I SA/Go 126/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Niedzielski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 maja 2016 r. wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi przez złożenie pełnomocnictwa procesowego w sprawie ze skargi R.B., L.B., E.B., C.B., W.C., J.C., S.C., K.D., B.D., H.G., M.G., J.G., S.J., W.J., A.J., R.K., Z.L., J.M., E.M., J.M., K.M., E.O., Z.P., J.P., J.R., M.R., M.S., K.S., A.S., J.U., J.W., A.Z., J.Z. oraz W.Ż. - wspólników Spółki Cywilnej "W" na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2010 rok postanawia: 1. odmówić przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi przez złożenie pełnomocnictwa procesowego R.B., L.B., E.B., C.B., W.C., J.C., S.C., K.D., B.D., H.G., M.G., J.G., S.J., W.J., A.J., R.K., Z.L., J.M., E.M., J.M., K.M., E.O., Z.P., J.P., J.R., M.R., M.S., K.S., A.S., J.U., J.W., A.Z., 2. odrzucić wniosek A.W. o przywrócenie terminu do złożenia pełnomocnictwa. J.Z. oraz pozostali wspólnicy Spółki Cywilnej "W": R.B., L.B., E.B., C.B., W.C., J.C., S.C., K.D., B.D., H.G., M.G., J.G., S.J., W.J., A.J., R.K., Z.L., J.M., E.M., J.M., K.M., E.O., Z.P., J.P., J.R., M.R., M.S., K.S., A.S., J.U., J.W., A.Z., W.Ż., reprezentowani przez J.Z., wnieśli 16 marca 2016r. skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] stycznia 2016r. w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2010 r. Zarządzeniem z 13 kwietnia 2016 r. Przewodniczący Wydziału I wezwał pełnomocnika skarżących do usunięcia, w terminie 7 dni, braków formalnych skargi przez złożenie pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu skarżących przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi, oryginału ewentualnie prawidłowo uwierzytelnionej kopii tego dokumentu, pod rygorem odrzucenia skargi. Powyższe wezwanie zostało doręczone pełnomocnikowi 21 kwietnia 2016 r. Pismem z [...] kwietnia 2016 r. pełnomocnik zwrócił się o prolongatę terminu na uzupełnienie ww. braku skargi do 10 maja 2016 r., z uwagi na potrzebą pozyskania pod treścią pełnomocnictwa podpisów wspólników, których reprezentuje, co z uwagi na ich liczbę (33) i różnorakie, odległe miejsca zamieszkania jest bardzo czasochłonne. Zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I poinformowano pełnomocnika, że 7-dniowy termin do uzupełnienia braków formalnych skargi, wynikający z art. 49 § 1 w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: "P.p.s.a.") jest terminem ustawowym, co oznacza, że nie może być ani skracany ani przedłużany. W dniu 6 maja 2016 r. działający jako pełnomocnik skarżących J.Z. wniósł o przywrócenie terminu do złożenia pełnomocnictwa podpisanego przez pozostałych skarżących. Do wniosku dołączył m. in. dokument pełnomocnictwa opatrzony podpisami R.B., L.B., E.B., C.B., W.C., J.C., S.C., K.D., B.D., H.G., M.G., J.G., S.J., W.J., A.J., R.K., Z.L., J.M., E.M., J.M., K.M., E.O., Z.P., J.P., J.R., M.R., M.S., K.S., A.S., J.U., J.W. oraz A.W.; pełnomocnictwo udzielone mu [...] maja 2016 r. przez A.Z.; umowę z [...] września 2015r. zawartą między W.Ż. a A.W., na mocy której W.Ż. przeniosła na J.W. ogół praw i obowiązków wynikających z jej uczestnictwa na zasadach wspólnika w spółce cywilnej "W" wraz z uchwałę wspólników tej spółki, wyrażających zgodę na przystąpienie do spółki A.W.. W uzasadnieniu wniosku J.Z. podniósł, że z przyczyn niezawinionych nie mógł złożyć żądanego pełnomocnictwa w wyznaczonym przez Sąd terminie. Powtórzył, że ze względu na liczbę pozostałych wspólników - 33 oraz fakt ich różnorakich, oddalonych od siebie miejsc zamieszkania, zebranie podpisów wszystkich wspólników w 7-dniowym terminie było niemożliwe. Dodatkowo wyjaśnił, że zmienił się skład osobowy wspólników spółki cywilnej - w miejsce wspólnika W.Ż. wstąpił A.W.. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Podstawę prawną przywrócenia terminu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi art. 86 § 1 P.p.s.a., na mocy którego sąd na wniosek strony przywróci termin do dokonania czynności, jeżeli uchybienie nastąpiło bez jej winy. Wymogi stawiane wnioskowi o przywrócenie terminu sprecyzowane zostały w art. 87 P.p.s.a. Strona jest obowiązana wystąpić z nim w ciągu 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, a w jego treści uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Jednocześnie wraz z wnioskiem należy dokonać czynności, dla której wyznaczony był termin. Ustawodawca nie określił według jakich kryteriów należy oceniać zachowanie strony; pozostawił to uznaniu sądu. Powyższe umożliwia sądowi uwzględnienie wszystkich okoliczności, tworzących otwarty katalog, jakie sąd uzna za istotne. Przy ocenie winy sąd bierze pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się na okoliczność dotrzymania terminu. Zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie przyjmuje się bardzo rygorystyczne kryteria oceny postawy osoby, która dokonała czynności procesowej po terminie (por. poglądy przytoczone przez B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, 8 wydanie, Warszawa 2006, s. 334 i n.). Powszechnie przyjmuje się, że od strony dokonującej czynności procesowej wymagać należy zachowania szczególnej (a więc nie tylko należytej) staranności. Oceny w tym zakresie dokonuje się poprzez przyjęcie kryteriów idealnego wzorca osoby należycie dbającej o swoje interesy. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić zatem tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, to jest w sytuacji, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. wyrok NSA z 2 października 2002 r., sygn. akt V SA 793/02 - wszystkie przywołane orzeczenia dostępne na: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). W konsekwencji, dla przyjęcia winy wystarcza nawet niewielkie zaniedbanie. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się między innymi: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), czy nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (por. postanowienie NSA z 10 września 2010 r., II OZ 849/10). Podkreślić przy tym również należy, że wina w uchybieniu terminu to również wina osób trzecich upoważnionych przez stronę do dokonania określonej czynności procesowej w postępowaniu. Za działania lub zaniechania pełnomocnika w dokonaniu czynności procesowych odpowiedzialność ponosi strona (por. post NSA z dnia 21 lipca 2008 r., sygn. akt I FZ 316/08). Odnosząc powyższe do rozpatrywanej sprawy Sąd uznał, że skarżący nie uprawdopodobnili braku swojej winy w uchybieniu terminu do przedłożenia wymaganego wezwaniem pełnomocnictwa. Należy podkreślić, że ustanawiając pełnomocnika, co podkreślono wyżej, skarżący ponoszą pełną odpowiedzialność za działania ustanowionego przez nich pełnomocnika. On zaś upatruje brak winy w tym, że w 7-dniowym terminie, niemożliwym było zebranie podpisów wszystkich mocodawców pod dokumentem pełnomocnictwa, tym bardziej, że jest ich aż 33, a nadto zamieszkują w różnorakich, oddalonych od siebie, miejscach. Zdaniem Sądu utrudniony kontakt pełnomocnika z mocodawcą, ze względu na odległość oddzielającą ich miejsca zamieszkania, nie jest okolicznością usprawiedliwiającą przekroczenie ustawowego terminu do złożenia pełnomocnictwa i pozostaje bez wpływu na jego bieg, nawet przy uwzględnieniu okoliczności, że w rozpoznawanej sprawie mocodawców J.Z. jest aż 33. Pełnomocnik, nawet nieprofesjonalny, przyjmując na siebie obowiązek reprezentacji powinien bowiem zachować taki stopień staranności w prowadzeniu sprawy i zapewnić taką organizację i sposób pracy, między innymi w kwestii kontaktowania się z mocodawcami, które zapewnią tym osobom uniknięcie niekorzystnych skutków uchybienia terminowi. Zauważyć nadto należy, że pełnomocnik już w momencie złożenia skargi powinien dysponować pełnomocnictwem i - zgodnie z art. 37 § 1 P.p.s.a. - obowiązany był dołączyć je do wnoszonej skargi. W niniejszej sprawie skarga została złożona w dniu 16 marca 2016r., wezwanie do złożenia pełnomocnictwa doręczono pełnomocnikowi 21 kwietnia 2016 r., zaś zakreślony w wezwaniu tym termin do jego przedłożenia upłynął 28 kwietnia 2016 r. Wspomnieć przy tym również należy, że J.Z. reprezentował wszystkich wspólników spółki cywilnej "W" już w postępowaniu podatkowym, w którym odpowiedni dokument pełnomocnictwa przedłożył organowi pierwszej instancji. Był zatem świadomy konieczności wykazania swojego umocowania. W tym stanie rzeczy Sąd przyjął, że w niniejszej sprawie skarżący nie wykazali, aby uchybienie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi nastąpiło bez ich winy i z tych względów Sąd, na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji postanowienia. Sąd przyjął również, że wniosek o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych skargi pełnomocnik złożył także w imieniu A.W., ponieważ z informacji we wniosku tym zawartej oraz dokumentów do niego dołączonych wynika, że A.W. wstąpił do spółki cywilnej w miejsce W.Ż.. A.W. nie jest stroną skarżącą prowadzonego w niniejszej sprawie postępowania sądowoadministracyjnego ani jego uczestnikiem; nie jest także następcą prawnym skarżącej W.Ż., zatem brak ustawowych warunków dopuszczalności złożonego przez niego wniosku. W tej sytuacji wniosek ten jako niedopuszczalny, Sąd na podstawie art. 88 P.p.s.a. odrzucił. Na marginesie należy jedynie wyjaśnić, że powyższe postanowienie nie zamyka drogi do merytorycznego rozpoznania złożonej przez J.Z. skargi na decyzję SKO z dnia [...] stycznia 2016 r.