I SA/Go 1096/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stefan Kowalczyk (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Asesor WSA Barbara Rennert Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Baczuń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 marca 2008 r. sprawy ze skargi "Q" Sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania oddala skargę. I SA / Go 1096 / 07 U Z A S A D N I E N I E Skarżąca Q spółka z ograniczoną odpowiedzialnością wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...].09.2007 roku nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...].07.2007 roku w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania. Z akt sprawy wynika że : W dniu [...].04.2004 roku upoważniona przez skarżącego Q spółka z ograniczoną odpowiedzialnością , agencja celna zgłosiła do procedury dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym tkaninę poliestrową. Na podstawie świadectwa pochodzenia zadeklarowano stawkę konwencyjną w wysokość 9%. Towar został objęty wnioskowaną procedurą dopuszczenia do obrotu. Po dopuszczeniu do obrotu organ celny przeprowadził weryfikację świadectwa pochodzenia towaru w celu ustalenia jego autentyczności i prawidłowości zawartych w nim danych. W wyniku weryfikacji otrzymano odpowiedź Izby Handlu i Przemysłu, że świadectwo nie zostało wystawione przez Izbę Handlu i Przemysłu i jest sfałszowane. Wobec powyższego organ celny wszczął postępowanie celne i decyzją z dnia [...].09.2006 roku nr [...] organ I instancji uznał za nieprawidłowe zgłoszenie celne w części dotyczącej zastosowania stawki celnej, kwoty należności celnych przywozowych i podatku od towarów i usług oraz dokonał ponownego naliczenia należności celnych i podatkowych. Od tej decyzji strona nie wniosła odwołania. W dniu [...].07.2007 roku Q spółka z ograniczoną odpowiedzialnością złożyła wniosek o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją nr [...] z dnia [...].09.2006 roku, przedstawiając świadectwa pochodzenia organów celnych, przedstawiając je jako rzetelne i prawidłowe. Decyzją z dnia [...].07.2007 roku nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego odmówił wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną z dnia [...].09.2006 roku. Jako podstawę rozstrzygnięcia organ wskazał art. 2652 pkt 2 Kodeksu celnego, uzasadniając iż organ celny odmawia wznowienia postępowania, jeżeli upłynęły 3 lata od dnia powstania długu celnego. Od tej decyzji, skarżąca złożyła w dniu [...].08.2007 roku, odwołanie podnosząc zarzut naruszenia art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 roku, Przepisy wprowadzające ustawę Prawo celne przez ustalenie, że w sprawie zastosowanie mają przepisy poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 9.01.1997 roku Kodeksu celnego, a nie aktualnie obowiązującego Prawa celnego. Uzasadniając powyższą decyzje skarżący podkreślił, że za przepisy dotychczasowe w rozumieniu art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 roku Przepisy wprowadzające ustawę Prawo celne, należy uznać wyłącznie przepisy prawa materialnego, a nie procesowego, natomiast aktualnie obowiązujące przepisy proceduralne mające zastosowanie w niniejszej sprawie nie ograniczają możliwości wznowienia postępowania. Po rozpoznaniu odwołania decyzją z dnia [...].09.2007 roku nr [...] Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu, stwierdził iż z dniem 1.05.2004 roku weszły w życie przepisy ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo celne (Dz.U. z 2004r., Nr 68, poz. 623 ze zm., zwane dalej przepisami wprowadzającymi Prawo celne). Natomiast zgodnie z art. 26 wskazanej wyżej ustawy przepisy dotychczasowe stosuje się do spraw dotyczących długu celnego, jeżeli dług celny powstał przed dniem uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej. W sprawie dług celny powstał w momencie dopuszczenia spornego towaru do obrotu - w dniu [...].04.2004r., a więc przez przystąpieniem Polski do Wspólnoty Europejskiej i dlatego zastosowanie mają przepisy poprzednio obowiązujące. Do dnia [...].04.2004r. zasady i tryb przywozu towarów na polski obszar celny oraz wywozu towarów z polskiego obszaru celnego, a także związane z tym oraz prawa i obowiązki osób i organów celnych regulowała ustawa z dnia 9 stycznia 1997r. Kodeks celny / t.j. Dz.U. z 2001r., Nr 75, poz. 802 ze zm./ . W art. 2652 pkt 2 Kodeksu celnego ustawodawca wskazał, iż jeżeli upłynęły 3 lata od dnia powstania długu celnego, organ celny nie wznawia postępowania Powyższy przepis ma charakter szczególny i wyłącza zastosowanie przepisów ordynacji podatkowej. Wniosek skarżącej z dnia [...].06.2007r. o wznowienie postępowania został natomiast złożony po upływie 3 letniego terminu.. Od decyzji organu II instancji, skarżąca złożyła skargę Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zarzucając naruszenie przepisu art. 26 przepisów wprowadzających Prawo celne, poprzez ustalenie, że w sprawie wznowienia przedmiotowego postępowania celnego, zastosowanie mają przepisy poprzednio obowiązującego Kodeksu celnego, a nie aktualnie obowiązujące przepisy Prawa celnego. W oparciu o ten zarzut wniosła o uchylenie w całości decyzji wydanych przez organy celne obu instancji i zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wskazał, że przepis art. 2652 Kodeksu celnego nie ma charakteru procesowego. Prawo materialne zajmuje się określeniem praw i powinności uczestników obrotu prawnego. W tym kontekście art. 2652 Kodeksu celnego zawiera wyraźne materialne przestanki do odmowy wznowienia postępowania. Jako przepis o charakterze materialnym, poprzez art. 26 przepisów wprowadzających Prawo celne, prawidłowo znalazł zastosowanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się nie uzasadniona. Stan faktyczny sprawy nie jest sporny. Sporowi podlega jedynie rozstrzygnięcie o zastosowaniu prawa właściwego do rozpoznania wniosku skarżącej o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...].09.2006 roku. Przepisy kodeksu celnego o postępowaniu celnym są przepisami szczególnymi w odniesieniu do przepisów działu IV ordynacji podatkowej. Art. 2652 pkt 2 zamieszczony w dziale I tytułu IX kodeksu celnego, a dodany ustawą z dnia 10 kwietnia 1999 roku o zmianie ustawy Kodeks celny / Dz.U. Nr 40, poz. 402 /, z mocą obowiązującą od dnia 21 maja 1999 roku, jest przepisem szczególnym dotyczącym stwierdzenia nieważności decyzji lub wznowienia postępowania i wyłącza stosowanie przepisów ordynacji podatkowej / wyrok NSA z dnia 18.02.2005 roku GSK 1461 / 04; wyrok NSA z dnia 11.12.2007 roku I GSK 284 / 07 /. Z uregulowań zawartych w kodeksie celnym dotyczących postępowania w sprawach celnych wynika, że przepis art. 2652 pkt 2 tej ustawy, jako przepis szczególny, odnosi się do wszelkich decyzji wydanych przez organy celne bez względu na przedmiot rozstrzygnięcia decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym. Niezasadny jest więc pogląd, że art. 2652 pkt 2 Kodeksu celnego nie może mieć zastosowania do wszelkich postępowań, których przedmiotem ma być stwierdzenie nieważności lub wznowienia postępowania w stosunku do jakichkolwiek decyzji wydanych przez organy celne. Przepis ten określa termin w jakim jest możliwość wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, wskazując początek biegu terminu, jako dzień powstania długu celnego. Zgodnie z art. 3 § 1 pkt 2 kodeksu celnego, dług celny, to powstałe z mocy prawa zobowiązanie do uiszczenia należności celnych przywozowych /dług celny w przywozie / lub należności celnych wywozowych / dług celny w wywozie / odnoszące się do towarów. W myśl art. 209 § 1 tej ustawy, dług celny w przywozie powstaje w wypadku dopuszczenia do obrotu towaru podlegającego należnościom celnym przywozowym /pkt 1/ i objęcia towaru podlegającego należnościom celnym, procedurą odprawy czasowej, z częściowym zwolnieniem od cła, w chwili przyjęcia zgłoszenia celnego. Zwrot "przyjęcie zgłoszenia" zawarte w art. 65 § 1 kodeksu celnego oznacza moment, który ustawodawca uznał za "chwilę" przyjęcia zgłoszenia celnego i powstania długu celnego / wyrok NSA z dnia 28.06.2005 roku I GSK 451/05, ONSA i WSA 2006 / 1 / 30 /. Natomiast czynności, o których mowa w art. 65 § 2, 3, 4 kodeksu celnego, dokonane przez organ celny są czynnościami po przyjęciu zgłoszenia celnego, które mogą być wykonane jako czynności następne po przyjęciu zgłoszenia celnego, a zatem w świetle art. 209 § 2 Kodeksu celnego nie są już tym czasem, tj. "chwilą", z którą ustawodawca wiąże czas powstania długu celnego. Z przepisu art. 65 § 4 pkt 2 Kodeksu celnego wynika, że po przyjęciu zgłoszenia celnego, a zatem już po powstaniu długu celnego, organ celny na wniosek strony wydaje decyzję lub może także z urzędu wydać decyzję, w której w przypadku uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe w całości lub w części rozstrzyga o: nadaniu towarowi właściwego przeznaczenia celnego / lit. a/, określa kwotę wynikającą z długu celnego /lit. b/, zmienia elementy zawarte w zgłoszeniu celnym inne niż określone w lit. a i b /lit. c/. Decyzja wydana w oparciu o art. 65 § 4 pkt 2 Kodeksu celnego nie rozstrzyga o czasie powstania długu celnego. Dlatego wiązanie terminu przedawnienia, o którym stanowi art. 2652 pkt 1 kodeksu celnego nie z datą przyjęcia zgłoszenia celnego, lecz z datą wydania decyzji, która weryfikuje to zgłoszenie, jest niezasadne i nie znajduje oparcia w przepisach Kodeksu celnego. Wynika to także z tego, iż definicja długu celnego w art. 3 § 1 pkt 2 kodeksu celnego pozostaje w ścisłym związku z zasadą określoną w art. 2 § 1 i § 2 kodeksu celnego, stanowiącą o chwili faktycznego przywozu towaru na polski obszar celny, powstaniu z mocy prawa obowiązków i uprawnień stron przewidzianych w przepisach prawa celnego. Jednym z takich obowiązków jest powstałe z mocy prawa zobowiązanie do uiszczenia należności celnych przywozowych. Przyjęcie zgłoszenia celnego powoduje z mocy prawa objęcie towaru procedurą celną i określenie kwoty wynikającej z długu celnego / art. 65 § 3 pkt 2 kodeksu celnego/. Należności celne są wymagane według wartości celnej towaru w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego /art. 85 § 1 kodeksu celnego/. Skoro ustawodawca w art. 209 § 2 kodeksu celnego wprowadził zasadę, że dług celny w przywozie powstaje w chwili przyjęcia zgłoszenia celnego, to trafny jest pogląd, że dla powstania długu celnego i jego wartości istotna jest wartość celna towaru w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego. Dlatego początek biegu terminu przedawnienia z art. 2652 pkt 2 Kodeksu celnego powiązany jest z powstaniem długu celnego, które to zobowiązanie ma swe źródło w zdarzeniu określonym art. 209 § 2 kodeksu celnego. W kontekście przedstawionych wyżej rozważań należy uznać, iż 3 letni termin dopuszczalnego wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, liczony od daty powstania długu celnego, określony art. 2652 pkt 2 Kodeksu celnego, jest terminem prawa materialnego, a tym samym więc terminem nieprzywracalnym. Wprowadzając takie rozwiązanie, ustawodawca kierował się dążeniem do zapewnienia stabilności stosunków prawnych ukształtowanych decyzją w sprawie długu celnego, przedkładając zasadę trwałości decyzji administracyjnej nad zasadę praworządności. Konsekwencją takiego charakteru tej regulacji jest również brak w niej norm pozwalających na jakiekolwiek wydłużenie 3-letniego okresu od dnia powstania długu celnego, w którym może nastąpić wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej tego długu. Z tych względów należy uznać stanowisko organu wyrażone w zaskarżonej decyzji, iż złożenie wniosku o wznowienie postępowania nastąpiło po upływie zawitego terminu z art. 2652 Kodeksu celnego. Tak więc sąd rozpoznający sprawę nie stwierdził by doszło do naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego, które skutkowałoby zastosowaniem jednej z podstaw wskazanych w art. 145 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę należało, na podstawie art. 151 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , oddalić. Asesor WSA B.Rennert Sędzia WSA S.Kowalczyk Sędzia WSA J.Jaśkiewicz