I SA/Go 120/16
PostanowienieWSA w Gorzowie Wielkopolskim2019-02-28
Skład orzekający: Dariusz Skupień, Anna Juszczyk – Wiśniewska, Alina Rzepecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku rezygnacji jedynego członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, która jest stroną postępowania sądowoadministracyjnego, sąd powinien zawiesić postępowanie?Ratio decidendi
Sąd zawiesza postępowanie, gdy w organach jednostki organizacyjnej będącej stroną zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie. W przypadku rezygnacji jedynego członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółka traci zdolność do reprezentacji, co uzasadnia zawieszenie postępowania na podstawie art. 124 § 1 pkt 2 P.p.s.a.Stan faktyczny
Spółka z o.o. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku VAT. W trakcie postępowania sądowego spółka poinformowała o braku zarządu i złożeniu wniosku o wpis zmian w KRS. Sąd zawiesił postępowanie, a następnie podejmował próby ustalenia sytuacji prawnej spółki, w tym wnioskował o ustanowienie kuratora. Ostatecznie, po ustanowieniu kuratora, a następnie jego zwolnieniu w związku z powołaniem nowego zarządu, postępowanie zostało podjęte. Jednakże, nowy członek zarządu złożył rezygnację, co ponownie spowodowało brak organu uprawnionego do reprezentacji spółki.Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił zawiesić postępowanie.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Skupień Sędziowie Sędzia WSA Anna Juszczyk – Wiśniewska (spr.) Sędzia WSA Alina Rzepecka Protokolant Sekretarz sądowy Anna Pakuła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lutego 2019 r. sprawy ze skargi P sp. z o. o. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za grudzień 2009 r. postanawia: na podstawie art. 124 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302) zawiesić postępowanie.
P Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej nr [...] z dnia [...] stycznia 2016 r. utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej nr [...] z [...] maja 2015 r. wydaną w przedmiocie podatku od towarów i usług za grudzień 2009 r.
Na podstawie zarządzenia o wyznaczeniu rozprawy pismem z [...] czerwca 2016 r. zawiadomiono skarżącą Spółkę o terminie rozprawy wyznaczonej na 29 czerwca 2016 r. Następnie pismem z [...] czerwca 2016 r. "P" Sp. z o.o. poinformowała, że złożono wniosek o wpis zmian w KRS, gdyż Spółka nie posiada zarządu. W załączeniu do pisma dołączono kompletną korespondencję przesłaną Spółce w związku z wyznaczonym terminem rozprawy.
W dniu 29 czerwca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zawiesił postępowanie na podstawie art. 124§ 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – dalej zwana P.p.s.a.
Następnie Sąd pismami z dnia: [...] września 2016 r., [...] lutego 2017 r., [...] sierpnia 2017 r., [...] września 2017 r., [...] grudnia 2017 r. zwracał się do Sądu Rejonowego Wydział Gospodarczy KRS o informację dotyczącą powołania zarządu czy też o informacje czy wszczęte zostało postępowanie o wyznaczenie kuratora.
W dniu 12 stycznia 2018 r. do tutejszego Sądu wpłynęły przesłane przez Sąd Rejonowy Wydział Gospodarczy KRS postanowienia wymienionego Sądu: z dnia [...] grudnia 2017 r. o umorzeniu postępowania dotyczącego ustanowienia kuratora dla skarżącej spółki oraz z dnia [...] listopada 2017 r. o umorzeniu postępowania o rozwiązanie podmiotu bez przeprowadzenia postępowania likwidacyjnego.
Kolejnym pismem z dnia [...] lipca 2018 r. zwrócono się do sądu rejestrowego o informację czy na podstawie art. 42 k.c. dla skarżącej spółki został ustanowiony kurator.
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 20 sierpnia 2018 r. zwrócono się do Sądu Rejonowego Wydział Gospodarczy KRS o ustanowienie z urzędu kuratora dla skarżącej spółki w celu reprezentowania spółki w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, na podstawie art. 42 § 2 Kodeksu cywilnego w brzmieniu obowiązującym od 15 marca 2018 r.
W dniu [...] października 2018 r. Sąd Rejonowy Wydział Gospodarczy KRS wydał postanowienie w którym ustanowił kuratora dla skarżącej spółki. W dniu [...] listopada 2018 r. Sąd Rejonowy poinformował, że postanowienie nie jest prawomocne oraz, że w dniu 6 listopada 2018 r. do Sądu wpłynął wniosek spółki o wpis zarządu. Do wniosku załączona została uchwała zgromadzenia wspólników z dnia [...] października 2018 r. w sprawie powołania na członka zarządu M.P..
W dniu 18 stycznia 2019 r. do tutejszego Sądu wpłynęło kolejne postanowienie Sądu Rejonowego Wydział Gospodarczy KRS z dnia [...] stycznia 2019 r. w którym zwolniono z funkcji kuratora spółki wyznaczonego kuratora albowiem odpadł cel kurateli - z uwagi, iż spółka skutecznie powołała zarząd i posiada organ upoważniony do jej reprezentowania. Jednocześnie w dniu [...] stycznia 2019 r. na mocy postanowienia sądu rejestrowego członek zarządu został wpisany do rejestru.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim postanowieniem z dnia 29 stycznia 2019 r. podjął z urzędu zawieszone w dniu 29 czerwca 2016 r. postępowanie. W dniu 31 stycznia 2019 r. wyznaczono rozprawę na dzień 28 lutego 2019 r. Zawiadomienie o terminie rozprawy zostało odebrane w dniu 7 lutego 2019 r.
W dniu 13 lutego 2019 r. do Sądu wpłynęło pismo procesowe Spółki z dnia [...] lutego 2019 r. z informacją, że "z powodu choroby z dniem [...]-02-2019 r. M.P. złożył rezygnację z funkcji członka i Prezesa Zarządu Spółki "P" sp. z o.o.. W uzasadnieniu powyższej rezygnacji podał, że obecnie choruje i z tego powodu między innymi nie może się stawić w sprawach reprezentowanej spółki". Do pisma załączono m.in. oświadczenie o rezygnacji z funkcji członka i Prezesa Zarządu spółki "P" sp. z o.o. oraz kopię wniosku o zmianę danych podmiotu w rejestrze przedsiębiorców złożonego do Sądu Rejonowego w dniu [...] lutego 2019 r. (prezentata na kopi dokumentu).
Na rozprawie 28 lutego 2019 r. Przewodniczący odczytał pismo procesowe strony z dnia [...] lutego 2019 r., wniosek o zmianę danych w KRS wraz z załącznikami przesłanymi do tutejszego Sądu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 124 § 1 pkt 2 P.p.s.a. sąd zawiesza postępowanie z urzędu, jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie. Zawieszenie postępowania na podstawie art. 124 § 1 pkt 2 P.p.s.a. ma zastosowanie wtedy, gdy skargę wnosił podmiot, który miał zdolność procesową w momencie dokonywania tej czynności procesowej, lecz ową zdolność następnie utracił. Zgodnie natomiast z treścią art. 201 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeksu spółek handlowych (tj Dz.U. z 2017 r. poz. 1577 ze zm.- dalej k.s.h.) do prowadzenia spraw spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz jej reprezentowania uprawniony jest zarząd. Natomiast zgodnie z treścią art. 202 § 4 k.s.h. mandat członka zarządu wygasa również wskutek śmierci, rezygnacji albo odwołania ze składu zarządu.
Tymczasem, jak wynika z załączonych dokumentów, członek jednoosobowego zarządu skarżącej złożył Spółce w dniu 4 lutego 2019 r. oświadczenie o rezygnacji z funkcji z dniem [...] lutego 2019 r. Jednocześnie do sądu rejestrowego złożył wniosek o dokonanie odpowiednich zmian.
Sąd Najwyższy w składzie 7 sędziów w dniu 31 marca 2016 r. podjął uchwałę w sprawie III CZP 89/15 zgodnie z która "oświadczenie członka zarządu spółki kapitałowej o rezygnacji z tej funkcji jest składane - z wyjątkiem przewidzianym w art. 210 § 2 i art. 379 § 2 k.s.h - spółce reprezentowanej w tym zakresie zgodnie z art. 205 § 2 lub 373 § 2 k.s.h." W uzasadnieniu uchwały SN wskazał, że "Nie napotyka natomiast uzasadnionych przeszkód wykonywanie reprezentacji biernej spółki w przypadkach złożonego na piśmie lub w postaci elektronicznej oświadczenia o rezygnacji z funkcji jedynego członka zarządu lub wszystkich członków zarządu, rezygnujących jednocześnie, przez samego tego członka zarządu, który złożył rezygnację. Nie przekonuje podnoszony przeciwko temu argument, że w tych przypadkach członek zarządu składający rezygnację dokonuje w istocie czynności prawnej z samym sobą, której skuteczności nie można zaakceptować ze względu na zagrażającą bezpieczeństwu spółki i obrotu kolizję interesów członka zarządu, składającego oświadczenie o rezygnacji, z interesami spółki, będącej adresatem oświadczenia. Interes osoby wchodzącej w skład zarządu w rozpatrywanym przypadku przejawia się przede wszystkim w umożliwieniu tej osobie rezygnacji, niepodlegającej ograniczeniom i utrudnieniom, a interes spółki - w uzyskaniu o tym informacji, pozwalającej podjąć niezbędne działania uzasadnione rezygnacją, w szczególności zainicjować powołanie nowego członka zarządu oraz spowodować dokonanie wpisu zmiany w składzie zarządu w rejestrze. W normalnym układzie stosunków interesy te nie kolidują ze sobą; przeciwnie ich realizacja może i powinna przebiegać harmonijnie.
Pisemne oświadczenie o rezygnacji lub wyrażone w postaci elektronicznej powinno być w tym przypadku przekazane spółce pod jej adresem (adresem zarządu, adresem do doręczeń) w sposób umożliwiający - analogicznie jak w przypadku, gdy reprezentację spółki w razie rezygnacji członka zarządu wykonuje inna osoba pozostająca w składzie zarządu - nadanie mu biegu w celu podjęcia działań, które wymusza rezygnacja, w szczególności zmierzających do obsady zwolnionego miejsca w zarządzie. Inaczej omawiane oświadczenie nie spełniłoby zakładanej przez art. 61 k.c. funkcji komunikacyjnej i nie mogłoby być uznane za dokonane w rozumieniu tego przepisu. Przekazanie oświadczenia o rezygnacji na piśmie do siedziby spółki (zarządu) lub wysłanie drogą elektroniczną pod adres siedziby spółki (zarządu) w sposób umożliwiający nadanie mu biegu w celu podjęcia działań, które wymusza rezygnacja, leży więc nie tylko w interesie spółki, ale i samego składającego rezygnację; warunkuje w świetle art. 61 k.c. dojście jego oświadczenia do skutku99(...).
Poza tym w interesie nie tylko spółki, ale i rezygnującego członka zarządu może być podjęcie przez niego inicjatywy powołania nowego członka zarządu (zwołania posiedzenia organu uprawnionego do obsady zarządu) jeszcze przed złożeniem rezygnacji. Może on też w oświadczeniu o rezygnacji określić późniejszy termin skuteczności tego oświadczenia, tak aby w okresie między złożeniem oświadczenia a tym terminem podjąć stosowne działania uzasadnione rezygnacją. Składając oświadczenie o rezygnacji i podejmując - wcześniej albo w razie odroczenia rezygnacji, później - odpowiednie działania uzasadnione rezygnacją, zabezpiecza się przed ewentualną odpowiedzialnością za szkodę, której spółka mogłaby doznać w następstwie rezygnacji."
Dalej SN wskazał, że "świadczenie o rezygnacji doręczone pod adres spółki dochodzi do skutku z chwilą uzyskania przez pozostałego członka zarządu lub prokurenta możliwości zapoznania się z treścią tego oświadczenia w zwykłym toku czynności, a oświadczenie członka zarządu jednoosobowego lub ostatniego członka zarządu wieloosobowego albo wszystkich członków zarządu wieloosobowego rezygnujących jednocześnie - z chwilą doręczenia na adres spółki w sposób umożliwiający podjęcie niezbędnych działań związanych z rezygnacją."
W niniejszej sprawie z uwagi, że Skarżąca spółka nie jest spółką jednoosobową nie zachodził wyjątek przewidziany w art. 210 § 2 k.s.h., a więc złożenie oświadczenia nie było wymagane w formie aktu notarialnego.
Z przedłożonych dowodów wynika, że oświadczenie z dnia [...] lutego 2019 r. złożone zostało Spółce. Należy zwrócić uwagę, że rezygnacja z funkcji członka zarządu i prezesa spółki nastąpiła z dniem [...] lutego 2019 r., a więc w dniu składania wniosku do Sądu Rejestrowego jak i pisma procesowego do tutejszego Sądu, Spółka posiadała jeszcze zarząd.
Powyższe oznacza, że skarżąca Spółka aktualnie – po [...] lutego 2019 r. - nie posiada zarządu i w związku z tym zachodzi przesłanka skutkująca zawieszeniem postępowania w niniejszej sprawie.
Z uwagi na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim na podstawie art. 124 § 1 pkt 2 P.p.s.a. postanowił jak sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło