rodzaju korespondencji podważa prawidłowość tego zawiadomienia, tym bardziej, że jak ustalono, a co nie jest kwestionowane przez organ - dotyczyło ono, aż siedmiu skierowanych do Skarżącej przez organ podatkowy przesyłek.
W kwestiach pozostałych, to jest niewłaściwej wykładni art.15 §1 i art.17 §1 Ordynacji podatkowej oraz art.25 Kodeksu cywilnego – skład orzekający w sprawie podziela stanowisko organu przedstawione w odpowiedzi na skargę.
Reasumując wobec całokształtu poczynionych rozważań Sąd dopatrzył się naruszenia podstawowych zasad procesowych, sformułowanych w art.120, art.121, art.122, art.180, art.187 Ordynacja podatkowa. Wskazania i wnioski dla organu co dalszego postępowania wynikają wprost z uzasadnienia wyroku.
Tym samym z wszystkich przedstawionych wyżej powodów orzec należało o uchyleniu zaskarżonego rozstrzygnięcia na podstawie przepis art.145 §1 pkt1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.).
/-/ J. Jaśkiewicz /-/ J. Niedzielski /-/ A. Juszczyk-Wiśniewska
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło