I SA/Go 1252/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Grzęda (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Stefan Kowalczyk Asesor WSA Anna Juszczyk-Wiśniewska Protokolant sekr.sąd. Agnieszka Baczuń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 marca 2007 r. sprawy ze skargi J.G. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania renty strukturalnej oddala skargę. Decyzją z [...] maja 2006r. nr [...] Kierownik Powiatowego Biura Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa odmówił przyznania J.G. renty strukturalnej. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia stwierdził, że osoba przejmująca grunty wchodzące w skład przekazywanego gospodarstwa rolnego – M.G. – nie spełnia wymogów określonych w § 7 ust. 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. z 2004r. Nr 114 poz. 1191 ze zm.). Z dokumentów przedstawionych wraz z wnioskiem o rentę strukturalną wynika, że posiada on jedynie wykształcenie podstawowe, w związku z czym nieodzowne jest spełnienie przez niego jeszcze jednej przesłanki, tj. przepracowanie co najmniej 5 lat w gospodarstwie rolnym. Z uwagi na swój wiek (19 lat) nie mógł on jej spełnić ponieważ zgodnie z przepisami ustawy z 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 1998r. Nr 7, poz. 25 ze zm.) wiek, od którego można uznać pracę w gospodarstwie rolnym, wynosi 16 lat. Dnia 9 czerwca 2006r. skarżący złożył odwołanie od wyżej wymienionej decyzji podnosząc, że M.G. ma ukończone 3 lata nauki w Technikum Rolniczym a w gospodarstwie rolnym pracuje od dziecka. Wskazał równocześnie, że paradoksalnie ukończenie szkoły o kierunku nierolniczym skutkuje szybszym spełnieniem warunków przewidzianych w rozporządzeniu niż ukończenie szkoły przygotowującej do prowadzenia gospodarstwa. Po rozpatrzeniu odwołania, Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa [...] lipca 2006r. wydał decyzję nr [...], którą utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W całości podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji dodając, że J.G. składając wniosek o przyznanie renty strukturalnej oświadczył, że znane mu są zasady przyznawania i wypłaty rent strukturalnych. W skardze z 14 sierpnia 2006r. wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego J.G. powtórzył argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji organu I instancji oraz zarzucił organom agencji, że nie poinformowały go o innych, niż przeniesienie własności gospodarstwa rolnego w całości na rzecz następcy, możliwościach uzyskania renty strukturalnej. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa odnosząc się do zarzutów skargi podniósł, że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika w sposób jednoznaczny, że wskazany przez skarżącego przejmujący gospodarstwo nie posiada wymaganych kwalifikacji i tym samym nie może być zawarta z nim umowa o przekazaniu gospodarstwa rolnego w celu uzyskania renty strukturalnej. Spełnienie w kwietniu 2007r. przez przejmującego wszystkich wymagań, pozostaje bez znaczenia albowiem decyzja administracyjna podejmowana jest na podstawie stanu faktycznego istniejącego w chwili jej wydawania. Organ nie zgodził się również z zarzutem nie poinformowania skarżącego o innych sposobach uzyskania renty strukturalnej wskazując, że fakt udzielenia takich informacji wynika z notatki służbowej znajdującej się w aktach sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się bezzasadna. Kwestia rent strukturalnych jest elementem wspólnej polityki rolnej Unii Europejskiej, uregulowanym w rozporządzeniu Rady WE Nr 1257/1999 z dnia 17 maja 1999 r. (Official Journal L 160 z 26 czerwca 1999 r.). Zgodnie z artykułem 56 wspomnianego rozporządzenia wiąże ono w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich Państwach Członkowskich. W Polsce ten akt prawa wspólnotowego rozpoczął obowiązywać z momentem wejścia do Unii Europejskiej, czyli 1 maja 2004 r. Artykuł 11 rozporządzenia określał warunki jakie muszą być spełnione dla uzyskania prawa do renty strukturalnej (wcześniejszej emerytury). Mowa tam, iż przekazujący gospodarstwo prawo do świadczenia nabywa jeżeli: – zaprzestaje całkowicie prowadzenia komercyjnej gospodarki rolnej; może ona jednak kontynuować niekomercyjną gospodarkę rolną i utrzymać użytkowanie budynków, – ma nie mniej niż 55 lat, ale nie osiągnęła jeszcze normalnego wieku emerytalnego w momencie przekazywania gospodarstwa, oraz – prowadziła gospodarstwo rolne przez 10 lat poprzedzających przekazanie gospodarstwa. Rozporządzenie stwierdza jednak, że odpowiednie warunki musi spełnić również przejmujący. Artykuł 11 ustęp 2 przewiduje bowiem że przekazujący nabywa prawo do renty jeżeli przekazujący: – zastępuje przekazującego gospodarstwo i staje się kierownikiem tego gospodarstwa lub przejmuje całość lub część przekazywanego gruntu. Rentowność przekazywanego gospodarstwa musi ulec poprawie w czasie i zgodnie z warunkami, które zostaną określone, uwzględniając w szczególności wiedzę i umiejętności zawodowe przejmującego gospodarstwo, wielkość areałów, ilość pracy lub dochód, zależnie od regionu i rodzaju produkcji, – posiada odpowiednią wiedzę i umiejętności zawodowe, oraz – podejmuje się prowadzić działalność rolniczą w gospodarstwie przez co najmniej 5 lat Szczegółowe warunki i tryb udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych określa wydane na podstawie art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy z 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. Nr 229 poz. 2273 ze zm.) rozporządzenie Rady Ministrów z 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 114 poz. 1191 ze zm. - dalej cyt. jako "rozporządzenie RM"). Mowa tam m. in., że rentę strukturalną przyznaje się producentowi rolnemu będącemu osobą fizyczną prowadzącą na własny rachunek działalność rolniczą, jeżeli łącznie spełnia on następujące warunki (§ 4 rozporządzenia RM): 1) ma ukończone 55 lat, lecz nie osiągnął wieku emerytalnego i nie ma ustalonego prawa do emerytury lub renty z ubezpieczenia społecznego lub zaopatrzenia emerytalnego, lub ubezpieczenia społecznego rolników; 2) prowadził nieprzerwanie działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym w okresie co najmniej 10lat bezpośrednio poprzedzających złożenie wniosku o rentę strukturalną i przez okres co najmniej 5 lat podlegał ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu, określonemu w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników; 3) w dniu złożenia wniosku o rentę strukturalną podlegał ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu; 4) przekazał gospodarstwo rolne o łącznej powierzchni użytków rolnych wynoszącej co najmniej 1 ha; 5) zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej; 6) wpisany został do ewidencji producentów, stanowiącej część krajowego systemu ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności; 7) nie posiada zaległości z tytułu opłacania składek na ubezpieczenie społeczne rolników. Rozporządzenie RM w § 6 uszczegóławia warunki przekazania gospodarstwa rolnego. Następcy muszą zostać przekazane wszystkie użytki rolne wchodzące w skład gospodarstwa (§ 6 ust. 1 pkt 1). Przekazanie musi nastąpić na rzecz następcy albo na powiększenie jednego lub kilku gospodarstw rolnych przez nieodpłatne przeniesienie własności użytków rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego lub na powiększenie jednego lub kilku gospodarstw rolnych przez przekazanie wchodzących w skład gospodarstwa rolnego użytków rolnych w dzierżawę zawartej na okres co najmniej 10 lat (§ 6 ust. 1 pkt 2 lit. a - c). Umowa o przekazaniu gospodarstwa rolnego lub użytków rolnych wchodzących w jego skład zgodnie z § 7 ust. 1 rozporządzenia RM może być zawarta z osobą fizyczną, która spełnia łącznie następujące warunki: a) jest rolnikiem młodszym niż rolnik przekazujący gospodarstwo rolne lub następcą, b) posiada kwalifikacje zawodowe przydatne do prowadzenia działalności rolniczej, c) nie ma ustalonego prawa do emerytury lub renty z ubezpieczenia społecznego lub zaopatrzenia emerytalnego, lub ubezpieczenia społecznego rolników, d) zobowiąże się do prowadzenia działalności rolniczej na przejętych użytkach rolnych przez okres co najmniej 5 lat; W myśl rozporządzenia RM (§ 7 ust. 2) osoba przejmująca spełnia kwalifikacje zawodowe przydatne do prowadzenia działalności jeżeli ma: 1) wykształcenie rolnicze średnie lub wyższe; 2) wykształcenie rolnicze zasadnicze zawodowe lub tytuł kwalifikacyjny w zawodzie przydatnym do prowadzenia działalności rolniczej i co najmniej 3-letni okres pracy w gospodarstwie rolnym; 3) wykształcenie średnie lub wyższe na kierunku innym niż rolniczy i co najmniej 3-letni okres pracy w gospodarstwie rolnym; 4) wykształcenie wyższe na kierunku innym niż rolniczy i ukończone studia podyplomowe w zakresie związanym z rolnictwem; 5) wykształcenie podstawowe lub zasadnicze zawodowe inne niż rolnicze i co najmniej 5-letni okres pracy w gospodarstwie rolnym. Odnosząc powyższe wymogi do stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy, należy stwierdzić, iż organy administracyjne zasadnie odmówiły J.G. przyznania renty strukturalnej. Przedłożone przez skarżącego dokumenty zaświadczają, że spełnia on - jako przekazujący niezbędne wymogi uprawniające go do uzyskania wnioskowanego świadczenia. Z dokumentów tych nie wynika jednak, by osoba, na rzecz której przekazał gospodarstwo – M.G. posiadała niezbędne kwalifikacje zawodowe przydatne do prowadzenia działalności rolniczej. Jak wynika z przedstawionych dokumentów M.G. posiada jedynie wykształcenie podstawowe (jak dotąd ukończył gimnazjum). Treść jego oświadczenia wskazuje nadto, iż nie posiada on wymaganego dla osób legitymujących się tym stopniem wykształcenia pięcioletniego okresu pracy w gospodarstwie rolnym (§ 7 ust. 2 pkt 5 rozporządzenia RM). Zatem sformułowana przez organy obydwu instancji konkluzja o niespełnieniu przez przejmującego warunków dotyczących kwalifikacji zawodowych wymaganych na mocy § 7 ust. 1 pkt 1 lit. "b", a sprecyzowanych w § 7 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 30 kwietnia 2004 r., była w pełni uprawniona. Brak wymaganego przepisami rozporządzenia przygotowania zawodowego stanowił przeszkodę w uzyskaniu renty strukturalnej będącą oczywistą przesłanką rozstrzygnięcia o odmowie przyznania wnioskowanego świadczenia. Oceny tej nie zmienia podnoszony w skardze brak należytego pouczenia skarżącego o warunkach niezbędnych dla przyznania renty strukturalnej. Abstrahując od rozstrzygania czy skarżący uzyskał prawidłową informację na temat wymogów od spełnienia których uzależnione jest uzyskanie do niej prawa, należy stwierdzić, że nawet mylne pouczenie nie dawałoby podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji. Stwierdzona przesłanka negatywna przyznania renty strukturalnej, jaką był brak przygotowania zawodowego przejmującego gospodarstwo rolne, miała bowiem charakter obiektywny i na jej uchylenie skarżący nie miał żadnego wpływu. W stanie faktycznym sprawy jego wniosek musiał zostać rozpoznany negatywnie. Ewentualne naruszenie przez organy administracyjne wynikającej z art. 9 k.p.a. zasady wyczerpującego informowania stron postępowania o istotnych okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy, nie miało zatem wpływu na treść rozstrzygnięcia (art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.). Uwzględniając powyższe, skargę jako pozbawioną uzasadnionych podstaw należało oddalić na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.