I SA/Go 1153/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Skupień Sędziowie Sędzia WSA Jacek Niedzielski (spr.) Sędzia WSA Barbara Rennert Protokolant Sekretarz sądowy Anna Pakuła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi M.A. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wartości celnej towaru, podatku akcyzowego oraz podatku od towarów i usług. 1. Uchyla zaskarżoną decyzję. 2. Określa, że zaskarżona decyzja na może być wykonana. I SA/Go 1153/11 U Z A S A D N I E N I E Zaskarżoną decyzją z [...] października 2011 r. Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z [...] lutego 2011 r. określającą, skarżącemu M.A., wartość celną towaru w wysokości 19442,00 zł, prawidłową kwotę podatku akcyzowego w wysokości 603,00 zł oraz wysokość podatku od towarów i usług w kwocie 4410,00 zł. Rozstrzygnięcia organów zapadły na podstawie następującego stanu faktycznego sprawy. W dniu [...] października 2009 r. Agencja Celna, działając z upoważnienia skarżącego, zgłosiła do procedury dopuszczenia do wolnego obrotu używany samochód osobowy marki [...] o nr nadwozia [...], pojemności silnika 1560cm3, rok produkcji 2007. Jako wartość celną importowanego pojazdu zadeklarowano kwotę 4000 CHF - zgodnie z dołączonym do zgłoszenia celnego rachunkiem nr [...] z dnia [...] października 2009r. Korzystając z postanowień art. 78 ust. 1 i 2 Wspólnotowego Kodeksu. Celnego (rozporządzenie Rady EWG nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r., ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WEL nr 302 z 19.10.1992 r., ze zmianami) organ celny po zwolnieniu towaru dokonał z urzędu kontroli zgłoszenia celnego. W toku czynności organ celny zgodnie z postanowieniami art. 33 Protokołu Nr 3 dotyczącymi definicji pojęcia "produkty pochodzące" oraz metod współpracy administracyjnej Umowy zawartej pomiędzy Europejską Wspólnotą Gospodarczą i Konfederacją Szwajcarską (Dz. Urz. WE L 45 z 15 lutego 2006r. ze zmianami) przekazał załączone do zgłoszenia celnego świadectwo przewozowe EUR.1 nr [...] do weryfikacji przez szwajcarskie służby celne. Pismem nr [...] z dnia [...] kwietnia 2010r. Generalny Dyrektoriat Ceł Federalnej Administracji Celnej - Sekcja ds. Pochodzenia oraz Tekstyliów, poinformował, że eksporter nie udowodnił pochodzenia importowanego przez skarżącego pojazdu. Z tego względu pojazd należy traktować jako nieokreślonego pochodzenia i uznać dowód pochodzenia za nieważny. Ponadto w wyniku przeprowadzonej analizy załączonych do odprawy dokumentów poddano w wątpliwość deklarowaną wartość celną pojazdu. W wyniku jej porównania (4000CHF) z ceną tego rodzaju pojazdu na rynku szwajcarskim (notowania wg szwajcarskiego katalogu EUROTAXGL ASS' S Personenwagen 10/09 s. 194, strona internetowa - www.car4you.ch) tj. z miejsca zakupu przedmiotowego pojazdu wynikało, że ceny tego rodzaju pojazdu na rynku szwajcarskim, nawet uwzględniając należności publiczno-prawne, braki i uszkodzenia wynikające z przedłożonej przez importera oceny technicznej [...] z dnia [...] października 2009 r., wg której wskazano procentowy wskaźnik ubytku wartości pojazdu (ubytek m.in.: z tytułu uszkodzeń, braków w wyposażeniu) wartość pojazdu ustalona na podstawie materiału porównawczego kształtuje się na poziomie kilkakrotnie wyższym od ceny określonej na rachunku załączonym do zgłoszenia celnego. W związku z powyższym Naczelnik Urzędu Celnego wszczął postępowanie w sprawie ustalenia prawidłowej wartości celnej towaru, retrospektywnego zaksięgowania kwoty długu celnego oraz określenia prawidłowych wysokości kwot należnych podatków z tytułu importu - postanowienie z dnia [...] czerwca 2010 r. W celu ustalenia wartości samochodu organ I instancji powołał w dniu [...] lipca 2010r. biegłego eksperta z zakresu techniki motoryzacyjnej. W wydanej opinii nr [...] z dnia [...] lipca 2010r. biegły na podstawie przesłanych dokumentów pojazdu samochodowego oraz opinii technicznej nr [...] z dnia [...] października 2009r. ustalił wartość rynkową brutto samochodu wyprodukowanego w Japonii, marki [...], o zbliżonych (porównywalnych) parametrach techniczno- eksploatacyjnych z samochodem objętym zgłoszeniem celnym marki [...], na dzień odprawy celnej, tj. [...] października 2009r. na kwotę 26.900 PLN. W toku prowadzonego postępowania do organu I instancji wpłynęła informacja od Generalnego Dyrektoriatu Ceł w Szwajcarii (pismo nr [...] z dnia [...] grudnia 2010r.), z której wynika, że po ponownej weryfikacji pochodzenia samochodu marki [...] stwierdzono, iż dowód pochodzenia w postaci świadectwa przewozowego EUR. 1 nr [...] został wystawiony prawidłowo. Naczelnik Urzędu Celnego decyzją z dnia [...] lutego 2011r. określił wartość celną importowanego pojazdu na kwotę 19.442,00zł metodą "ostatniej szansy", przyjmując za cenę wyjściową wartość określoną przez powołanego w tym celu biegłego rzeczoznawcę samochodowego (opinia nr [...] z dnia [...] lipca 2010r.) oraz dokonał ponownego wymiaru zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług oraz w podatku akcyzowym z tytułu importu. Pismem z dnia [...] marca 2011 r. pełnomocnik Strony złożył odwołanie od ww. decyzji, wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie: - art. 31 ust. 2 WKC przez wadliwe stosownie metody ostatniej szansy do towaru, którego pochodzenie z kraju wspólnoty zostało w trakcie postępowania potwierdzone, co wyklucza możliwość stosowania metody ostatniej szansy do ustalania wartości celnej tego towaru, w szczególności przy przyjęciu jako podobnego samochodu produkowanego poza UE; - art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez wadliwe zebranie materiału dowodowego w sprawie i brak wyczerpującego rozpatrzenia całokształtu tego materiału, co doprowadziło do wadliwości ustaleń w zakresie wartości towaru na skutek błędnego przyjęcia za prawidłową opinii technicznej nr [...], gdy tymczasem posługując się wyliczeniami opinii technicznej nr [...] oraz dodatkowym wskaźnikiem wartościowego udziału zespołu w pojeździe doprowadza się do pomniejszenia wartości uszkodzeń oraz zawyżenia wartości towaru; - art. 120 Ordynacji podatkowej w związku z art. 122 § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 197 § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez nie przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego sądowego z zakresu mechaniki samochodowej, celem ustalenia rzeczywistej wartości towaru; - art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez wadliwą ocenę prawidłowości wyliczenia opinii biegłego dopuszczonej w tym postępowaniu celem ustalenia wartości towaru, pomimo że w sposób jaskrawy opierając się na opinii technicznej z dnia dokonania zgłoszenia celnego, przyjmowała inną metodykę wyliczenia, mniej korzystną dla strony postępowania i prowadziła do zawyżenia rzeczywistej wartości towaru nie uwzględniając rzeczywistego stanu zużycia samochodu, a nadto skutku potwierdzenia przez władze celne Szwajcarii prawdziwości informacji zawartej na fakturze sprzedaży, co winno rozciągać się również na cenę transakcyjną; - nieuzasadnione zastosowanie art. 31 WKC w sytuacji, gdy stopień uszkodzenia samochodu uzasadniał jego cenę transakcyjną, a cena ta została uznana za prawdziwą w trakcie przeprowadzonej w 2009 r. odprawy celnej przez celnika, który widział towar i mógł osobiści stwierdzić stan jego uszkodzenia oraz wg treści dokumentu EU A zweryfikował tę wartość pozytywnie; - brak umorzenia postępowania w przedmiocie zmiany stawki celnej, pomimo bezprzedmiotowości postępowania w tym zakresie. Nadto pełnomocnik skarżącego wniósł o przeprowadzenie szeregu wskazanych w odwołaniu dowodów. Postanowieniem z [...] lipca 2011 r. Dyrektor Izby Celnej odmówił przeprowadzenia dowodów, o które wniósł pełnomocnik Strony w odwołaniu z dnia [...] kwietnia 2011 r. Kolejnym postanowieniem z [...] lipca 2011r. Dyrektor Izby Celnej odmówił przeprowadzenia dowodu, o które wniósł pełnomocnik Strony w odwołaniu z dnia [...] kwietnia 2011r. tj. dołączenie do akt mniejszego postępowania wystąpienia organów celnych Polski do organów celnych Szwajcarii o przeprowadzenie weryfikacji dowodów pochodzenia, celem uzupełnienia postępowania w sprawie i ustalenia wskazanych w tym wystąpieniu przyczyn wszczęcia procedury weryfikacyjnej oraz zachowania w tym zakresie wymogów art. 33 ust. 1 i 2 decyzji nr 3/2005 Wspólnotowego Komitetu UE - Szwajcaria z dnia 15.12.2005r. zmieniającej protokół nr 3 do umowy dotyczącej definicji pojęcia "produkty pochodzące" oraz metod współpracy administracyjnej, gdyż w zgromadzonych aktach w niniejszej sprawie było załączone pismo Izby Celnej nr [...] z [...].01.2010r. (karta 15), skierowane do Generalnego" Dyrektoriatu Ceł, a ponadto pełnomocnik strony zapoznał się z ww. dowodem w dniu [...] listopada 2010r. w siedzibie Urzędu Celnego. Dyrektor Izby Celnej decyzja z dnia [...] października 2011 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, podzielając argumentację organu I instancji. Skarżący, reprezentowany przez adwokata P.P., wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zaskarżonej decyzji zarzucono: l. Naruszenie przepisów prawa materialnego: - art. 29 ust. 1 WKC w zw. z art. 181 a rozporządzenia wykonawczego do WKC, przez bezzasadne pominięcie wartości transakcyjnej pomimo braku uzasadnionych wątpliwości, że zadeklarowana wartość celna stanowi faktycznie zapłaconą cenę za pojazd uszkodzony, 2. naruszenie przepisów prawa procesowego: art. 122 w zw. z art. 187 par. 1, art. 188 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 229 Ordynacji podatkowej poprzez: - brak przeprowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w zakresie rzeczywistej wartości towaru celnego, co przejawia się w bezzasadnym zawyżeniu jego wartości, * wadliwą ocenę rzetelności danych zawartych na rachunku sprzedaży nr [...] z dnia [...].10.2009r. oraz prawidłowości wykonania wyceny [...], co doprowadziło do wadliwego zanegowania wartości transakcyjnej towaru i dowolnego ustalenia zawyżonej wartości towaru w oparciu o metodę ostatniej szansy, * zaprzeczenie zasadzie dążenia do ustalenia prawdy materialnej wobec nie uwzględnienia wniosków dowodowych strony w zakresie określenia rzeczywistego zakresu szkody w pojeździe, wysokiej koniecznej naprawy oraz wartości towaru a nadto zaakceptowanie braku przeprowadzenia postępowania co do wartości transakcyjnej pojazdów uszkodzonych na rynku szwajcarskim, * nie wyjaśnienie metody przyjętej do sporządzenia opinii [...] o ile wskaźniki określone miały stanowić podstawę wyceny towaru w opinii [...], w szczególności czy wskaźniki opinii [...] stanowią współczynnik uszkodzenia poszczególnych zespołów do wartości całego samochodu, co nie pozwalało na zastosowanie współczynnika uz. jako bezzasadnie podwyższającego wartość pojazdu, * wadliwą ocenę potwierdzenia kraju pochodzenia pojazdu, a co za tym prawdziwości danych zawartych na rachunku nr [...], w tym również co do ceny transakcyjnej towaru, * wadliwe zaakceptowanie opinii [...] jako mogącej stanowić podstawę ustaleń faktycznych w sprawie, pomimo że nie uwzględnia ona współczynnika stopnia uszkodzeń i współczynnika uszkodzeń ukrytych, a nadto z wyjaśnień pisemnych rzeczoznawcy z [...].06.2011 r. wynikało że: a/ nie była rzeczoznawcy znana metoda obliczeniowa zastosowana w opinii [...], na wynikach której miał opierać, b/ rzeczoznawca nie opierał się w pełni na opinii [...] i przyjmował własne współczynniki uszkodzenia zespołów, c/ zastosowanie współczynnika uzj podwyższało wartość pojazdu w odniesieniu do metody zastosowanej w opinii [...]. - naruszenie art. 233 par.1 pkt.2a Ordynacji podatkowej przez brak zastosowania tych przepisów pomimo konieczności umorzenia postępowania w zakresie zaległości celnej oraz wobec braku dowodu na uzasadnione wątpliwości, że zadeklarowana wartość celna stanowi faktycznie zapłaconą cenę za pojazd uszkodzony. Ponadto zaskarżonej decyzji zarzucono sprzeczność ustaleń organu II instancji z zebranym w spawie materiałem dowodowym, co do istnienia uzasadnionych wątpliwości pozwalających na zakwestionowanie wartości transakcyjnej towaru wykazanej na rachunku nr [...] oraz tego, że wartość tego pojazdu wynosiła 26.900 zł. Wskazując na powyższe zarzuty wniesiono uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania w sprawie w całości, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji jej poprzedzającej w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, mimo że nie wszystkie podniesione w niej zarzuty Sąd uznał za zasadne. Skarżąca podniosła w skardze zarzuty naruszenia prawa procesowego oraz materialnego. W pierwszej kolejności Sąd zobowiązany był do rozpoznania zarzutów naruszenia prawa procesowego, ponieważ dopiero stwierdzenie, że w sprawie ustalony został prawidłowy stan faktyczny, umożliwia dokonanie oceny, czy organy podatkowe dokonały prawidłowej subsumcji prawa materialnego do prawidłowo ustalonego stanu faktycznego. Skarga okazała się zasadna w części dotyczącej prawidłowości zastosowania art. 181 a RWKC oraz wykonania opinii przez rzeczoznawcę powołanego przez organ celny. Organy kwestionując deklarowaną cenę transakcyjną sprzedaży samochodu, dokonały porównania cen transakcyjnych wg katalogu EUROTAXGLASS, który jednak dotyczył samochodów używanych nieuszkodzonych, gotowych do jazdy. Natomiast w przypadku pojazdów powypadkowych, katalog odsyłał do wytycznych wyceny 2000 vffs Szwajcarskiego Związku Rzeczoznawców ds. Pojazdów Mechanicznych (k.64 akt adm.). Zdaniem orzekającego sądu nie są potrzebne specjalne wiadomości do tego aby stwierdzić nieprawidłowość polegającą na porównaniu cen transakcyjnych samochodu nieuszkodzonego do samochodu uszkodzonego. Organy chcąc wykazać istnienie przesłanek z art. 181 a RWKC, powinny dokonać porównania cen transakcyjnych samochodów uszkodzonych zawieranych na terenie Szwajcarii z ceną podaną przez skarżącego. Brak takiego porównania powoduje, że organy nie przeprowadziły w tym zakresie postępowania spełniającego wymogi z art. 122 i 187 § 1 Ordynacji podatkowej. Ponadto zdaniem sądu orzekającego, organy celne, w tym organ odwoławczy nie dokonał oceny uzyskanego dowodu w postaci opinii sporządzonej przez powołanego rzeczoznawcę w sposób zgodny z wymaganiami art. 191 Ordynacji podatkowej. Otóż powołany przez organ I instancji rzeczoznawca w opinii technicznej nr [...] z dnia [...] lipca 2010 r. w punkcie 5 podstawy opracowania opinii wskazał, na instrukcję ustalenia wartości pojazdów 1/2005 SRTS i RD. Ustalona przez niego wartość rynkowa samochodu, była wyliczoną przez niego wartością głównych zespołów pojazdu i wynosiła 26900 zł. Na stronie 5 opinii z dnia . (k.31 akt adm.) w pozycji 15, wskazano że WR = 30700 zł. Posłużenie się w opinii wskaźnikiem "uzi", "WR" wskazuje, że rzeczoznawca ustalając wartość rynkową pojazdu uszkodzonego (a na taki pojazd będący po kolizji, wskazano w opinii technicznej nr [...], która w tym zakresie nie było przez rzeczoznawcę i organy celne kwestionowana), przyjął metodę stopnia uszkodzenia pojazdu, która jest jedną z metod, oprócz metody kosztu naprawy oraz metody odzysku części, określania wartości pojazdu uszkodzonego. Przyjmując metodę stopnia uszkodzenia pojazdu, rzeczoznawcą oprócz ustalenia wartości głównych zespołów pojazdu, powinien także ustalić współczynnik zbywalności uszkodzonego pojazdu oraz współczynnik uszkodzeń ukrytych. Dopiero iloczyn tych trzech wielkości określa wartość rynkową pojazdu uszkodzonego (str. 31-38 instrukcji określenia wartości pojazdów nr 1/2005 SRTS i RD, powołanej przez rzeczoznawcę). Powołany przez organ I instancji rzeczoznawca nie wyjaśnił z jakich powodów ustalając wartość rynkową pojazdu uszkodzonego, nie ustalił współczynnika zbywalności uszkodzonego pojazdu oraz współczynnika uszkodzeń ukrytych, które mają istotny wpływ na ustalenia wartości rynkowej pojazdu uszkodzonego. Organy celne w tym organ odwoławczy dokonując oceny zebranego materiału dowodowego w tym wyżej wskazanej opinii nie wyjaśnił tej kwestii, czym naruszyły regulację z art. 191 Ordynacji podatkowej. Wskazane naruszenia art. 122, 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej, mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w tym przypadku ustalenie wartości rynkowej pojazdu uszkodzonego, Nie można także przyjąć, że organy naruszyły regulację z art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej dotyczącą przyjętej przez biegłego metody ustalenia wartości towaru, w szczególności poprzez zastosowanie wskaźnika ( uz1), powołany przez naczelnika Urzędu Celnego biegły w sporządzonej opinii w pozycji 5 podstawa opracowania opinii, wskazał na instrukcję ustalenia wartości pojazdów 1/2005 Stowarzyszenia Rzeczoznawców Techniki Samochodowej i Ruchu drogowego (w skrócie SRTS i RD). Procentowy udział wartości zespołu wartości w pojeździe w procentach "uz1", jest jednym ze wskaźników koniecznych do ustalenia wartości rynkowej pojazdu uszkodzonego, przy zastosowanej przez biegłego metodzie ustalenia stopnia uszkodzenia pojazdu. Sporządzona przez biegłego opinia wskaźnika takiego nie zawiera. Natomiast przedłożona przez skarżącego opinia techniczna nr [...] nie wskazuje jaką metodą została ustalona wartość rynkową pojazdu uszkodzonego, chociaż odwołano się w niej do Instrukcji określenia wartości pojazdów nr 1/2005 SRTS i RD, nie wskazano jednak co dokładnie oznacza wyliczony wskaźnik "Sz" i dlaczego jest ustalony poprzez mnożenie wskazanych uszkodzeń i korekt (k. 3 akt adm.). Stwierdzone przez Sąd naruszenia prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, czynią zbędnymi rozważania na temat prawidłowości zastosowanego przez organy celne prawa materialnego. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organ odwoławczy uzupełni postępowanie, o wskazane przez sąd okoliczności. Z tych też przyczyn oraz na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. ), zwaną dalej P.p.s.a., zaskarżoną decyzję należało uchylić. Na podstawie art. 152 P.p.s.a. określono że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Na rzecz strony skarżącej nie orzeczono na podstawie art. 210 § 1 P.p.s.a. zwrotu poniesionych kosztów postępowania albowiem, strona we wniesionej skardze oraz do zamknięcia rozprawy nie zgłosiła wniosku o przyznanie należnych kosztów. /-/ J. Niedzielski /-/ D. Skupień /-/ B. Rennert