I SA/Go 1145/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stefan Kowalczyk Sędziowie Sędzia WSA Dariusz Skupień (spr.) Asesor WSA Barbara Rennert Protokolant Asystent sędziego Aleksandra Kosiecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 maja 2008 r. sprawy ze skargi S.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nadpłaty w podatku rolnym za listopad i grudzień 2001 r. oraz za 2002 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę 100,00 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. S.G. wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] października 2007 r. utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji stwierdzającego brak nadpłaty w podatku rolnym za okres [...].11.2001 r. do [...].12.2001 r. oraz stwierdzenia nadpłaty w podatku rolnym za 2002 r. w wysokości 40,90 zł. Podstawę wszczęcia i przeprowadzenia postępowania, które zostało zakończone zaskarżonymi decyzjami był, co wynika z uzasadnienia organu I instancji wniosek skarżącego zawarty w jego piśmie z [...] marca 2002 r. będącym odwołaniem od decyzji z [...].02.2002 r. nr [...] w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego, zawierający żądanie zwrotu nadpłaconego podatku w związku z rozwiązaniem umowy dzierżawy gruntu o pow. 1,21 ha. Organ I instancji decyzją z [...] marca 2005 r. nr [...] stwierdził brak nadpłaty w podatku rolnym za okres od [...].12.2001 r. do [...].09.2002 r. Decyzja ta została jednak przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchylona. Po przeprowadzeniu ponownego postępowania, stwierdzono, że decyzja z [...].02.2002 r. nr [...] ustalająca wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2001 jest ostateczna i prawomocna. Skarżący uiścił należny podatek w całości zgodnie z wyżej wskazaną decyzją. Ustalono, że za 2002 r. skarżący posiada nadpłatę w wysokości 40,90 zł., co spowodowane jest wysokością ustalonego w decyzji z [...].11.2006 r. nr [...] łącznego zobowiązania pieniężnego za 2002 r. w kwocie 240,20 zł. W tym podatku od nieruchomości w wysokości 39,84 zł, podatku rolnego za grunty dzierżawione od gminy za okres 5 miesięcy tj. od [...].05.2002 r. do [...].09.2002 r. w kwocie 51,21 zł oraz podatku rolnego za grunty własne w wysokości 149,51 zł. Skarżący za 2002 r. wpłacił 311,80 zł, zwrócono mu kwotę 30,70 zł, pozostała więc do zwrotu kwota 40,90 zł. Decyzja organy I instancji ustalająca wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego za 2002 r. została przez organ II instancji utrzymana w mocy. Organ I instancji rozpoznając wniosek o stwierdzenie nadpłaty za 2002 r. stwierdził, co wynikało z jego decyzji dotyczącej łącznego zobowiązania podatkowego za 2002 r., że nadpłacona została kwota 40,90 zł, która wraz z oprocentowaniem zostanie zaliczona na poczet bieżących zobowiązań za 2007 r. Organ odwoławczy Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpoznaniu wniesionego odwołania utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W sporządzonym uzasadnieniu między innymi stwierdzając, że w odniesieniu do stwierdzenia przez organ I instancji braku nadpłaty w podatku rolnym za 2001 r., za prawidłowe należy przyjąć stanowisko tego organu, że skoro wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego został ustalony decyzją od której strona nie wniosła odwołania ani też nie wzruszyła tej decyzji w trybie nadzwyczajnym, to decyzja ta jest ostateczna i prawomocna a zatem brak było podstaw prawnych do zwrotu nadpłaty za okres od [...] listopada do [...] grudnia 2001 r. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim , skarżący nie zgodził się z wydaną decyzją. Podnosząc oprócz ponownego przedstawienia stanu faktycznego, że od [...].10.2001 r. posiadaczem zależnym była firma S. a nie on, chociaż miał takie prawo, na podstawie zawartej do [...].09.2002 r. z gminą, umowy dzierżawy gruntu działek nr [...] położonych we wsi. Wskazał, ze decyzja z [...].02.2001 r. nr [...] nie stwierdzała, że [...].10.2001 r. Zarząd Miejski przekaże władztwo nad wyżej wskazanymi działkami firmie S., dlatego też nie zgadza się z organem II instancji w sprawie dotyczącej podatku za rok 2001. Zakwestionował także ustaloną przez organ I instancji datę [...] kwietnia 2002 r. od której organ naliczył podatek. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jest zasadna. Na wstępie należy podkreślić, że zgodnie z art. 134§1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, rozstrzyga jednak w granicach danej sprawy. W rozpoznawanej sprawie skarżący, jak również organy obu instancji rozstrzygały kwestię dotyczącą ustalenia czy nastąpiła nadpłata w podatku rolnym za 2001 r. oraz 2002 r. Sąd nie podzielił zastrzeżeń strony skarżącej dotyczących 2002 r., decyzje obu organów w tym zakresie są prawidłowe, a ustalenia na które się w nich powołano, wynikały ze stanu faktycznego zawartego w decyzji organu I instancji z [...] listopada 2006 r. nr [...] wydanej w przedmiocie ustalenia skarżącemu wymiaru łącznego zobowiązania podatkowego za 2002 r. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez organ II instancji a wniesiona na nią skarga została przez sąd administracyjny oddalona. Istotne jest także i to, ze dokonała ona ustaleń faktycznych dotyczących dzierżawionych przez skarżącego gruntów, nie dokonując ich opodatkowania za okres od [...].01.2002 r. do [...].04.2002 r., gdyż były one w tym okresie dotyczącym roku 2002 r. zajęte za zgodą Zarządu Miejskiego przez firmę S. (k. 43-46 akt adm.). Podstawą uchylenia zaskarżonej decyzji było naruszenie regulacji art. 121 i 122 Ordynacji podatkowej. Zostało to spowodowane niedokładnym przeanalizowaniem twierdzeń zawartych w piśmie skarżącego z [...].03.2002 r. (k. 37 akt sądowych), oraz przyjęcie, że strona "żądając zwrotu nadpłaconej kwoty podatku" w części dotyczącej 2001 r., złożyła w tym zakresie wniosek uruchamiający instytucję nadpłaty z rozdziału dziewiątego Ordynacji podatkowej. Skarżący, co podkreślił na rozprawie 8 kwietnia 2008 r. (k. 31 akt), składając żądanie dotyczące nadpłaconej kwoty podatku za 2001 r., brał pod uwagę nowe okoliczności, które pojawiły się tuż po wydaniu decyzji za 2001 r. Organy obu instancji rozpoznając w tym zakresie wniosek skarżącego, miały już przeprowadzone postępowanie w zakresie zajęcia za zgodą Zarządu Miejskiego, dzierżawionych przez skarżącego gruntów, także w 2001 r. Sąd rozpoznający sprawę podzielił pogląd zaprezentowany przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 26 listopada 1999 r. sygn. Akt I SA/Łd 1592/97, że "obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego obejmuje również ustalenie przez organy administracji treści rzeczywistego żądania strony. Również obowiązek prowadzenia postępowania w taki sposób, aby pogłębić zaufanie obywateli do organów Państwa, wymaga wyjaśnienia rzeczywistej woli strony, jeżeli charakter pisma wnoszonego przez stronę budzi wątpliwości (publikowane, program Lex nr 40547). Pamiętać należy, ze skarżący w związku z pojawieniem się nowej okoliczności, zajęciem pod koniec 2001 r. dzierżawionego przez niego gruntu, uznał że nadpłacił w tym zakresie podatek, którym został obciążony za cały 2001 r. Organy, posiadając już w tym zakresie wiedzę, zobowiązane były, co wynika z ogólnych zasad postępowania z art. 121 i art. 122 Ordynacji podatkowej tę kwestię rozstrzygnąć w taki sposób aby powstały po wydaniu decyzji za 2001 r., stan faktyczny odpowiadał obowiązkowi podatkowemu. To z kolei wymagało wszczęcia postępowania mającego na celu zmianę decyzji ostatecznej dotyczącej 2001 r. Wniosek skarżącego złożony w piśmie z 2002 r., zmierzający do ustalenia względem niego zobowiązania podatkowego, zgodnego z nowym stanem faktycznym należało, rozpoznać w oparciu o regulację art. 254 Ordynacji podatkowej. Przyjęcie przez organy obu instancji, że zamiarem strony było złożenie wniosku o stwierdzenie nadpłaty, nie tylko nie rozwiązywało powstałego problemu ale również było sprzeczne z zamiarem strony, która jedynie domagała się, aby jej zobowiązanie podatkowe było zgodne z zaistniałym stanem faktycznym. Ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy powinien przyjąć, że zamiarem strony było ustalenie w prawidłowej wysokości zobowiązania podatkowego za 2001 r., albowiem to, ustalone ostateczną decyzją za 2001 r., okazało się na skutek nowych okoliczności powstałych po wydaniu decyzji, za wysokie. W takiej sytuacji należało zastosować regulację z art. 254 Ordynacji podatkowej, a nie bezpośrednio instytucję nadpłaty, która w zaistniałym stanie faktycznym nie mogła w sposób prawidłowy rozwiązać powstały problem. Mając więc na uwadze naruszenie regulacji art. 121, 122 oraz 254 Ordynacji podatkowej na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało uchylić zaskarżoną decyzję. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 205 § 1 tej ustawy, zasądzając jedynie koszty uiszczonego przez skarżącego wpisu. Sąd nie uznał wniosku strony o zasądzenie na jego rzecz kosztów przejazdu na rozprawy do sądu, jak również równowartości zarobku utraconego wskutek stawiennictwa w sądzie . Z przepisów odrębnych , których w tym zakresie nakazuje art. 205 § 3 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika, że odszkodowanie za utracony zarobek, a także zwrot kosztów podróży przysługuje stronie wówczas, gdy jej stawiennictwo w sądzie wynikało z wezwania sądu (art. 2 i 3 w zw. Z art. 13 dekretu z dnia 26 października 1950 r. o należnościach świadków, biegłych i stron w postępowaniu sądowym – Dz. U. Nr 49, poz. 445 ze zm. – tak w komentarzu – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Zakamycze 2005 r., str. 519, poz. 2, pod redakcją B. Dauter i inni). Żądanie innych kosztów, w postaci wydatków spowodowanych wywołaniem zdjęć oraz pism procesowych wysłanych do sądu w postaci listów poleconych, również nie uznano w kategorii niezbędnych kosztów postępowania, gdyż czynności te powodujące koszty nie były niezbędne do celowego dochodzenia przez stronę praw. Asesor WSA Sędzia WSA Sędzia WSA Barbara Rennert Stefan Kowalczyk sDariusz Skupień