I SA/Go 119/18

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2018-05-24

Skład orzekający: Anna Juszczyk-Wiśniewska, Dariusz Skupień, Zbigniew Kruszewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji miał podstawy do odmowy przyznania płatności ekologicznej i nałożenia sankcji pieniężnej, jeśli rolnik zadeklarował uprawy nieujęte w załączniku do rozporządzenia lub gdy jednostka certyfikująca stwierdziła brak plonu w jakości ekologicznej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji miały podstawy do odmowy przyznania płatności ekologicznej i nałożenia sankcji. Potwierdzono, że płatność ekologiczna jest przyznawana do gruntów ornych z uprawami wymienionymi w załączniku do rozporządzenia, a także wymaga wytworzenia produktów rolnictwa ekologicznego. Stwierdzenie braku plonu w jakości ekologicznej przez jednostkę certyfikującą, która jest organem upoważnionym do weryfikacji, stanowiło wiążący dowód dla organów ARiMR.
Stan faktyczny
Rolnik M.C. złożył wniosek o przyznanie płatności ekologicznej na 2016 r. w ramach PROW, deklarując różne warianty upraw. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania płatności i nałożył sankcję, wskazując na niespełnienie wymogów dotyczących wytworzenia produktów ekologicznych oraz zadeklarowanie roślin nieujętych w załączniku do rozporządzenia. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez organ odwoławczy. Rolnik wniósł skargę do sądu, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i błędną wykładnię przepisów materialnych.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Juszczyk-Wiśniewska Sędziowie Sędzia WSA Dariusz Skupień (spr.) Asesor WSA Zbigniew Kruszewski Protokolant Asystent sędziego Marta Surmacz-Buszkiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2018 r . sprawy ze skargi M.C. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności ekologicznej na 2016 r. wraz z naliczeniem sankcji pieniężnej oddala skargę. M.C. złożył skargę na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] grudnia 2017r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności ekologicznej na 2016 r. wraz z naliczeniem sankcji pieniężnej. Powyższa skarga została wywiedziona na tle następującego stanu faktycznego sprawy. M.C., w dniu 15 czerwca 2016 r., wniósł o przyznanie płatności ekologicznej w ramach PROW 2014-2020 na rok 2016 deklarując realizację: -wariantu 3 - uprawy zielarskie w okresie konwersji - powierzchnia 1,90 ha (działka rolna "H1" roślina uprawna: ostropest plamisty); -wariantu 7 - uprawy rolnicze po okresie konwersji - powierzchnia 20,87 ha (działki rolne "A1" roślina: trawy na gruncie ornym, "B1" roślina: krzyca, "F1" roślina: pszenica samopsza, "J1" roślina: mieszanka wieloletnia roślin motylkowych drobnonasiennych z trawami); -wariantu 9 uprawy zielarskie po okresie konwersji - powierzchnia 0,50 ha (działka rolna "G1" roślina: ostropest plamisty). W tym samym dniu rolnik złożył zmianę do ww. wniosku, zaś w trakcie wizytacji gospodarstwa w dniu [...] czerwca 2016 r., okazał pismo, w którym zrezygnował z kontynuowania programu rolnictwo ekologiczne na części gospodarstwa. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: Kierownik BP ARiMR), decyzją z [...] września 2017 r. odmówił skarżącemu przyznania płatności ekologicznej na 2016 r. oraz nałożył sankcję, w ramach wariantu 7, w wysokości 9.876,24 zł. Uzasadniając odmowę przyznania płatności organ wskazał, że skarżący w 2016 r. nie spełnił wymagań określonych w § 9 ust. 2 oraz § 11 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. 2015 poz. 370 ze zm. - dalej "rozporządzenie ekologiczne"). Zgodnie z § 9 ust. 2 ww. rozporządzenia, płatność w ramach wszystkich pakietów lub ich wariantów (z wyłączeniem pakietu 5 oraz 11 Uprawy paszowe, a także 6 oraz 12 Trwałe użytki zielone) jest przyznawana, jeżeli rolnik wytworzył produkty rolnictwa ekologiczne w rozumieniu art. 2 pkt 6 ustawy z dnia 25 czerwca 2009 r. o rolnictwie ekologicznym (Dz. U. z 2015 r., poz. 497 ze. zm. - dalej "ustawa ekologiczna"). W myśl zaś § 11 ust. 1 ww. rozporządzenia, płatność ekologiczna jest przyznawana do gruntów ornych, na których występują uprawy wymienione w załączniku nr 4 do rozporządzenia - w przypadku pakietów wymienionych w § 4 ust. 1 pkt 1-3, 5, 7-9 i 11 oraz wariantów wymienionych w § 4 ust. 1 pkt 4 lit. b i pkt 10 lit. b. Tymczasem, jak ustalono, na działkach rolnych "H1, "G1" zadeklarowanych w ramach wariantu 3 i 9 nie wytworzono produktów ekologicznych. Pismem z dnia [...] czerwca 2017 r. Jednostka Certyfikująca [...] sp. z o.o. poinformowała, że dla działek rolnych "H1, "G1" i "F1" stwierdzono brak plonu w jakości ekologicznej. Wskazała, że z ww. działek zebrano plon, lecz nie potwierdzono uzyskania produktu ekologicznego, ponieważ nie został on wystawiony na certyfikacie. W przypadku zaś wariantu 7 organ wskazał, że na działkach rolnych "A1" i "J1" zostały zadeklarowane rośliny (trawy na gruncie ornym, mieszanka wieloletnia roślin motylkowych drobnonasiennych z trawami), które nie zostały wymienione w załączniku nr 4 do rozporządzenia ekologicznego, warunkującym przyznanie płatności w deklarowanym pakiecie. W konsekwencji, ww. działki wykluczono z wnioskowanej płatności, zaś różnica pomiędzy powierzchnią deklarowaną we wniosku o przyznanie płatności ekologicznej a powierzchnią stwierdzoną w oparciu o system informacji geograficznej i potwierdzoną przez Jednostkę Certyfikującą wynosząca ponad 100% dała podstawę, oprócz odmowy przyznania płatności, do nałożenia dodatkowej kary administracyjnej, zgodnie z art. 19 ust. 2 rozporządzenia nr 640/2014. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem M.C. złożył odwołanie. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, zarzucił jej naruszenie: -art. 10 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r., poz. 23 ze zm., dalej: "k.p.a.") w zw. z art. 4 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz.U. z 2017 r., poz. 562 - dalej "ustawa PROW") poprzez brak umożliwienia stronie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i zgłoszonych żądań; -art. 80 oraz art. 81 k.p.a. w zw. z art. 4 ww. ustawy poprzez dokonywanie ustaleń faktycznych na podstawie dowodów, do których strona nie miała dostępu; -§ 9 ust. 2 rozporządzenia ekologicznego poprzez błędna wykładnię i niewłaściwe zastosowanie wykładni produktów i plonów rolnictwa ekologicznego. W ocenie skarżącego, nie jest słusznym przyjęcie, żeby obowiązkiem rolnika było uzyskanie plonu w jakości ekologicznej stwierdzonej przez jednostkę certyfikującą. Żaden bowiem przepis prawa nie określa, że produkt rolnictwa ekologicznego, o jakim stanowi § 9 ust. 2 rozporządzenia, jest tym samym co plon w jakości ekologicznej. Dodał, że rolnik, mimo zachowania wymogów rolnictwa ekologicznego i uzyskania z niego produktów, może nie uzyskać jakości ekologicznej tego plonu w ocenie jednostki certyfikującej z różnych przyczyn, niezależnych od rolnika. Podniósł, że certyfikacja przez jednostkę certyfikującą nie odbywa się na cele uzyskania płatności lecz jest elementem systemu wspierania jakości żywności i umożliwienia weryfikowania jakości żywności oferowanej następnie konsumentom. Nadto, ocena dokonana przez jednostkę certyfikującą sama w sobie jest niewystarczającym dowodem niewypełnienia przez rolnika wymogu wytworzenia produktów rolnictwa ekologicznego, a żaden przepis prawa nie stanowi warunku uznania spełnienia przesłanki wytworzenia produktu rolnictwa ekologicznego od istnienia certyfikatu bądź innego dokumentu pochodzącego od jednostki certyfikującej, a wykazującego, że produkt wytworzony przez rolnika w ramach rolnictwa ekologicznego ma jakość ekologiczną. Dodał, że poprzez uniemożliwienie mu wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i zgłoszonych żądań, nie mógł udowodnić, iż realizuje zobowiązanie ekologiczne i wytwarza produkty rolnictwa ekologicznego. Ponadto, nie miał możliwości zapoznania się z przekazaną przez Jednostkę Certyfikującą [...] dokumentacją, która jest podstawą wydania zaskarżonej decyzji. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: Dyrektor OR ARiMR) decyzją z [...] grudnia 2017 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy podzielił stanowisko Kierownika BP ARiMR, iż w sprawie zaistniały podstawy do odmowy przyznania skarżącemu płatności ekologicznej. Zaznaczył, że warunkiem przyznania wnioskowanej płatności jest uprawa, zgodnie z wymogami rolnictwa ekologicznego, roślin wskazanych w załączniku 4 do rozporządzenia ekologicznego (w odniesieniu do poszczególnych pakietów płatności ekologicznej) oraz wytworzenie przez producenta rolnego produktów rolnictwa ekologicznego. Tymczasem w toku postępowania stwierdzono brak plonu w jakości ekologicznej na działkach rolnych "H1" i "G1" zadeklarowanych w wariancie 3 i 9, co oznacza, że zadeklarowana na obu działkach roślina (ostropest plamisty) nie jest produktem ekologicznym. Powyższe ustalenia zostały zamieszczone w wykazie producentów, którzy spełnili określone wymagania dotyczące produkcji ekologicznej. Zgodnie zaś z art. 17 ust. 3 ustawy ekologicznej, wykaz, o którym mowa powyżej, dla celów postępowania dowodowego w postępowaniu prowadzonym w sprawach związanych z udzielaniem pomocy finansowej producentom ekologicznym, stanowi dokument urzędowy w rozumieniu przepisów k.p.a. i jego zapisy są wiążące dla organów ARiMR. Zdaniem Dyrektora OR ARiMR, zasadnie również wykazano w toku prowadzonego postępowania, że w gospodarstwie M.C. występuje obszar o łącznej powierzchni 12,47 ha (działki rolne "A1" oraz "J1") nie kwalifikujący się do przyznania płatności ekologicznej w zakresie wnioskowanego pakietu nr 7, bowiem na ww. działkach zadeklarowane zostały rośliny uprawne (odpowiednio: trawy na gruntach ornych oraz mieszanka wieloletnia roślin motylkowych drobnonasiennych z trawami), które nie zostały objęte płatnością ekologiczną. Ustalenie zaś przekroczenia obszaru zatwierdzonego (różnicy obszaru zadeklarowanego i zatwierdzonego dla danej grupy upraw) na poziomie ponad 100%, stanowiło z kolei podstawę do ustalenia kary administracyjnej z tytułu zawyżenia deklaracji w przypadku ubiegania się o przyznanie płatności ekologicznej, która w niniejszym przypadku wyliczona została zgodnie z art. 19 ust. 2 Rozporządzenia nr 640/2014. Organ odwoławczy nadmienił przy tym, że ze względu na skalę przedeklarowania, skutkującą odmową przyznania pomocy finansowej w ramach pakietu 7, zasadnie nie dokonano dodatkowych zmniejszeń w związku z nieprawidłowością związaną z działką "F1" (brak wytworzenia produktu ekologicznego). W odniesieniu do zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z treścią art. 4 ustawy PROW, z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy K.p.a., chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. Stosownie natomiast do treści art. 27 ust. 1 ww. ustawy, organ administracji publicznej: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisu art. 81 Kpa nie stosuje się. W myśl ust. 2 ww. przepisu, strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. W świetle powyższego, z uwagi na brak żądania skarżącego, za bezpodstawne organ odwoławczy uznał zarzuty podnoszone w odwołaniu pozbawienia go prawa do czynnego udziału w postępowaniu i uniemożliwienia zapoznania się i wypowiedzenia co do zebranych dowodów, w szczególności certyfikatu. Ponadto organ zaznaczył, że skarżący był w posiadaniu certyfikatu zgodności, z którego wynikało jakie produkty spełniają normy rolnictwa ekologicznego (wskazane: siano oraz żyto krzyca, i brak wskazania: ostropest plamisty), co więcej ww. certyfikat sam złożył w dniu 6 kwietnia 2017 r. w ARiMR. Na powyższą decyzję M.C., reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł skargę zarzucając jej naruszenie: -art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 4 ustawy PROW, poprzez brak umożliwienia stronie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, co stanowi naruszenie przepisów postępowania, ponieważ w uzasadnieniu faktycznym decyzji organ I instancji przywołał szereg ustaleń poczynionych bez udziału strony i materiały uzyskane m.in. od jednostki certyfikującej do materiałów postępowania, i z ogólnikowych stwierdzeń jednostki certyfikującej organ przeprowadził bez uzyskania wyjaśnień od strony stosownie do § 9 ust. 2 oraz § 11 rozporządzenia ekologicznego, postępowanie w kierunku odmowy przyznania płatności, podczas gdy prawidłowe zawiadomienie strony o zgromadzeniu całości materiałów i możliwości wypowiedzenia się co do tych materiałów dopiero stworzyłoby możliwość wyjaśnienia przez stronę jaki produkt uzyskała z działek rolnych uprawianych w ramach rolnictwa ekologicznego, i z jakich powodów plon nie był w jakości ekologicznej; -art. 80 oraz art. 81 k.p.a. w zw. z art. 4 ustawy PROW poprzez dokonywanie ustaleń faktycznych w sposób niedopuszczalny, gdyż na podstawie wykazu jednostki [...] sp. z o.o., do którego to wykazu strona nie miała dostępu i co do treści którego wykazu nie mogła się wypowiedzieć, jak również z naruszeniem przepisów postępowania zostało ustalone przez organ I instancji (weryfikacja nieznanej stronie dokumentacji przez jednostkę certyfikującą [...] sp. z o.o.), że z pisma ww. jednostki ma wynikać dla działek rolnych F1, G1, H1 "brak plonu w jakości ekologicznej", podczas gdy możliwość zapoznania się i wypowiedzenia przez stronę z tym fragmentem materiałów postępowania doprowadziłaby do wyjaśnienia, jakie okoliczności dotyczące produktu z ww. działek (np. jakość materiału siewnego) zaważyły na ocenie jednostki certyfikującej, że plon uzyskany przez stronę z działek uprawnianych w programie rolnictwa ekologicznego nie uzyskał jakości ekologicznej w systemie ocen stosowanym przez jednostkę certyfikującą; -art. 8 i 107 k.p.a., w ten sposób że organ odwoławczy rozpoznając zarzuty skarżącego i uzasadniając swoje negatywne stanowisko czyni to poprzez polemikę z zarzutami skarżącego, w ogóle nie wyjaśniając jakie oceny doprowadziły go do takiego stanowiska organu, co nie wyjaśnia stronie zasadności przesłanek jakimi się kierował organ, -§ 9 ust. 2 oraz § 11 ust.1 pkt 1 rozporządzenia ekologicznego poprzez błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie przejawiające się w uznaniu, że produktami rolnictwa ekologicznego, o których mowa w powołanym przepisie, są wyłącznie stwierdzone przez jednostkę certyfikującą plony o jakości ekologicznej, podczas gdy prawidłowa wykładnia uprawnia wniosek, że dla przyznania płatności w ramach zadeklarowanych pakietów lub ich wariantów wymagane jest prowadzenie na zadeklarowanych działkach rolnych rolnictwa ekologicznego, a jednocześnie wytworzenie z niego produktów, bowiem odrębnymi kategoriami jest rolnictwo ekologiczne prowadzące do powstania jego produktów (niekoniecznie ekologicznych) od plonów o jakości ekologicznej. Wobec podniesionych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie od organu na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa radcowskiego według norm prawem przepisanych. Odpowiadając na skargę Dyrektor OR ARiMR wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując argumenty podniesione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie podlegała decyzja Dyrektora OR ARiMR z dnia [...] grudnia 2017 r., utrzymująca w mocy decyzję Kierownika BP ARiMR z dnia [...] września 2017 r. o odmowie przyznania skarżącemu płatności ekologicznej na rok 2016. Spór zaś w istocie sprowadzał się do oceny, czy organy miały podstawy przyjąć, że zadeklarowane we wniosku przez M.C. warunki do nabycia prawa do wnioskowanej płatności ekologicznej na rok 2016 nie zostały faktycznie spełnione. Podstawy przyznawania płatności w ramach rolnictwa ekologicznego określa ustawa PROW. Zgodnie z jej art. 3 ust. 1 pkt 11, program jest realizowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i obejmuje następujące działania i poddziałania: rolnictwo ekologiczne: a) płatności na rzecz konwersji na ekologiczne praktyki i metody w rolnictwie, b) płatności na rzecz utrzymania ekologicznych praktyk i metod w rolnictwie. Na podstawie delegacji zawartej w art. 45 ust. 1 ww. ustawy, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi w rozporządzeniu z dnia 13 marca 2015 r. określił szczegółowe warunki i tryb przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020. I tak zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia ekologicznego, płatność ekologiczną przyznaje się rolnikowi, jeżeli: 1) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, 2) łączna powierzchnia posiadanych przez niego użytków rolnych w rozumieniu art. 2 ust. 1 akapit drugi lit. f Rozporządzenia nr 1305/2013, wynosi co najmniej 1 ha; 3) realizuje 5-letnie zobowiązanie ekologiczne, o którym mowa w art. 29 ust. 2 Rozporządzenia nr 1305/2013, w ramach określonego pakietu albo jego wariantu, 4) spełnia warunki przyznania płatności ekologicznej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu. Pakiety i ich warianty zostały natomiast wyszczególnione w § 4 ust. 1 rozporządzenia. W rozpoznawanej sprawie skarżący zadeklarował pakiet 3 - uprawy zielarskie w okresie konwersji, pakiet 7 - uprawy rolnicze po okresie konwersji oraz pakiet 9 - uprawy zielarskie po okresie konwersji, wymienione odpowiednio w § 4 ust. 1 pkt 3, pkt 7 oraz pkt 9 rozporządzenia ekologicznego. Zgodnie z § 9 ust. 1 i 2 rozporządzenia ekologicznego, płatność ekologiczna jest przyznawana, jeżeli rolnik prowadzi produkcję rolną zgodnie z przepisami o rolnictwie ekologicznym, przepisami rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 z dnia 28 czerwca 2007 r. w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych i uchylającego rozporządzenie (EWG) nr 2092/91 oraz przepisami wydanymi w trybie przepisów tego rozporządzenia, i dodatkowo, w ramach pakietów wymienionych w § 4 ust. 1 pkt 1, 2, 3, 4, 7, 8, 9 i 10, jeżeli ponadto rolnik wytworzył produkty rolnictwa ekologicznego w rozumieniu art. 2 pkt 6 ustawy z dnia 25 czerwca 2009 r. o rolnictwie ekologicznym (Dz. U. z 2015 r. poz. 497), a w przypadku uprawy roślin dwuletnich wymienionych w załączniku nr 4 do rozporządzenia, jeżeli rolnik wytworzył te produkty w drugim roku uprawy rośliny dwuletniej. Jak zarazem stanowi § 11 pkt 1 rozporządzenia ekologicznego, płatność ekologiczna jest przyznawana do gruntów ornych, na których występują uprawy wymienione w załączniku nr 4 do rozporządzenia - w przypadku pakietów wymienionych w § 4 ust. 1 pkt 1-3, 5, 7-9 i 11 oraz wariantów wymienionych w § 1.1 pkt 4 lit. b i pkt 10 lit. b. W odniesieniu do deklarowanego przez skarżącego pakietu 7, w wykazie upraw kwalifikujących do płatności w ramach tego wariantu, zawartym w załączniku nr 4 ww. rozporządzenia, nie znalazły się trawy na gruntach ornych oraz mieszanki wieloletnie roślin motylkowych drobnonasiennych z trawami, co oznacza, że ww. rośliny nie zostały objęte płatnością ekologiczną. Zgodzić się zatem należy z organem, że fakt zadeklarowania do płatności w ramach danego pakietu innych roślin aniżeli tych wymienionych w wykazie w tym pakiecie, pozbawia skarżącego prawa do przyznania mu wnioskowanej płatności. W przypadku zaś wariantów 3 i 9, z dokumentacji znajdującej się w aktach sprawy (wydruk z danych i informacja przekazana przez jednostkę certyfikującą) wynika jednoznacznie, że na działkach rolnych "H1, "G1" nie wytworzono produktów ekologicznych. Pismem z dnia [...] czerwca 2017 r. Jednostka Certyfikująca [...] sp. z o.o. poinformowała, że dla działek rolnych "H1, "G1" i "F1" stwierdzono brak plonu w jakości ekologicznej. Wskazała, że z ww. działek zebrano plon, lecz nie potwierdzono uzyskania produktu ekologicznego, ponieważ nie został on wystawiony na certyfikacie. Prawidłowo zatem odmówiono skarżącemu przyznania płatności w ramach ww. pakietów. Zaznaczyć przy tym należy, co zresztą wprost wynika z cytowanych wyżej przepisów, że istotą dopłat do rolnictwa ekologicznego w ramach wszystkich pakietów lub ich wariantów (z wyłączeniem pakietu 5 oraz 11 Uprawy paszowe a także 6 oraz 12 Trwałe użytki zielone), nie jest samo istnienie gospodarstwa ekologicznego i prowadzenie produkcji rolnej, ale także wytworzenie w ramach tej produkcji, zgodnie z § 9 ust. 2 rozporządzenia ekologicznego, produktu rolnictwa ekologicznego w rozumieniu art. 2 pkt 6 ustawy z dnia 25 czerwca 2009 r. o rolnictwie ekologicznym. W myśl zaś art. 2 pkt 6 tej ustawy, "produkty rolnictwa ekologicznego" to produkty uznane za ekologiczne w rozumieniu art. 2 lit. c Rozporządzenia nr 834/2007. Z kolei, art. 2 lit. c Rozporządzenia nr 834/2007 stanowi, że "ekologiczny" oznacza pochodzący z produkcji ekologicznej lub z nią związany. Wskazana "produkcja ekologiczna", zgodnie z art. 2 lit. a Rozporządzenia nr 834/2007, definiowana jest jako stosowanie metod produkcji zgodnych z zasadami określonymi w niniejszym rozporządzeniu na wszystkich etapach produkcji, przygotowania i dystrybucji. Również w preambule rozporządzenia nr 834/2007 podkreślono, że rozporządzenie dotyczy systemu kontroli spełnienia wymagań produkcji ekologicznej, jak i wytworzonych produktów. Podmiotami upoważnionymi do weryfikacji i kontroli w rolnictwie ekologicznym, do których producenci rolni zgłaszają podjęcie działalności w zakresie rolnictwa ekologicznego, kontynuację tej działalności oraz realizację zadań są tzw. jednostki certyfikujące (art. 4 ust. 1 ustawy ekologicznej). Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy ekologicznej, działają one w zakresie udzielonego im upoważnienia, w tym prowadzą kontrolę w ramach systemu kontroli, o którym mowa w art. 27 Rozporządzenia nr 834/2007, na zasadach i w sposób określony na podstawie tego artykułu i w przepisach wydanych na podstawie tego artykułu. Na mocy art. 17 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy, jednostka certyfikująca przekazuje: ministrowi właściwemu do spraw rolnictwa, Głównemu Inspektorowi oraz Prezesowi ARiMR, do dnia 30 listopada każdego roku, wykaz producentów, o których mowa w ustawie z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2015 r. poz. 807 i 1419, z 2016 r. poz. 1605 oraz z 2017 r. poz. 5 i 624), którzy spełnili określone wymagania dotyczące produkcji ekologicznej zgodnie z przepisami dotyczącymi rolnictwa ekologicznego, według stanu na dzień 15 listopada tego roku. Zawartość przedmiotowego wykazu określona została w art. 9 ust. 4 ustawy ekologicznej, który stanowi, iż wykaz, o którym mowa w ust. 3, zawiera, oprócz informacji, o których mowa w art. 28 ust. 5 Rozporządzenia nr 834/2007, dane i informacje dotyczące produktów rolnictwa ekologicznego wytworzonych przez każdego z producentów ekologicznych. Wykaz ten jest aktualizowany i udostępniany zainteresowanym stronom. Co więcej, zgodnie z art. 17 ust. 3 ustawy ekologicznej, wykaz, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, dla celów postępowania dowodowego w postępowaniu prowadzonym w sprawach związanych z udzielaniem pomocy finansowej producentom ekologicznym, na podstawie przepisów o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej, przepisów o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 oraz przepisów o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020, stanowi dokument urzędowy w rozumieniu przepisów K.p.a. W świetle zatem powyższego, wbrew twierdzeniom skarżącego, organy miały podstawę przyjąć, że dane przekazane przez jednostkę certyfikującą o braku produktów ekologicznych odpowiadają prawdzie obiektywnej i są dla nich wiążące. Bez wpływu na powyższe, wbrew twierdzeniom skarżącego, pozostają ewentualne wyjaśnienia rolnika, z jakich powodów plon uzyskany z działek zadeklarowanych w wariancie 3 i 9 nie był w jakości ekologicznej. Dodać przy tym należy, że jednostka certyfikująca dokonuje ustaleń w oparciu o informacje pozyskiwane w toku corocznych kontroli przeprowadzanych w gospodarstwach rolników objętych programem certyfikacji w ramach rolnictwa ekologicznego, zatem bezpośrednio u zainteresowanego producenta rolnego, który po zakończeniu kontroli otrzymuje protokół pokontrolny, zawierający wpisy odnośnie wszystkich kwestii istotnych z punktu widzenia programu rolnictwa ekologicznego, w tym deklarowany przez rolnika areał upraw czy rodzaj upraw. Ma on przy tym możliwość zakwestionowania zapisów takiego raportu. Jest rzeczą oczywistą, że podpisując protokół i nie wnosząc do niego uwag rolnik potwierdza prawidłowość zapisów tego dokumentu. Podnoszenie zatem zarzutów, że skarżący nie miał dostępu do protokołu i nie znał jego treści, czy że nie mógł się wypowiedzieć co do informacji w nim zawartych, w ocenie Sądu, jest całkowicie nieuzasadnione. W tym kontekście zwrócić uwagę również należy na powoływany przez organ odwoławczy art. 27 ustawy PROW, który wprawdzie przewiduje w postępowaniach o płatności obowiązki organów ARiMR stania na straży praworządności i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego sprawy, to jednocześnie wprowadza pewne istotne odstępstwa od ogólnych zasad przewidzianych w k.p.a., podkreślając w szczególności obowiązek (ciężar) aktywnego uczestniczenia w tym postępowaniu przez wnioskodawcę, w tym przez nałożenie obowiązku przedstawiania dowodów oraz dawania wyjaśnień zgodnie z prawdą. Ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Nadto, w pozostałych obowiązkach organów, takich jak: udzielanie stronom niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania oraz zapewnienie im czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji, umożliwienie im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, ustawodawca uzależnił aktywność organów ARiMR od złożenia przez wnioskodawcę stosownego żądania. Tym samym, w postępowaniu w sprawie przyznania płatności, nastąpiło odejście od ogólnych zasad przewidzianych w k.p.a., przenosząc ciężar aktywnego uczestnictwa w tym postępowaniu na wnioskodawcę, który zobowiązany został przedstawiać dowody, jak również ograniczenie stosowania przepisów k.p.a. w zakresie informowania stron i ich czynnego udziału w postępowaniu (art. 9, art. 10 k.p.a.) jedynie do przypadków, w których strona w powyższym zakresie wystąpiła do organu administracji publicznej z właściwym żądaniem. Skoro zatem z akt sprawy nie wynika, aby w toku postępowania skarżący wystąpił z tego rodzaju żądaniem, to w ocenie Sądu, nie sposób uznać, że w okolicznościach niniejszej sprawy - organy nie dochowały należytej staranności przy ustalaniu stanu faktycznego i naruszyły art. 10 k.p.a. Niewystarczające było bowiem gołosłowne twierdzenie skarżącego, że spełnił warunki do przyznania mu wnioskowanej płatności. Jak wynika z analizy akt sprawy, skarżący nie przedstawił żadnych dowodów, nie zainicjował i nie podjął żadnych działań procesowych, które mogłyby skutkować podważeniem ustaleń organów ARiMR stanowiących podstawę faktyczną wydanej w sprawie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Co więcej, z treści skargi, jak również odwołania od decyzji organu I instancji, zdaje się wynikać błędne przekonanie strony skarżącej, że wszelkie dowody winien z urzędu przeprowadzić organ. W ocenie Sądu, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, który poddany został analizie, dawał podstawę do odmowy przyznania skarżącemu wnioskowanej płatności, zaś zasadność przyjętego stanowiska zostało szczegółowo przedstawione w wydanych decyzjach, w zgodzie z wymogami określonymi w art. 107 § 3 k.p.a. Zawierają one bowiem wskazanie faktów, które organy uznały za udowodnione, dowodów, na których się oparły oraz przyczyny, dla których innym dowodom takiej wiarygodności odmówiły. Uzasadnienie prawne zawiera zaś wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Brak akceptacji dla sposobu prowadzenia postępowania przez organy administracji, w sytuacji, gdy nie można im zarzucić naruszenia przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, nie jest wystarczającą podstawą uchylenia zaskarżonej decyzji. Biorąc pod uwagę wszystkie przedstawione powyżej okoliczności, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), skargę należało oddalić.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło