I SA/Go 126/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim - Zbigniew Kruszewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 kwietnia 2013 r. wniosku Ł.K. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Ł.K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w podatku od towarów i usług za grudzień 2008 roku postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Przedmiotem skargi Ł.K. jest decyzja Dyrektora Izby Skarbowej orzekająca o solidarnej odpowiedzialności skarżącego jako członka zarządu za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. W związku z tą skargą Ł.K. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. Ze złożonego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach jak również z przedstawionych przez skarżącego dokumentów wynika, co następuje. Skarżący jest żonaty. Mieszka wraz z żoną dwójką dzieci (w wieku 2 i 6 lat). Małżonkowie K. są właścicielami mieszkania o pow. 72 m. kw. Utrzymują się z wynagrodzeń za pracę. Żona skarżącego zarabia netto 1.843,35 zł, natomiast wynagrodzenie skarżącego wynosi brutto 7550 zł, jednak faktycznie, na skutek zajęcia egzekucyjnego wypłacane mu są kwoty niższe: w styczniu 2013 r. 4.832,80, a w lutym i w marcu po 1.200 zł (dowód: zaświadczenia o wynagrodzeniu - k. 26 i 28). Wydatki miesięczne swojej rodziny skarżący określił na 5.062,74 zł. Kwota ta obejmuje wydatki na ratę kredytu hipotecznego w wysokości 742,58 zł, ratę pożyczki hipotecznej wynoszącą 535,74 zł, ratę kredytu gotówkowego wynoszącą 2.091,66 zł. Nadto skarżący spłaca rozłożoną na raty zaległość podatkową, na co miesięcznie przeznacza 891 zł (dowód: oświadczenie - k. 16). Skarżący posiada 3 rachunki bankowe, lecz nie posiada na nich oszczędności, a saldo jednego z nich na koniec marca 2013 r. było ujemne i wynosiło (-) 20.400 zł (dowód: wyciągi z rachunków bankowych - k. 31-47). Saldo rachunku bankowego żony skarżącego na koniec marca 2013 roku było dodatnie i wynosiło 2.084,41 zł. W marcu rachunek ten został uznany, obok kwoty wynagrodzenia również dwukrotnie o kwotę 1.351 zł z tytułu wynagrodzenia za umowę o dzieło oraz 200 zł z tytułu pomocy finansowej (dowód: wyciąg z rachunku bankowego - k. 48 - 55). W tak ustalonej sytuacji majątkowej skarżącego, jego wniosek nie mógł zostać uwzględniony. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) prawo pomocy w zakresie częściowym, czyli takim jakiego przyznania domagał się skarżący, przysługuje osobie fizycznej w razie wykazania, że poniesienie całości kosztów postępowania mogłoby narazić stronę bądź jej rodzinę na uszczerbek utrzymania koniecznego. Ocena przesłanek zwolnienia od kosztów sądowych odbywa się przez porównanie ustalonej sytuacji majątkowej osoby występującej z wnioskiem z obciążającymi ją kosztami postępowania. W niniejszej sprawie jedyną opłatą podlegającą uiszczeniu na obecnym etapie postępowania jest wpis od skargi, który z uwagi na przedmiot zaskarżonej decyzji winien wynieść winien 500 zł (§ 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości praz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 221 poz. 2193 ze zm.). Z oświadczeń oraz dokumentów przedstawionych przez skarżącego wynika, że wraz z żoną uzyskują stałe dochody. Wprawdzie faktyczne wynagrodzenie skarżącego na skutek zajęć egzekucyjnych zostało uszczuplone jedynie do kwoty 1.200 zł miesięcznie, lecz należy zwrócić uwagę, że żona skarżącego, jak wskazuje treść wyciągów z jej rachunku bankowego obok wynagrodzenia za pracę wynoszącego 1.843,35 zł uzyskuje również inne dochody (2.702 zł w marcu 2013 r. z tytułu umowy o dzieło). Wprawdzie nie ma podstaw do kwestionowania oświadczenia skarżącego o wysokości obciążających jego rodzinę comiesięcznych wydatków, lecz ich bliższa analiza wskazuje, że wśród nich znajdują się również wydatki niesłużące utrzymaniu koniecznemu, np. abonament za telewizję, opłata za korzystanie z internetu, czy opłaty za zajęcia pozalekcyjne dziecka. Łącznie uprawnia to wniosek, iż rodzina skarżącego nie znajduje się w niedostatku, a kwota potencjalnie należnego w sprawie wpisu (500 zł) jest wielokrotnie niższa od kwoty stałych miesięcznych wydatków małżonków K.. W konsekwencji należało uznać, iż poniesienie wymienionej opłaty nie wypłynie zauważalnie na sytuację majątkową skarżącego i jego rodziny. Należy w tym miejscu podkreślić, że zasadą jest ponoszenie przez strony całości kosztów związanych z ich udziałem w postępowaniu sądowym, zaś odstępstwo od tej zasady poprzez zwolnienie z kosztów sądowych może mieć miejsce w sytuacjach szczególnych - uzasadnionych sytuacją majątkową strony - przy uwzględnieniu oczywiście wysokości kosztów postępowania. Koszty sądowe jako należności Skarbu Państwa winny mieć prymat wśród tych wydatków, które nie służą koniecznemu utrzymaniu. W konsekwencji, strona posiadająca stałe źródło dochodów winna poczynić oszczędności w swoich wydatkach do granic zabezpieczenia podstawowego utrzymania, tak by w maksymalnym możliwym zakresie partycypować w kosztach postępowania. Z oświadczeń skarżącego nie wynika, by poniesienie należnych w sprawie kosztów sądowych (500 zł) mogło spowodować niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych jego i jego rodziny. Tym samym należało uznać, że skarżący nie wykazał przesłanek zwolnienia od kosztów sądowych, w związku z czym postanowiono o odmowie przyznania prawa pomocy (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).