I SA/Go 109/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim - Zbigniew Kruszewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 18 kwietnia 2011 r. wniosku L.K. i W.K. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika w sprawie ze skargi L.K. i W.K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wysokości dochodu za 2005 r. postanowił: 1. ustanowić dla skarżących doradcę podatkowego; 2. w pozostałym zakresie wniosek oddalić. Po odrzuceniu skargi na wskazaną na wstępie decyzję, skarżący wystąpili o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub doradcy podatkowego. Z ich oświadczeń oraz przedstawionych dokumentów wynikało, że skarżący są małżeństwem. Nie mają oszczędności, a jedyny ich majątek stanowi dom mieszkalny i ośmioletni samochód osobowy. Skarżący wychowują dwoje dzieci (w wieku 16 i 12 lat). Rodzina skarżących utrzymuje się z renty otrzymywanej przez W.K. w wysokości 498,72 zł netto miesięcznie oraz wynagrodzenia za pracę L.K. wynoszącego 2.493,32 zł netto. Skarżący - obok normalnych kosztów utrzymania - spłacają raty kredytu mieszkaniowego w wysokości 300 zł miesięcznie oraz ponoszą koszty dojazdu skarżącej do pracy (40 km). W tak ustalonym stanie faktycznym należało uznać, że wniosek skarżących w części był zasadny. Z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.- dalej: "p.p.s.a.") wynika, że warunkiem uzyskania prawa pomocy w zakresie całkowitym jest wykazanie przez wnioskodawcę, że nie ma środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Dla uzyskania prawa pomocy w zakresie częściowym należy wykazać, że poniesienie całości kosztów postępowania mogłoby narazić wnioskodawcę lub jego rodzinę na uszczerbek utrzymania koniecznego (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W orzecznictwie i piśmiennictwie przyjmuje się zgodnie, że udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście – obiektywnie niemożliwe. Z oświadczeń skarżących popartych przedstawionymi dokumentami nie wynika stan rzeczy uzasadniający przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Chociaż nie ma podstaw do kwestionowania oświadczenia skarżących o braku oszczędności gotówkowych, to jednak okoliczność ta nie może przesądzać o zasadności zwolnienia skarżących od kosztów sądowych. Należy bowiem zauważyć, że jedyną opłatą podlegającą uiszczeniu na obecnym etapie postępowania jest wpis od skargi kasacyjnej, który z uwagi na przedmiot sprawy winien wynieść 250 zł (§ 2 ust. 3 pkt 12 w zw. z § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 221 poz. 2193 ze zm.). Obowiązek ten jest zresztą hipotetyczny, ponieważ - jak dotąd - skarga kasacyjna nie została złożona. Jednak w razie zaktualizowania się obowiązku poniesienia ewentualnej opłaty, należy uznać, że jej wysokość nie jest znaczna i poniesienie wpisu w ustalonej sytuacji majątkowej skarżących nie powinna spowodować dla nich istotnego uszczerbku finansowego. Sytuacja majątkowa skarżących uzasadnia natomiast przyznanie im pełnomocnika z urzędu. Powszechnie wiadome jest, że usługi świadczone przez profesjonalnych pełnomocników są kosztowne, a skorzystanie z pomocy prawnej przez małżonków K. jest konieczne już choćby z racji obowiązującego ustawowego przymusu sporządzenia skargi kasacyjnej przez radcę prawnego, adwokata lub doradcę podatkowego (art. 175 § 1 i 3 pkt 1 p.p.s.a.), którą to ewentualność należy rozważyć w sytuacji procesowej skarżących. Uwzględniając powyższe, postanowiono jak w sentencji (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).