I SA/Go 115/11

PostanowienieWSA w Gorzowie Wielkopolskim2011-05-05

Skład orzekający: Sędzia WSA Jacek Niedzielski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pobyt strony za granicą, bez ustanowienia pełnomocnika do doręczeń, stanowi okoliczność uzasadniającą przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego, jeśli strona nie uprawdopodobni braku winy w uchybieniu terminu?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego, uznając, że pobyt strony za granicą bez ustanowienia pełnomocnika do doręczeń nie stanowi wystarczającej przesłanki do przywrócenia terminu, jeśli strona nie uprawdopodobni braku winy w uchybieniu terminowi. Strona powinna wykazać szczególną staranność, której można wymagać od osoby dbającej o swoje interesy, w tym zapewnić sposób doręczania korespondencji podczas nieobecności.
Stan faktyczny
Skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie podatku od czynności cywilnoprawnych. Wniosek uzasadniła pobytem za granicą w okresie od 10 lutego do 15 marca 2011 r. i brakiem ustanowienia pełnomocnika do doręczeń. Sąd odrzucił skargę z powodu nieuiszczenia wpisu, mimo wezwania do jego uiszczenia. Skarżąca uiściła wpis od skargi oraz od wniosku o przywrócenie terminu.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego i zwrócono uiszczony wpis w kwocie 798 zł.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 5 maja 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Niedzielski po rozpoznaniu w dniu 5 maja 2011 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie ze skargi I.A. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie podatku od czynności cywilnoprawnych z tytułu umowy sprzedaży prawa użytkowego wieczystego postanawia: 1. Odmówić przywrócenia terminu. 2. Zwrócić uiszczony wpis w kwocie 798 zł. Zarządzeniem z dnia 14 lutego 2011 r. wezwano skarżącą do uiszczenia w terminie 7 dni wpisu sądowego od skargi w kwocie 698 zł, pod rygorem jej odrzucenia. Przesyłka zawierająca to wezwanie z powodu niepodjęcia jej przez adresata w terminie, została zwrócona do Sądu i pozostawiona w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia na dzień 3 marca 2011 r. Postanowieniem z dnia 23 marca 2011 r. wobec braku uiszczenia przez skarżącą wpisu, Sąd odrzucił skargę I.A. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] grudnia 2010r. nr [...] w przedmiocie podatku od czynności cywilnoprawnych z tytułu umowy sprzedaży prawa użytkowego wieczystego. Odpis postanowienia skarżąca odebrała w dniu 12 kwietnia 2011r. ( k. 32 akt sądowych). Pismem z dnia [...] kwietnia 2011 r. skarżącą wniosła o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. W uzasadnieniu wskazała, że w okresie od dnia 10 lutego 2011 roku do dnia 15 marca 2011 roku przebywała wraz z rodziną poza granicami kraju. Na czas swojej absencji w kraju nie ustanowiła pełnomocnika do doręczeń, gdyż nie planowała wyjazdu na dłuższy czas. Dodała nadto, iż to względy rodzinne spowodowały przedłużenie pobytu zagranicznego, a więc okoliczności, które usprawiedliwiają uchybienie terminu do uiszczenia wpisu. Na okoliczność długotrwałości podróży i przyczyn absencji skarżąca wniosła o przesłuchanie w charakterze świadka jej męża R.A. i przeprowadzenie dowodu z przesłuchania skarżącego. Do wniosku skarżąca dołączyła dowód uiszczenia wpisu od skargi oraz od złożonego pisma w łącznej kwocie 798 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim zważył co następuje : Zgodnie z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwane dalej P.p.s.a.) czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna, przy czym, w przypadku jeżeli strona nie dokonała czynności bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócić termin, przy czym jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu (86 § 1 P.p.s.a.) Jednakże dla wykazania swoich racji, skarżąca winna zgodnie z przesłanką określoną w art. 87 § 2 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminowi. Oceniając wystąpienie tej przesłanki, Sąd przyjmuje obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie była w stanie przewidzieć, ani nie mogła usunąć zaistniałej przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, przy czym nawet lekkie niedbalstwo wskazuje na istnienie winy. Ponadto, przy ocenie winy lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, stwierdzić należy, że argumenty podnoszone przez skarżącą w uzasadnieniu złożonego wniosku nie mogły odnieść pożądanego skutku. Skarżąca argumentowała bowiem niedotrzymanie terminu faktem, iż przebywała za granicą, a tym samym nie mogła ona ustalić i dotrzymać terminu do uiszczenia wpisu od wniesionej skargi. W żadnym razie nie uprawdopodobniła jednak, że było to zdarzenie nagłe, którego nie była w stanie przewidzieć, i co więcej, że podjęła wszelkie dostępne i możliwe środki w celu zapewnienia ochrony swojej sytuacji prawnej, które można wymagać od osoby należycie dbającej o swoje interesy. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę w pełni podziela stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 24 marca 2004 r. sygn. akt FZ 13/04, w którym to NSA stwierdził, iż "kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu polega na dopełnieniu przez stronę szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. (...) Oceniając wystąpienie tej przesłanki Sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego dbającego o swoje interesy. (...) Wyjeżdżając na urlop skarżący bądź to powinien powiadomić Sąd o czasowej nieobecności bądź to ustanowić pełnomocnika". Sąd podkreśla, że skarżąca wstępując na drogę postępowania sądowego, powinna się liczyć z możliwością przesłania mu korespondencji, z której doręczeniem przepisy wiążą określone skutki w sferze praw i obowiązków strony postępowania. W związku z tym strona należycie dbająca o swoje interesy, nawet wyjeżdżając za granicę, powinna zapewnić taki sposób przekazywania informacji o przebiegu sprawy, w tym skuteczne doręczenie jej korespondencji, aby uniknąć negatywnych skutków upływu terminów procesowych. W ocenie Sądu powoływane przez skarżącą okoliczności są przejawem niedostatecznej staranności w jej działaniu i prowadzeniu własnych spraw. Ponadto strona we wniosku na okoliczność braku wykazania jej winy powołała środki dowodowe z zeznań świadka i strony, które nie mieszczą się w ramach możliwości ich przeprowadzenia w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Zgodnie z art.106 § 3 P.p.s.a. Sąd może z urzędu lub na wniosek strony przeprowadzić dowód uzupełniający jedynie z dokumentów a nie zeznań świadków czy strony. Podsumowując należy stwierdzić, ze strona skarżąca nie wykazała okoliczności, które mogłyby uprawdopodobnić że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Według Sądu powołane przez skarżącą przyczyny uchybienia terminu są ewidentnym przejawem nie dołożenia wymaganej staranności w prowadzeniu swoich spraw i świadczą o zaniedbaniu w tej konkretnej sprawie. Skarżąca wraz z wpisem uiściła dodatkowo kwotę 100 zł jako opłatę za złożony wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego. Tymczasem od wniosku tego przepisy nie przewidują obowiązku pobierania wpisu. W szczególności Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 221 poz. 2193) nie przewiduje takiej możliwości. W tym stanie rzeczy Sąd uznał, iż wniosek nie zasługuje na uwzględnienie i na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a. odmówił przywrócenia terminu do usunięcia braku formalnego skargi w postaci wpisu sądowego. O zwrocie uiszczonego przez skarżącą wpisu i nienależnej opłaty Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło