I SA/Go 1255/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Skupień Sędziowie Sędzia WSA Joanna Wierchowicz Asesor WSA Alina Rzepecka (spr.) Protokolant Anita Woźniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 marca 2007 r. sprawy ze skargi Z.P. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych oddala skargę. Skarżący Z.P. skargą z dnia 21 sierpnia 2006 roku zaskarżył decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (zw. dalej: Dyrektor OR ARiMR ) z dnia [...] lipca 2006 roku [...] utrzymującą w mocy decyzję wydaną przez Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa ( zw. dalej: Kierownik BP ARiMR ) z [...] maja.2006 roku w sprawie odmowy przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych z potrąceniami w okresie trzech kolejnych lat kalendarzowych. W sprawie był następujący stan faktyczny Skarżący Z.P. w dniu 10 maja 2005 roku złożył w siedzibie Biura Powiatowego ARiMR wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2005. Jako producent rolny zadeklarował działki rolne oznaczone identyfikatorami A,B,C,D, położone odpowiednio w granicach działek ewidencyjnych o numerach [...],[...],[...],[...] znajdujących się na terenie gminy [...], obręb [...] oraz działkę rolną E położoną w granicach działki ewidencyjnej o numerze [...] znajdującej się na terenie gminy [...], obręb [...]. Łączna powierzchnia działek gruntu rolnego zgłoszona do dopłat wyniosła 10,75ha. Pismem z dnia 16 sierpnia 2005 roku Kierownik BP ARiMR wezwał Skarżącego do usunięcia błędów formalnych wniosku poprzez złożenie go w oryginale. Czynności tej Strona dokonała 24 sierpnia 2005 roku. Dane w nim zawarte były identyczne jak we wniosku złożonym z dnia 10 maja 2005 roku. W kolejnym wezwaniu - z 6 stycznia 2006 roku, będącym konsekwencją przeprowadzonej kontroli administracyjnej skarżącego zobowiązano do złożenia stosownych wyjaśnień, gdyż wykryto nieprawidłowość polegającą na zawyżeniu powierzchni działki rolnej E. Według ustaleń organów, suma powierzchni użytków rolnych uprawnionych do uzyskania jednolitej oraz uzupełniającej płatności obszarowej wynikająca z ewidencji gruntów występujących na działce ewidencyjnej [...] była niższa niż powierzchnia zadeklarowana przez p. Z.P.. Prawidłowo powinna ona wynieść nie 8,19ha, lecz 1,55ha, gdyż należało z niej wyłączyć powierzchnie przypadającą na las- to jest 6,64ha. Stosowną korektę skarżący złożył 18 stycznia 2006 roku. Tym samym powierzchnia działek rolnych ( A, B, C, D, E ) co do której wniosek został rozpatrzony wyniosła 4,11ha, a nie jak zadeklarowano 10,75ha. W oparciu o powyższe ustalenia, Kierownik BP ARiMR decyzją z [...] maja 2006 roku odmówił Z.P. przyznania płatności na rok 2005 z tytułu Jednolitej Płatności Obszarowej i Uzupełniającej Płatności Obszarowej oraz nałożył karę pieniężną w łącznej wysokości 3.368,80zł. Rozstrzygnięcie to zostało zaskarżone do Dyrektora OR ARiMR. Skarżący w treści odwołania podkreślił, iż wniosek za niego wypełnił pracownik Ośrodka Doradztwa Rolniczego. Powołał się na brak świadomości, iż osoba sporządzająca zgłoszenie w jego imieniu wpisała w nim działkę nr [...] z całą jej powierzchnią - 8,19ha, miast jedynie tylko tą która dotyczyła terenu obsianego owsem – 1,55ha. Dyrektor OR ARiMR po rozpatrzeniu zarzutów odwołania utrzymał w mocy decyzje organu I instancji. W motywach uzasadnienia wskazał na art.138 ust.1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 roku ustanawiającego szczegółowe zasady zastosowania Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego Rozporządzenia oraz wykorzystania gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców ( zwanego dalej Rozporządzenie Komisji (WE) NR 1973/2004) – stosownie do którego jeżeli w wyniku kontroli administracyjnej bądź wizji lokalnej wykryte zostanie, iż ustalona różnica między zadeklarowanym a wyznaczonym obszarem w rozumieniu art.2 pkt 22 Rozporządzenia (WE) nr 796/2004 przekracza 50% w przypadku Jednolitej Płatności Obszarowej rolnik jest wykluczany ponownie z przywileju uzyskania premii do kwoty, która odpowiada różnicy między areałem zadeklarowanym a wyznaczonym. Taka kwota jest odejmowana z wypłaty pomocy, do której rolnik jest uprawniony na podstawie wniosków składanych przez niego w ciągu trzech lat kalendarzowych po upływie roku kalendarzowego, w którym wykryto tę różnicę. W przypadku przedmiotowego wniosku, procentowa różnica pomiędzy powierzchnią działek zgłoszonych przez skarżącego do Jednolitej Płatności Obszarowej, a powierzchnią stwierdzoną w czasie kontroli administracyjnej wyniosła 161,56%. Z kolei w odniesieniu do Uzupełniającej Płatności Obszarowej powołał się na art.51 ust.2 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w Rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników, który stanowi, iż jeśli różnica przekracza 50%, rolnik będzie również wyłączony z otrzymywania pomocy do wysokości równej kwocie odpowiadającej różnicy między obszarem zadeklarowanym, a zatwierdzonym zgodnie z art.50 ust.3 do ust.5. Kwota ta podlega kompensacji dopłatami w ramach jakichkolwiek programów pomocowych o których mowa w tytułach III i IV rozporządzenia (WE) nr 1782/2003, do których dany rolnik jest uprawniony w kontekście wniosków złożonych w ciągu trzech lat kalendarzowych następujących po roku kalendarzowym wykrycia różnicy. Jeśli dopłaty nie pozwalają na pełną kompensatę tej kwoty, pozostałe saldo zostaje anulowane. W niniejszym przypadku, procentowa różnica pomiędzy powierzchnią działek zgłoszonych do Uzupełniającej Płatności Obszarowej, a stwierdzoną w trakcie kontroli administracyjnej wyniosła również 161,56%. Odpierając zarzuty strony dotyczące wypełnienia jej wniosku przez pracownika Ośrodka Doradztwa Rolniczego, organ odwoławczy wskazał, iż wniosek został sporzadzony w oparciu o posiadane materiały i podane przez skarżącego informacje o aktualnych zasiewach. Następnie po wypełnieniu został on przez stronę sprawdzony i podpisany. według stanowiska organu, osobą odpowiedzialną za prawidłowe wypełnienie przedmiotowego zgłoszenia oraz złożenie właściwie wypełnionego formularza w odpowiednim terminie i odpowiedniej jednostce jest wyłącznie wnioskodawca. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Strona podniosła, iż Dyrektor OR ARiMR "zastosował biurokratyczne podejście do sprawy". Zarzuciła organowi, że nie uwzględnił okoliczności, iż "osoba z ukończoną szkołą podstawową nie jest w stanie wypełnić wniosku". Podkreśliła, iż sam wniosek został złożony 10 maja 2005roku, a do korekty wezwano ją dopiero w styczniu 2006 roku. Dyrektor OR ARiMR w odpowiedzi na podniesione zarzuty, podtrzymał dotychczas reprezentowane stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), – sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Nadto zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 - zwanej dalej P.p.s.a.), sądy te sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone ustawą. Oznacza to, że skarga, może zostać uwzględniona jedynie, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy (art.145 – art.150 ustawy). Podniesione przez Stronę zarzuty w głównej mierze dotyczą naruszenia prawa procesowego, jednakże skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa w stopniu mającym istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Sprawa będąca przedmiotem kontroli sądowej wiąże się z problematyką udzielania rolnikom / producentom rolnym /, pomocy w zakresie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. Poza sporem pozostaje fakt, iż powierzchnia całkowita działki ewidencyjnej nr 1014 wynosiła 8,19ha, z tego na grunt rolny przypadało zaledwie 1,55ha, reszta zaś stanowiła grunt leśny. Bezsprzecznym również jest fakt, iż to właśnie nieprawidłowości dotyczące zgłoszonej powierzchni w/w działki stanowiły bezpośrednią przyczynę zawyżenia powierzchni uprawnionej do płatności i w rezultacie – konsekwencji dla Skarżącego, które z tego zawyżenia wypływają. W sprawie kwestią kontrowersyjną pozostaje natomiast problem braku świadomości Skarżącego w zadeklarowaniu do płatności bezpośrednich zawyżonej miast rzeczywistej, to jest - uprawnionej powierzchni przedmiotowej działki. Należy podkreślić, iż zagadnienie dopłat w sposób ścisły uregulowane jest przez odpowiednie przepisy prawne tak krajowe jak i unijne. Tryb i warunki w/w pomocy określono w treści art.2 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 roku o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych ( Dz. U. nr6, poz.40 z 2003r.). Z istoty tego przepisu wynika, iż płatności przysługują producentowi rolnemu na grunty rolne będące w jego posiadaniu, które są utrzymywane w dobrej kulturze rolnej. Obejmują one jednolitą płatność obszarową o nazwie skróconej JPO, oraz uzupełniającą płatność obszarową o nazwie skróconej UPO. Tym samym należy zgodzić się ze stanowiskiem organów, iż z literalnej wykładni w/w. normy prawnej płynie wniosek, iż płatności te nie przysługują na grunty leśne. Skarżący powołał się na okoliczności, które w jego ocenie mają dowodzić z jednej strony - braku jego świadomości co do nieprawidłowości danych zawartych w złożonym wniosku, z drugiej strony – obarczeniu winą za powstały błąd pracownika Ośrodka Doradztwa Rolniczego. Niemniej jednak należy podkreślić, iż mimo że Skarżący pierwotny wniosek o dopłaty nie wypełniał osobiście, to dane w nim zamieszczone wypisane zostały, w jego obecności, w oparciu o przedłożone materiały i podane przez niego informacje o aktualnych zasiewach. Obowiązkiem strony przed podpisaniem wniosku było staranne jego przeczytanie i sprawdzenie, czy jego treść zgodna jest ze stanem faktycznym. Było to tym bardziej uzasadnione, iż w części IX formularza "Oświadczenia i zobowiązania", złożonym przez siebie podpisem Z.P. poświadczył swoją wiedzę, co do skutków składania fałszywych oświadczeń wynikających z art.297 §1 Kodeksu karnego. Co więcej, z argumentacji Dyrektora OR ARiMR przedstawionej w odpowiedzi na skargę wynika, iż Z.P. w 2004 roku ( który był pierwszym rokiem przyznawania płatności ) składając po raz pierwszy wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich zgłosił w nim już wówczas w sposób prawidłowy między innymi działkę gruntu rolnego o powierzchni 1,00ha znajdującą się na działce ewidencyjnej nr [...]. Nadto, z treści odwołania złożonego dnia 1 czerwca 2006 roku ewidentnie wynika, iż Skarżący posiadał wiedzę co do tego, że dopłaty nie przysługują na lasy, szczególnie na lasy których nie jest użytkownikiem. Tymczasem jak dowodzą akta sprawy, skarżący wezwany do usunięcia braków formalnych wniosku, składając 24 sierpnia 2005 roku w ARiMR jego korektę, sporządził ją własnoręcznie, zamieszczając w niej wszystkie dane jak we wniosku pierwotnym, nie dokonując tym samym co do nich żadnych poprawek. Nie bez znaczenia dla oceny niniejszej sprawy ma również i fakt, iż jak dowodzi treść pisma Ośrodka Doradztwa Rolniczego z [...] lipca 2006 roku numer [...] Skarżący mimo, że w sposób ewidentny obarcza winą za nieprawidłowe wypełnienie swojego wniosku pracownika tego ośrodka, nie poczynił jednak żadnych kroków zmierzających do wyciągnięcia odpowiednich konsekwencji za powstałe błędy w stosunku do w/w osoby – ani na drodze cywilnoprawnej, ani choćby poprzez złożenie skargi bezpośrednio do Powiatowego zespołu Doradztwa Rolniczego. Należy wskazać, iż z treści art.138 Rozporządzenie Komisji (WE) NR 1973/2004 wynika, iż z wyjątkiem przypadków siły wyższej bądź okoliczności nadzwyczajnych zgodnie z definicją zawartą w art.72 rozporządzenia (WE) nr 796/2004, jeżeli w wyniku kontroli administracyjnej bądź wizji lokalnej wykryte zostanie, iż ustalona różnica między zadeklarowanym, a wyznaczonym obszarem w rozumieniu art.2 pkt22 rozporządzenia (WE) nr 796/2004 przekracza (...) 50%, rolnik jest wykluczany ponownie z przywileju uzyskania premii do kwoty, która odpowiada różnicy między areałem zadeklarowanym, a wyznaczonym. Z kolei zgodnie z powołanym art.72 w/w rozporządzenia, przypadki siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności w rozumieniu art.40 ust.4 rozporządzenia (WE) nr 1782/2003 wraz ze stosownymi dowodami zgodnymi z wymogami właściwego organu podlegają zgłoszeniu temu organowi na piśmie w terminie dziesięciu dni roboczych od daty ustania tych okoliczności. Za działaniem siły wyższej lub za nadzwyczajne okoliczności w myśl powołanej powyżej normy przykładowo wskazano takie przypadki jak: śmierć rolnika; jego długookresowa niezdolność do pracy; poważna klęska żywiołowa w znacznym stopniu dotykająca grunty rolne gospodarstwa; zniszczenie budynków inwentarskich gospodarstwa w drodze wypadku; epidemia dotykająca część lub cały żywy inwentarz gospodarza. Nawiązując do wywodów skargi, oraz ustalonego stanu faktycznego trudno jest uznać poczynania Skarżącego za odpowiadające przypadkom siły wyższej bądź nadzwyczajnym okolicznościom. Należy zgodzić się ze stanowiskiem organu, iż fakt wypełniania wniosku przez pracownika Ośrodka Doradztwa Rolniczego nie jest okolicznością wyłączającą odpowiedzialność za dane zawarte we wniosku, które de facto Skarżący poświadczył własnoręcznym podpisem. Reasumując, oceniając całokształt materiału sprawy w kontekście obowiązujących przepisów, poczynionych przez organ ustaleń faktycznych i podnoszonej przez Skarżącego argumentacji należy stwierdzić, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, a zaskarżona decyzja nie podlega uchyleniu, ponieważ sąd nie stwierdził naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; nie stwierdził też innego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik spraw, tj. przesłanek określonych w art.145 §1 pkt1 lit. a) oraz c) p.p.s.a. W tej sytuacji na podstawie art.151 w/w ustawy orzeczono jak w sentencji wyroku. (-) Alina Rzepecka (-) Dariusz Skupień (-) Joanna Wierchowicz