I SA/Go 120/16

PostanowienieWSA w Gorzowie Wielkopolskim2019-02-28

Skład orzekający: Dariusz Skupień, Anna Juszczyk – Wiśniewska, Alina Rzepecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku rezygnacji jedynego członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, która jest stroną postępowania sądowoadministracyjnego, sąd powinien zawiesić postępowanie?
Ratio decidendi
Sąd zawiesza postępowanie, gdy w organach jednostki organizacyjnej będącej stroną zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie. W przypadku rezygnacji jedynego członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółka traci zdolność do reprezentacji, co uzasadnia zawieszenie postępowania na podstawie art. 124 § 1 pkt 2 P.p.s.a.
Stan faktyczny
Spółka z o.o. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku VAT. W trakcie postępowania sądowego spółka poinformowała o braku zarządu i złożeniu wniosku o wpis zmian w KRS. Sąd zawiesił postępowanie, a następnie podejmował próby ustalenia sytuacji prawnej spółki, w tym wnioskował o ustanowienie kuratora. Ostatecznie, po ustanowieniu kuratora, a następnie jego zwolnieniu w związku z powołaniem nowego zarządu, postępowanie zostało podjęte. Jednakże, nowy członek zarządu złożył rezygnację, co ponownie spowodowało brak organu uprawnionego do reprezentacji spółki.
Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił zawiesić postępowanie.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Skupień Sędziowie Sędzia WSA Anna Juszczyk – Wiśniewska (spr.) Sędzia WSA Alina Rzepecka Protokolant Sekretarz sądowy Anna Pakuła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lutego 2019 r. sprawy ze skargi P sp. z o. o. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za grudzień 2009 r. postanawia: na podstawie art. 124 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302) zawiesić postępowanie. P Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej nr [...] z dnia [...] stycznia 2016 r. utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej nr [...] z [...] maja 2015 r. wydaną w przedmiocie podatku od towarów i usług za grudzień 2009 r. Na podstawie zarządzenia o wyznaczeniu rozprawy pismem z [...] czerwca 2016 r. zawiadomiono skarżącą Spółkę o terminie rozprawy wyznaczonej na 29 czerwca 2016 r. Następnie pismem z [...] czerwca 2016 r. "P" Sp. z o.o. poinformowała, że złożono wniosek o wpis zmian w KRS, gdyż Spółka nie posiada zarządu. W załączeniu do pisma dołączono kompletną korespondencję przesłaną Spółce w związku z wyznaczonym terminem rozprawy. W dniu 29 czerwca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zawiesił postępowanie na podstawie art. 124§ 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – dalej zwana P.p.s.a. Następnie Sąd pismami z dnia: [...] września 2016 r., [...] lutego 2017 r., [...] sierpnia 2017 r., [...] września 2017 r., [...] grudnia 2017 r. zwracał się do Sądu Rejonowego Wydział Gospodarczy KRS o informację dotyczącą powołania zarządu czy też o informacje czy wszczęte zostało postępowanie o wyznaczenie kuratora. W dniu 12 stycznia 2018 r. do tutejszego Sądu wpłynęły przesłane przez Sąd Rejonowy Wydział Gospodarczy KRS postanowienia wymienionego Sądu: z dnia [...] grudnia 2017 r. o umorzeniu postępowania dotyczącego ustanowienia kuratora dla skarżącej spółki oraz z dnia [...] listopada 2017 r. o umorzeniu postępowania o rozwiązanie podmiotu bez przeprowadzenia postępowania likwidacyjnego. Kolejnym pismem z dnia [...] lipca 2018 r. zwrócono się do sądu rejestrowego o informację czy na podstawie art. 42 k.c. dla skarżącej spółki został ustanowiony kurator. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 20 sierpnia 2018 r. zwrócono się do Sądu Rejonowego Wydział Gospodarczy KRS o ustanowienie z urzędu kuratora dla skarżącej spółki w celu reprezentowania spółki w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, na podstawie art. 42 § 2 Kodeksu cywilnego w brzmieniu obowiązującym od 15 marca 2018 r. W dniu [...] października 2018 r. Sąd Rejonowy Wydział Gospodarczy KRS wydał postanowienie w którym ustanowił kuratora dla skarżącej spółki. W dniu [...] listopada 2018 r. Sąd Rejonowy poinformował, że postanowienie nie jest prawomocne oraz, że w dniu 6 listopada 2018 r. do Sądu wpłynął wniosek spółki o wpis zarządu. Do wniosku załączona została uchwała zgromadzenia wspólników z dnia [...] października 2018 r. w sprawie powołania na członka zarządu M.P.. W dniu 18 stycznia 2019 r. do tutejszego Sądu wpłynęło kolejne postanowienie Sądu Rejonowego Wydział Gospodarczy KRS z dnia [...] stycznia 2019 r. w którym zwolniono z funkcji kuratora spółki wyznaczonego kuratora albowiem odpadł cel kurateli - z uwagi, iż spółka skutecznie powołała zarząd i posiada organ upoważniony do jej reprezentowania. Jednocześnie w dniu [...] stycznia 2019 r. na mocy postanowienia sądu rejestrowego członek zarządu został wpisany do rejestru. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim postanowieniem z dnia 29 stycznia 2019 r. podjął z urzędu zawieszone w dniu 29 czerwca 2016 r. postępowanie. W dniu 31 stycznia 2019 r. wyznaczono rozprawę na dzień 28 lutego 2019 r. Zawiadomienie o terminie rozprawy zostało odebrane w dniu 7 lutego 2019 r. W dniu 13 lutego 2019 r. do Sądu wpłynęło pismo procesowe Spółki z dnia [...] lutego 2019 r. z informacją, że "z powodu choroby z dniem [...]-02-2019 r. M.P. złożył rezygnację z funkcji członka i Prezesa Zarządu Spółki "P" sp. z o.o.. W uzasadnieniu powyższej rezygnacji podał, że obecnie choruje i z tego powodu między innymi nie może się stawić w sprawach reprezentowanej spółki". Do pisma załączono m.in. oświadczenie o rezygnacji z funkcji członka i Prezesa Zarządu spółki "P" sp. z o.o. oraz kopię wniosku o zmianę danych podmiotu w rejestrze przedsiębiorców złożonego do Sądu Rejonowego w dniu [...] lutego 2019 r. (prezentata na kopi dokumentu). Na rozprawie 28 lutego 2019 r. Przewodniczący odczytał pismo procesowe strony z dnia [...] lutego 2019 r., wniosek o zmianę danych w KRS wraz z załącznikami przesłanymi do tutejszego Sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 124 § 1 pkt 2 P.p.s.a. sąd zawiesza postępowanie z urzędu, jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie. Zawieszenie postępowania na podstawie art. 124 § 1 pkt 2 P.p.s.a. ma zastosowanie wtedy, gdy skargę wnosił podmiot, który miał zdolność procesową w momencie dokonywania tej czynności procesowej, lecz ową zdolność następnie utracił. Zgodnie natomiast z treścią art. 201 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeksu spółek handlowych (tj Dz.U. z 2017 r. poz. 1577 ze zm.- dalej k.s.h.) do prowadzenia spraw spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz jej reprezentowania uprawniony jest zarząd. Natomiast zgodnie z treścią art. 202 § 4 k.s.h. mandat członka zarządu wygasa również wskutek śmierci, rezygnacji albo odwołania ze składu zarządu. Tymczasem, jak wynika z załączonych dokumentów, członek jednoosobowego zarządu skarżącej złożył Spółce w dniu 4 lutego 2019 r. oświadczenie o rezygnacji z funkcji z dniem [...] lutego 2019 r. Jednocześnie do sądu rejestrowego złożył wniosek o dokonanie odpowiednich zmian. Sąd Najwyższy w składzie 7 sędziów w dniu 31 marca 2016 r. podjął uchwałę w sprawie III CZP 89/15 zgodnie z która "oświadczenie członka zarządu spółki kapitałowej o rezygnacji z tej funkcji jest składane - z wyjątkiem przewidzianym w art. 210 § 2 i art. 379 § 2 k.s.h - spółce reprezentowanej w tym zakresie zgodnie z art. 205 § 2 lub 373 § 2 k.s.h." W uzasadnieniu uchwały SN wskazał, że "Nie napotyka natomiast uzasadnionych przeszkód wykonywanie reprezentacji biernej spółki w przypadkach złożonego na piśmie lub w postaci elektronicznej oświadczenia o rezygnacji z funkcji jedynego członka zarządu lub wszystkich członków zarządu, rezygnujących jednocześnie, przez samego tego członka zarządu, który złożył rezygnację. Nie przekonuje podnoszony przeciwko temu argument, że w tych przypadkach członek zarządu składający rezygnację dokonuje w istocie czynności prawnej z samym sobą, której skuteczności nie można zaakceptować ze względu na zagrażającą bezpieczeństwu spółki i obrotu kolizję interesów członka zarządu, składającego oświadczenie o rezygnacji, z interesami spółki, będącej adresatem oświadczenia. Interes osoby wchodzącej w skład zarządu w rozpatrywanym przypadku przejawia się przede wszystkim w umożliwieniu tej osobie rezygnacji, niepodlegającej ograniczeniom i utrudnieniom, a interes spółki - w uzyskaniu o tym informacji, pozwalającej podjąć niezbędne działania uzasadnione rezygnacją, w szczególności zainicjować powołanie nowego członka zarządu oraz spowodować dokonanie wpisu zmiany w składzie zarządu w rejestrze. W normalnym układzie stosunków interesy te nie kolidują ze sobą; przeciwnie ich realizacja może i powinna przebiegać harmonijnie. Pisemne oświadczenie o rezygnacji lub wyrażone w postaci elektronicznej powinno być w tym przypadku przekazane spółce pod jej adresem (adresem zarządu, adresem do doręczeń) w sposób umożliwiający - analogicznie jak w przypadku, gdy reprezentację spółki w razie rezygnacji członka zarządu wykonuje inna osoba pozostająca w składzie zarządu - nadanie mu biegu w celu podjęcia działań, które wymusza rezygnacja, w szczególności zmierzających do obsady zwolnionego miejsca w zarządzie. Inaczej omawiane oświadczenie nie spełniłoby zakładanej przez art. 61 k.c. funkcji komunikacyjnej i nie mogłoby być uznane za dokonane w rozumieniu tego przepisu. Przekazanie oświadczenia o rezygnacji na piśmie do siedziby spółki (zarządu) lub wysłanie drogą elektroniczną pod adres siedziby spółki (zarządu) w sposób umożliwiający nadanie mu biegu w celu podjęcia działań, które wymusza rezygnacja, leży więc nie tylko w interesie spółki, ale i samego składającego rezygnację; warunkuje w świetle art. 61 k.c. dojście jego oświadczenia do skutku99(...). Poza tym w interesie nie tylko spółki, ale i rezygnującego członka zarządu może być podjęcie przez niego inicjatywy powołania nowego członka zarządu (zwołania posiedzenia organu uprawnionego do obsady zarządu) jeszcze przed złożeniem rezygnacji. Może on też w oświadczeniu o rezygnacji określić późniejszy termin skuteczności tego oświadczenia, tak aby w okresie między złożeniem oświadczenia a tym terminem podjąć stosowne działania uzasadnione rezygnacją. Składając oświadczenie o rezygnacji i podejmując - wcześniej albo w razie odroczenia rezygnacji, później - odpowiednie działania uzasadnione rezygnacją, zabezpiecza się przed ewentualną odpowiedzialnością za szkodę, której spółka mogłaby doznać w następstwie rezygnacji." Dalej SN wskazał, że "świadczenie o rezygnacji doręczone pod adres spółki dochodzi do skutku z chwilą uzyskania przez pozostałego członka zarządu lub prokurenta możliwości zapoznania się z treścią tego oświadczenia w zwykłym toku czynności, a oświadczenie członka zarządu jednoosobowego lub ostatniego członka zarządu wieloosobowego albo wszystkich członków zarządu wieloosobowego rezygnujących jednocześnie - z chwilą doręczenia na adres spółki w sposób umożliwiający podjęcie niezbędnych działań związanych z rezygnacją." W niniejszej sprawie z uwagi, że Skarżąca spółka nie jest spółką jednoosobową nie zachodził wyjątek przewidziany w art. 210 § 2 k.s.h., a więc złożenie oświadczenia nie było wymagane w formie aktu notarialnego. Z przedłożonych dowodów wynika, że oświadczenie z dnia [...] lutego 2019 r. złożone zostało Spółce. Należy zwrócić uwagę, że rezygnacja z funkcji członka zarządu i prezesa spółki nastąpiła z dniem [...] lutego 2019 r., a więc w dniu składania wniosku do Sądu Rejestrowego jak i pisma procesowego do tutejszego Sądu, Spółka posiadała jeszcze zarząd. Powyższe oznacza, że skarżąca Spółka aktualnie – po [...] lutego 2019 r. - nie posiada zarządu i w związku z tym zachodzi przesłanka skutkująca zawieszeniem postępowania w niniejszej sprawie. Z uwagi na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim na podstawie art. 124 § 1 pkt 2 P.p.s.a. postanowił jak sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło