I SA/Go 114/09

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2009-04-23

Skład orzekający: Stefan Kowalczyk, Dariusz Skupień, Jacek Niedzielski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy trudna sytuacja finansowa i rodzinna podatnika, wynikająca z nierzetelności kontrahentów w działalności gospodarczej, uzasadnia umorzenie zaległości podatkowych i odsetek za zwłokę na podstawie art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo oceniły, iż sytuacja finansowa i osobista skarżącego nie stanowiła podstawy do umorzenia zaległości podatkowych. Trudności finansowe wynikające z prowadzonej działalności gospodarczej, a nie z nadzwyczajnych, losowych zdarzeń, nie uzasadniają przyznania ulgi. Decyzja w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowych ma charakter uznaniowy, a sąd administracyjny bada jedynie legalność postępowania, nie ingerując w merytoryczną zasadność decyzji uznaniowej.
Stan faktyczny
Skarżący Z.S. złożył wniosek o umorzenie zaległości podatkowych w zryczałtowanym podatku dochodowym od przychodów ewidencjonowanych oraz w podatku VAT, wskazując na trudną sytuację finansową i rodzinną, która miała wynikać z nierzetelności kontrahentów. Organy podatkowe obu instancji odmówiły umorzenia, uznając, że zaległości powstały na skutek ryzyka związanego z prowadzoną działalnością gospodarczą, a nie z nadzwyczajnych, losowych zdarzeń. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej i błąd w ustaleniach faktycznych.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stefan Kowalczyk Sędziowie Sędzia WSA Dariusz Skupień (spr.) Sędzia WSA Jacek Niedzielski Protokolant Sekretarz sądowy Anna Głowacka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi Z.S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowej w zryczałtowanym podatku dochodowym od przychodów ewidencjonowanych za miesiące od marca do grudnia 2004r., od stycznia do marca oraz za grudzień 2005r. oddala skargę. Z.S. wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej Skarbowej [...] grudnia 2008 r. nr [...] utrzymującej decyzję organu I instancji wydanej w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowej w zryczałtowanym podatku dochodowym od przychodów ewidencjonowanych za miesiące od marca do grudnia 2004 r. oraz od stycznia do marca oraz za grudzień 2005 r. W sprawie został ustalony następujący stan faktyczny. W dniu [...].07.2008 r. do Naczelnika Urzędu Skarbowego wpłynął wniosek Pana Z.S. z dnia [...].07.2008 r. o umorzenie zaległości podatkowych oraz zawieszenie naliczania odsetek do chwili wydania decyzji przez Naczelnika Urzędu Skarbowego. We wniosku skarżący wskazał, że na skutek nierzetelnego rozliczania przez współpracujących z firmą "P" kontrahentów, dokonujących obrotu w handlu złomem, nie był w stanie uiszczać należnego podatku. Z tego tytułu powstało zadłużenie, które na dzień [...].07.2008 r. wynosi 217.171,36 zł. Na powyższą kwotę składają się: 149.407,50 zł należności główne. 67.509,96 zł tytułem odsetek, 77,90 zł kosztów egzekucyjnych oraz 176.00 zł tytułem kosztów upomnienia. W obecnym stanie, przy uwzględnieniu zarobków oraz sytuacji rodzinnej, nie jest w stanie spłacić powyższego zadłużenia. Zatrudniony jest na podstawie umowy o pracę, wynagrodzenie wynosi 2.000 zł netto. Komornik zajął pensję i z tytułu zadłużenia pobiera 1 .000,00 zł. Żona jest na zasiłku dla bezrobotnych i otrzymuje z tego tytułu 560.00 zł netto. We wspólnym gospodarstwie domowym pozostają również dwaj synowie (20 i 25 lat), którzy nie są zatrudnieni na stałe, córka wraz z dwójką wnucząt (5 łat i 1,5 roku) i konkubentem, który podejmuje prace dorywcze. Zatem dochody osiągane przez wszystkie osoby, pozostające we wspólnym gospodarstwie domowym są bardzo niskie i nie wystarczają nawet na zaspokojenie bieżących potrzeb życiowych. Skarżący wskazał, że jego bardzo zła sytuacja finansowa, jak również trudna sytuacja rodzinna (w jednym mieszkaniu zamieszkuje 8 osób) powoduje, iż nie jest on w sianie spłacić powstałego zadłużenia, zważywszy na fakt, iż odsetki od zadłużenia rosną de facto szybciej niż jest w stanie spłacić zadłużenie główne. Sytuacja taka sprawia, że nie będzie w stanie nigdy spłacić powstałego nie z jego winy zadłużenia (o fakcie przestępczej działalności kontrahentów, odbierających złom od firmy "P" poinformował Prokuraturę). Na uwagę w przedmiotowej sprawie zasługuje również fakt, że do momentu powstania zaległości, podatek był płacony regularnie i w pełnej kwocie. Pismem z dnia [...].08.2008 r. Pan Z.S. sprecyzował swój wniosek zwracając się z prośbą o umorzenie zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę w: - podatku VAT za: sierpień, wrzesień, październik, listopad i grudzień 2004 r., styczeń, luty i marzec 2005 r., - zryczałtowanym podatku dochodowym od przychodów ewidencjonowanych za 2004r. i 2005r., - podatku dochodowym od osób fizycznych /PIT-4/ za maj 2005 r. Przed rozpatrzeniem wniosku w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowych Naczelnik Urzędu Skarbowego na podstawie zgromadzonych dowodów ustalił, co następuje: - Pan Z.S. (54 lata) jest zatrudniony w Zakładzie "M" Sp. z o.o. na stanowisku szlifierza ze średnim wynagrodzeniem netto 2.012.31 zł. Wynagrodzenie jest zajęte na poczet tytułów sądowych w związku z tym do dyspozycji podatnika pozostaje kwota w wysokości około 850,00 zł - 1.000,00 zł miesięcznie, - żona skarżącego (53 lata) jest osobą bezrobotną i otrzymuje zasiłek dla bezrobotnych w wysokości 560,00 zł miesięcznie, - na utrzymaniu pozostają syn K. (25 lat) nie pracujący, nie zarejestrowany w Powiatowym Biurze Pracy jako osoba poszukująca pracy oraz syn P. (20 lat) nie pracujący, nie zarejestrowany w Powiatowym Biurze Pracy jako osoba poszukująca pracy, - ponadto wraz ze Stroną mieszka córka I. (27 lat)bezrobotna bez prawa do zasiłku, konkubent córki (22 lata) bezrobotny bez prawa do zasiłku oraz jej dzieci K. (5 lat), M. (16 miesięcy), która prowadzi odrębne gospodarstwo domowe, - ww. mieszkają w mieszkaniu spółdzielczym własnościowym (głównym najemcą jest skarżący i jego żona o pow. 62 m2, w skład którego wchodzą 3 pokoje + kuchnia. Wg kserokopii zawiadomienia o zmianie wysokości czynszu z dnia [...].08.2008 r. wynika, że wysokość czynszu wynosi 708,03zł, - Z kserokopii decyzji Urzędu Miasta z dnia [...].04.2006 r. i [...].10.2006 r. wynika, że żona skarżącego miała przyznany zasiłek mieszkaniowy. Według oświadczenia z dnia [...].08.2008 r. w chwili obecnej żona jest w trakcie załatwiania dodatku mieszkaniowego, - miesięczne wydatki gospodarstwa domowego według poszczególnych grup przedstawiają się następująco: żywność - 600 zł, odzież, obuwie- 100 zł, opłaty za najem mieszkania 612 zł, energia elektryczna- 100 zł, spłata kredytu - 88 zł. razem 1.500 zł. - Skarżący w okresie od 30.10.2003 r. do 21.06.2005 r. prowadził działalność gospodarczą pod nazwa S.Z. Przedsiębiorstwo "P" przedmiotem, której była sprzedaż hurtowa odpadów i złomu, - z analizy karty kontowej wynika, że na dzień złożenia wniosku tj. [...].07.2008 r. z prowadzonej działalności gospodarczej, strona posiada zaległości podatkowe: * z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów ewidencjonowanych za okres II1-XII/2004 i I-III, XII/2005 r. w łącznej kwocie 33.161,10 zł + odsetki za zwłokę 15.803,00 zł, * z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych (PIT-4) za V/2005 r. w kwocie 56,00zł + odsetki za zwłokę 21,00 zł, * z tytułu podatku od towarów i usług za m-ce VII-XII/2004 r., MII/2005 r. w łącznej kwocie 116.190,40 zł + odsetki za zwłokę 68.002.00 zł - wg zeznań rocznych PIT-28 w okresie powstania zaległości podatkowych Strona uzyskała następujący przychód: * za 2004 r.- 1.082.887,77 zł, * za 2005 r.- 101.056,72 zł, - wg deklaracji dla podatku od towarów i usług VAT-7 następujący obrót za: * sierpień 2004 r. 57.067,00 zł, * wrzesień 2004 r. 79.617,00 zł, * październik 2004 r. 189.650.00 zł, * listopad 2004 r. 171.319,00 zł, * grudzień 2004 r. 123.919,00 zł, * styczeń 2005 r. 14.160,00 zł, * luty 2005 r. 89.261,00 zł, * marzec 2005 r. 16.865.00 zł. - Z informacji uzyskanej z Działu Egzekucyjnego wynika, że w dniu [...].10.2004 r. dokonano zajęcia rachunku bankowego w banku - skuteczne - brak środków oraz w dniu [...].01.2006 r. dokonano zajęcia wynagrodzenia za pracę w firmie "M" -skuteczne - miesięczne potrącenia na podatki w wysokości ok. 748,56 zł na zaległości ZUS - 200.00 zł, łączną egzekucje przejął Komornik Sądowy. Naczelnik Urzędu Skarbowego po rozpatrzeniu wniosku w części dot. umorzenia zaległości podatkowej w zryczałtowanym podatku dochodowym od przychodów ewidencjonowanych za marzec-grudzień 2004 r. oraz styczeń- marzec, grudzień 2005 r. w łącznej kwocie 33.161,10 zł wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie 15.803,00 zł, decyzja z dnia 23.09.2008 r. Nr [...] odmówił Stronie uwzględnienia wniosku. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji opisując warunki przyznania ulgi ze względu na ważny interes podatnika, interes publiczny, wskazał że udzielenie ulgi w postaci umorzenia należności budżetowych jest instytucją, która prowadzi ze strony Skarbu Państwa do rezygnacji z należności, dlatego też jest to ulga wyjątkowa, niestosowana powszechnie. Powszechnie obowiązującą zasadą jest płacenie należnych podatków w określonych prawem terminach. Podkreślił, że każdy podatnik powinien być świadomy obowiązku płacenia podatków w obowiązujących terminach, stąd udzielenie ulgi traktowane musi być jako przywilej podatnika, nie zaś jako jego prawo. Przedmiotowe zaległości wynikają ze złożonych deklaracji PIT-28. Pomimo zadeklarowania kwot skarżący nie dokonał zapłaty należnego podatku w określonych terminach. Zdaniem Naczelnika Urzędu Skarbowego podane przez Stronę przyczyny powstania przedmiotowych zaległości podatkowych - na skutek nierzetelnego rozliczania się kontrahentów współpracujących z firma - związane są z ryzykiem prowadzenia działalności gospodarczej. Umorzenie przedmiotowych zaległości podatkowych prowadziłoby w istocie do przerzucenia ryzyka związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej na całe społeczeństwo. Skarb Państwa nie może przejmować ryzyka związanego z działalnością gospodarcza podmiotów gospodarczych, ani ponosić konsekwencji ich nieudanych przedsięwzięć gospodarczych. Powyższe stanowisko znalazło potwierdzenie w wyroku NSA z dnia 08.09.1999r./sygn. Akt I S.A. /Gd 1623/97: "Ryzyko związane z prowadzoną na własny rachunek działalnością gospodarczą ponosi zawsze podatnik, który winien poszukiwać możliwości rozwiązania swojej sytuacji finansowej i płatniczej bez udziału budżetu państwa. Przejściowe trudności związane z uzyskiwaniem niższych dochodów z prowadzonej działalności gospodarczej nie są równoznaczne z niemożnością zapłaty zaległych zobowiązań podatkowych i nie stanowią automatycznie podstawy do udzielenia ulgi podatkowej, bowiem są elementem ryzyka gospodarczego. Niepowodzenia podatnika w działalności gospodarczej nie mogą skutkować obowiązkiem przyznania ulg podatkowych w spłacie zaległych zobowiązań podatkowych, ciążących na płatniku podatku." Działalność gospodarcza jest działalnością profesjonalną. W związku z tym osoby podejmujące tę działalność powinny dokonać odpowiedniej kalkulacji ekonomiczno-finansowej i analizować, czy kalkulacja ta jest realizowana, a w razie występowania rozbieżności dokonywać odpowiednich korekt, czy też nawet zaprzestać wykonywania działalności. Jeżeli tego nie uczynią, to skutki tego zaniechania muszą same ponieść. Z zebranego materiału dowodowego wynika, że za okresy powstania przedmiotowych zaległości podatkowych skarżący uzyskał znaczne przychody za 2004 r. -1.082.887,77 zł, za 2005 r. - 101.056,72 zł. Z tych kwot powinien zabezpieczyć środki na regulowanie bieżących zobowiązań podatkowych. Naczelnik Urzędu Skarbowego przyznał, że skarżący obecnie znajduje się w trudnej sytuacji finansowej. Jest zatrudniony w Zakładzie "M" Sp. z o.o. na stanowisku szlifierza ze średnim wynagrodzeniem netto 2.012.31 zł. wynagrodzenie to jest zajęte na poczet tytułów sądowych, na skutek powyższego do dyspozycji pozostaje kwota w wysokości około 850,00 zł - 1.000,00 zł miesięcznie. Żona skarżącego jest bezrobotna i otrzymuje zasiłek dla bezrobotnych w wysokości 560,00 zł miesięcznie. Synowie nigdzie nie pracują i nie są zarejestrowani w Biurze Pracy jako osoby poszukujące pracy. Zamieszkuje wraz z rodziną w mieszkaniu spółdzielczym własnościowym, o po w. 62 m2 /3 pokoje + kuchnia-'', z kserokopii zawiadomienia o zmianie wysokości czynszu z dnia [...].08.2008 r. wynika, że wysokość czynszu wynosi 708,03 zł. Z załączonych kserokopii decyzji Urzędu Miasta z dnia [...].04.2006 r. i [...].10.2006 r. wynika, że żonie skarżącego przyznano zasiłek mieszkaniowy, natomiast z oświadczenia z dnia [...].08.2008 r. wynika, że w chwili obecnej żona jest w trakcie załatwiania dodatku mieszkaniowego. Wspólne gospodarstwo domowe Strona prowadzi z żoną i dwoma synami. Córka ze swoją rodziną prowadzi odrębne gospodarstwo domowe. Łączne wydatki gospodarstwa domowego wynoszą 1.500,00 zł miesięcznie. Jednakże zdaniem organu l instancji trudna sytuacja finansowa i brak obecnie dostatecznych środków finansowych na spłatę zaległości podatkowej nie stanowi wystarczającej podstawy do umorzenia przedmiotowych zaległości podatkowych w sytuacji, gdy zaległości te i ich rozmiar nie wynikają z nagłych, losowych okoliczności, lecz powstały na skutek niezapłacenia przez skarżącego należności podatkowej w obowiązującym terminie płatności. Podkreślił, że w dniu [...].01.2006 r. organ podatkowy dokonał zajęcia wynagrodzenia za pracę w firmie "M". Miesięczne potrącenia na podatki wynoszą ok. 748,56 zł. Z uwagi na to, że organ podatkowy jest wierzycielem budżetu państwa i wierzytelnością tą nie może dysponować w sposób dowolny oraz powołując się na tezę wyroku NSA z dnia 21.06.2000 r. I S.A./Ka 14/99, która stanowi : "... dopóki istnieje niewykorzystana dotychczas możliwość wyegzekwowania zaległości podatkowej, dopóty jej umorzenie przed ich wyczerpaniem byłoby sprzeczne z interesem publicznym", Naczelnik stwierdził, że brak jest dostatecznych podstaw do zastosowania szczególnej ulgi w postaci umorzenia zaległości w zryczałtowanym podatku dochodowym. Na ww. decyzję skarżący wniósł odwołanie z dnia 06.10. 2008 r. w którym zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie art. 67a § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r.. Nr 8, póz. 60 z późn. zm) poprzez nieuwzględnienie w przedmiotowej sprawie przesłanek wynikających z w/w przepisu. Zdaniem odwołującego Naczelnik Urzędu Skarbowego nie wziął pod uwagę jego trudnej sytuacji finansowo - materialnej oraz faktu, że zaległości podatkowe powstały na skutek nierzetelności kontrahentów, współpracujących z jego firmą. Tym samym nie uwzględnił przesłanek, wynikających z w/w artykułu, który jasno wskazuje, że umorzenie zaległości podatkowych i odsetek nastąpić może w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika, W przedmiotowej sprawie ów "ważny interes podatnika" wyraża się w tym, że egzekucja należności podatkowych w łącznej kwocie 1.000.00 zł miesięcznie stanowi dla niego bardzo dużą dotkliwość i wręcz uniemożliwia zaspokajanie potrzeb życiowych jego i najbliższej rodziny. Decyzja Naczelnika jest uznaniowa i "oderwana" w sposób całkowity od rzeczywistości. Na uwagę w przedmiotowej sprawie zasługuje fakt, że Naczelnik w swojej decyzji wskazuje m.in., iż na zaspokojenie potrzeb życiowych, tj. wyżywienia, ubrania oraz obuwia - czteroosobowej rodzinie (tj. moich, mojej żony i dwójki synów) wystarczy kwota 700,00 zł w skali miesiąca."' Dyrektor Izby Skarbowej po zapoznaniu się z materiałem dowodowym w sprawie, nie znalazł podstaw do zmiany lub uchylenia zaskarżonej decyzji i zastosowania wobec odwołującego ulgi podatkowej na podstawie art. 67a § 1 pkt 3 ustawy Ordynacja podatkowa . W związku z tym decyzją z dnia [...].12.2008 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...].09.2008 r. Nr [...]. W uzasadnieniu rozwijając argumentację przedstawiona przez organ pierwszej instancji. Na wyżej wskazaną decyzję organu odwoławczego, skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę w której zarzucił: 1. naruszenie art. 67a § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, uważając .że w przedmiotowej sprawie zaistniały ważny interes podatnika oraz ważny interes publiczny, uzasadniający umorzenie zaległości podatkowej i naliczonych odsetek. 2. błąd w ustaleniach faktycznych stanowiących podstawę orzeczenia, polegający na przyjęciu, że skarżący nie pozostaje w trudnej sytuacji materialnej, uniemożliwiającej spłatę zadłużenia, gdy tymczasem zebrany materiał dowodowy wskazuje, że z przyczyn natury finansowej i materialnej skarżąc nigdy nie spłaci naliczonego zadłużenia podatkowego. W uzasadnieniu wniesionej skargi, strona skarżąca między innymi podniosła, że obecnej swojej sytuacji finansowej i rodzinnej nie jest w stanie spłacić powstałego zadłużenia. Z wynagrodzenia wynoszącego 2000 zł komornik zabiera 1000 zł, żona będąca na zasiłku dla bezrobotnych otrzymuje 560 zł netto. Na wspólnym gospodarstwie pozostają dwaj dorośli synowie ( 20 i 25 lat), którzy nie mają stałego zatrudnienia. Ponadto, mieszkają z nim jeszcze jego córka z dziećmi ( 5 lat i 1,5 roku) wraz z konkubentem, który jedynie dorywczo pracuje. Dochody osiągane przez wszystkie osoby pozostające we wspólnym gospodarstwie domowym są bardzo niskie i nie wystarczają na zaspokojenie bieżących potrzeb życiowych. Sytuacja skarżącego i jego rodziny jest bardzo zła, w jednym mieszkaniu mieszka 8 osób. Nie jest w stanie nie tylko spłacić zadłużenia ale także powstających od niego odsetek, które rosną szybciej niż jest w stanie spłacić powstałe zadłużenie. Zdaniem skarżącego organy nieprawidłowo zastosowały regulację art. 67a Ordynacji podatkowej. Powołał się także na wyrok WSA w Łodzi wydany 11 października 2005 r. w sprawie I SA/Łd 883/2005. Organ odwoławczy w udzielonej odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim zważył co następuję: Skarga nie jest zasadna. Podstawą rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowi art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym, organ odwoławczy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Użyte w powyższym przepisie zwroty "ważny interes podatnika" i "interes publiczny" odnoszą się do hipotezy normy i nie są względem siebie przeciwstawne, co oznacza, że nie dokonuje się oceny, który interes ma w danej sprawie decydujące znaczenie. Występowanie jednego z powyższych interesów uprawnia do pozytywnego załatwienia wniosku strony. O istnieniu ważnego interesu podatnika, jak wskazuje się w literaturze przedmiotu, nie decyduje jego subiektywne przekonanie o tym, lecz decydować powinny kryteria zobiektywizowane, zgodne z powszechnie aprobowaną hierarchią wartości. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym "ważny interes podatnika" definiuje się z kolei jako sytuację, gdy z powodu nadzwyczajnych, losowych przypadków doszło do znacznego obniżenia zdolności płatniczych dłużnika, co w konsekwencji doprowadziło do tego, że podatnik nie jest w stanie uregulować należności podatkowych. Przykładowo wymienia się tu utratę możliwości zarobkowania, utratę losową majątku (por. np. wyrok NSAz22 kwietnia 1999 r., sygn. akt SA/Sz 850/98). Definiując kolejną przesłankę zastosowania ulgi podatkowej, tj. istnienia "interesu publicznego", należy wskazać, że przez pojęcie "interesu publicznego" doktryna rozumie dyrektywę postępowania, nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa lub danej społeczności lokalnej, takich jak: sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy publicznej, sprawność działania aparatu państwowego, itp. Analiza cytowanych powyżej przepisów wskazuje, że decyzje organów w tym przedmiocie mają charakter tzw. uznania administracyjnego. Stwierdzenie istnienia którejkolwiek lub obu łącznie ustawowych przesłanek dotyczących ważnego interesu podatnika , czy interesu publicznego , nie nakłada jednak na organ automatycznego obowiązku orzeczenia zgodnie z oczekiwaniem wnioskodawcy, w tym przypadku o umorzeniu stosownych należności. Bez wątpienia bowiem tak należy rozumieć zwrot "może" zastosowany przez prawodawcę w omawianych przepisach. W rozpatrywanej sprawie organy podatkowe obu instancji rozważały argumenty skarżącego w odniesieniu do wystąpienia przesłanek uzasadnionego "ważnego interesu podatnika", nie pomijając jednak "interesu publicznego". Wskazuje na to zarówno sposób, jak też charakter prowadzenia postępowania wyjaśniającego w tej sprawie. W toku postępowania przeprowadzono wnikliwą analizą zebranych w trakcie postępowania dokumentów. Organy podatkowe poddały ocenie wszystkie dowody związane ze sprawą. Na podstawie zgromadzonych materiałów, organy nie uznały jednakże sytuacji majątkowej i osobistej strony jako wyjątkowej, zagrażającej w szczególności jego egzystencji. Zdaniem Sądu, ocena ta była przeprowadzona w zgodzie z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, jak też uwzględniała przyjętą w orzecznictwie wykładnię przepisów dotyczących przyznawania przywilejów podatkowych, w szczególności w postaci umorzenia zaległości podatkowych i mieściła się w ramach przyznanego organom podatkowym uznania administracyjnego. Wynik powyższej oceny, mimo że niezgodny z oczekiwaniami strony nie może oznaczać, iż przeprowadzone postępowanie było niezgodne z obowiązującymi przepisami. Trzeba zwrócić uwagę, że umorzenie należności podatkowych powoduje, że Skarb Państwa w przyszłości nie będzie mógł dochodzić tej należności, nawet wówczas gdyby skarżący uzyskał dochodzoną przez niego od firmy "T" należność w kwocie 150.000 zł. Ponadto trudna sytuacja finansowa, której nie kwestionują organy nie była spowodowana nadzwyczajnymi , niezależnymi od skarżącego okolicznościami, tylko powstała na skutek prowadzonej przez niego działalności gospodarczej. Kwestia prawidłowej umowy, w sposób należny uwzględniającej interes skarżącego, sposób jej realizacji i rozliczeń, to były okoliczności na które skarżący a nie Skarb Państwa miał wpływ. Żądając umorzenia należności podatkowych, powstałych na skutek prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej, skarżący chce faktycznie ryzyko jej prowadzenia, a właściwie jej skutek przenieść na Skarb Państwa. Organ odwoławczy w udzielonej odpowiedzi na skargę słusznie podniósł, że dorosłe dzieci skarżącego powinny podejmować działania polegające na podjęciu pracy lub zarejestrowaniu się w biurze pracy. Organ zwrócił także słusznie uwagę, że podatnik miał i ma możliwości złożenia wniosku o rozłożenie na raty , co miałoby również wpływ na naliczanie powstających odsetek. Reasumując Sąd stwierdza, że sądowa kontrola decyzji w przedmiocie ulg podatkowych jest ograniczona i sprowadza się do zbadania, czy organ rozstrzygający badał sprawę pod kątem ustawowych przesłanek (tj. przypadków uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym). Sąd administracyjny bada również, czy materiał dowodowy został zebrany i oceniony w zgodzie z wynikającymi z ustawy Ordynacja podatkowa zasadami prawidłowego przeprowadzenia postępowania podatkowego. Sądową kontrolą nie jest natomiast w takiej sytuacji objęte rozstrzygnięcie, będące wynikiem dokonania przez organ wyboru; sądy administracyjne zostały bowiem powołane do kontroli działalności administracji publicznej, a zatem nie są one uprawnione do badania merytorycznej zasadności (celowości) decyzji uznaniowej. Również w literaturze przedmiotu podkreśla się, że z kontroli uznania administracyjnego nie można zrezygnować, to ma ona ograniczony charakter, zaś orzeczenia sądu powinny opierać się jedynie na kryterium legalności. Zasada nieingerencji w takiej sytuacji przez sąd administracyjny wynika z faktu, że nie jest on trzecią instancją postępowania administracyjnego. Według Sądu, postępowanie podatkowe w niniejszej sprawie przeprowadzone zostało w zgodzie z zasadami uregulowanymi w przepisach art. 122, 187, 191 i 210 § 4 Ordynacji podatkowej, a Dyrektor Izby Skarbowej nie dopuścił się naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy , nie doszło też . jak wyżej już wskazano, do naruszenia innych przepisów postępowania , które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Z powyższych względów, na podstawie art. 151 P.p.s.a. , Sąd orzekł zatem jak w sentencji. ( - ) Dariusz Skupień ( - ) Stefan Kowalczyk ( - ) Jacek Niedzielski

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło