I SA/Go 1142/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Dariusz Skupień po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z.K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Z.K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty kwoty głównej zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług za miesiące luty, marzec, maj i lipiec 2006 r., marzec sierpień i wrzesień 2007 r., styczeń, luty, maj, wrzesień, październik i listopad 2008 r., styczeń, kwiecień maj, lipiec, wrzesień i październik 2009 r. postanawia: umorzyć postępowanie w przedmiocie prawa pomocy w zakresie opłaty kancelaryjnej. Wyrokiem z dnia 9 lutego 2012 r., sygn. akt I SA/Go 1142/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp., na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ.U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm. – powoływanej dalej jako P.p.s.a.) oddalił skargę Z.K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] września 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty kwoty głównej zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług za miesiące luty, marzec, maj i lipiec 2006 r., marzec, sierpień i wrzesień 2007 r., styczeń, luty, maj, wrzesień, październik i listopad 2008 r., styczeń, kwiecień, maj, lipiec, wrzesień i październik 2009 r. Pismem nadanym w dniu 25 lutego 2012 r. skarżący wniósł o przesłanie odpisu wyżej wskazanego wyroku wraz z uzasadnieniem. Jednocześnie wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia z opłaty, składając formularz PPF. Postanowieniem z dnia 5 marca 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp., na podstawie art. 141 § 2 i § 3 P.p.s.a., odmówił skarżącemu sporządzenia uzasadnienia wyroku z dnia 9 lutego 2012 r. Postanowienie stało się prawomocne z dniem 16 marca 2012 r. Pismem z dnia [...] lutego 2012 r. skarżący wniósł o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia od wyroku. Prawomocnym postanowieniem z dnia 20 marca 2012 r. tut. Sąd odmówił przywrócenia terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Instytucja prawa pomocy stanowi zabezpieczenie konstytucyjnej zasady prawa do sądu, jako podstawowego standardu państwa prawnego. Umożliwia bowiem realizację swoich praw na drodze sądowej podmiotom nie posiadającym dostatecznych środków na ponoszenie niezbędnych kosztów postępowania. Zgodnie z regulacją art. 245 § 3 P.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym – czyli w takim o jaki wnioskuje skarżący - obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata. Zwolnienie od kosztów sądowych dopuszczalne jest wówczas, gdy z porównania sytuacji majątkowej strony z wysokością obciążających ją kosztów wynikałoby, że pokrycie kosztów sądowych z majątku strony jest niemożliwe, a jednocześnie strona nie posiada możliwości zgromadzenia środków niezbędnych na sfinansowanie kosztów sądowych. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że na obecnym etapie postępowania skarżący nie jest zobowiązany do ponoszenia jakichkolwiek kosztów sądowych, bowiem prawomocnym postanowieniem z dnia 5 marca 2012 r. tut. Sąd odmówił skarżącemu sporządzenia uzasadnienia wyroku z dnia 9 lutego 2012 r., z uwagi na złożenie wniosku w tym przedmiocie po terminie, zaś prawomocnym postanowieniem z dnia 20 marca 2012 r. odmówił przywrócenia terminu do złożenia w/w wniosku. W takiej sytuacji nie zaistniała podstawa do egzekwowania wobec skarżącego obowiązku uiszczenia opłaty kancelaryjnej, wynikającej z § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz. U. Nr 221, poz. 2192 ze zm.), która była jedyną opłatą na obecnym etapie postępowania. Prawomocne rozstrzygnięcie w przedmiocie odmowy sporządzenia uzasadnienia wyroku powoduje również, iż nie został spełniony warunek skutecznego wniesienia w sprawie skargi kasacyjnej, co generowałoby określone koszty. Zgodnie z regulacją art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Wskazać należy, że jeżeli strona, pomimo braku obowiązku uiszczenia kosztów sądowych składa w tym zakresie wniosek o przyznanie prawa pomocy, zasadnym jest umorzenie takiego postępowania, gdyż stosownie do treści wyżej wskazanego przepisu, stało się ono bezprzedmiotowe (por. postanowienie NSA z dnia 20 lutego 2008 r. sygn. akt I OZ 74/08 i postanowienie WSA w Lublinie z dnia 16 lutego 2012 r., sygn. akt I SA/Lu 914/10 dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Z tych też względów, Sąd na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 orzekł jak w sentencji.