I SA/Go 127/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Skupień po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 marca 2013 r. wniosku M.N. o przywrócenie terminu do złożenia skargi w sprawie ze skargi M.N. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2006 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów postanawia odmówić przywrócenia terminu do złożenia skargi. Decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. Dyrektor Izby Skarbowej uchylił w całości decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] lipca 2012 r. ustalającą M.N. zobowiązanie podatkowe w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2006 r. w kwocie 90.299 zł od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów i orzekł, że zryczałtowany podatek dochodowy od osób fizycznych za 2006 r. wynosi 78.329 zł od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów. Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, powyższa decyzja pomimo dwukrotnego awizowania nie została podjęta. W konsekwencji, zgodnie z art. 150 § 2 Ordynacji podatkowej, przesyłka została pozostawiona w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia w dniu 17 grudnia 2012 r. Pismem z dnia [...] lutego 2013 r., skarżąca złożyła do tutejszego Sądu skargę na powyższą decyzję. Jednocześnie wniosła o przywrócenie terminu do jej wniesienia. W uzasadnieniu ww. wniosku podniosła, że uchybienie terminowi nastąpiło z uwagi na jej chorobę i pobyt w szpitalu, a w konsekwencji silną depresję, w wyniku której nie była w stanie odebrać przesyłki pocztowej zawierającej decyzję wymiarową. Na potwierdzenie tego przedłożyła kserokopie dwóch kart leczenia szpitalnego z dnia [...] sierpnia i [...] października 2012 r. Podkreśliła, że dopiero w wyniku podjęcia w stosunku do jej osoby czynności egzekucyjnych (zajęcie w dniu [...] lutego 2013 r. wynagrodzenia za pracę), w dniu 5 lutego 2013 r. udała się do siedziby Izby Skarbowej, gdzie dowiedziała się o próbach doręczenia decyzji i zapoznała się z jej treścią. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o odrzucenie skargi, z uwagi na upływ terminu do jej wniesienia, ewentualnie o jej oddalenie w przypadku merytorycznego jej rozpoznania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) zw. dalej "P.p.s.a.", jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie do treści art. 87 § 1 ww. ustawy, pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). Pozytywną przesłanką przywrócenia terminu jest zatem brak winy strony w uchybieniu terminu. Kryterium braku winy, w rozumieniu art. 86 § 1 P.p.s.a., jest oceniane z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Uprawdopodobnienie braku winy oznacza zatem wykazanie takich okoliczności, które mimo spełnienia obowiązku zachowania należytej staranności, uniemożliwiły wnioskującemu terminowe dokonanie czynności, gdyż były nie do przewidzenia lub nie do przezwyciężenia, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (J.P.Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 226; postanowienie NSA z dnia 2 października 2002 r., sygn. akt V SA 793/03, Mon. Praw. 2002, nr 23, s. 1059). Jak podkreśla się w orzecznictwie (np. wyroki NSA: z dnia 14 stycznia 2000 r., sygn. akt I SA/Gd 794/99; Lex nr 40381; z dnia 2 lutego 2000 r., sygn. akt SA/Sz 2125/98; Lex nr 39797; z dnia 19 września 2000 r., sygn. akt I SA 1072/00; Lex nr 55307) o braku winy można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku było niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, tj. że strona nie mogła tej przeszkody usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przy czym, przy ocenie winy lub jej braku, należy wziąć pod uwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez nią działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (postanowienie SN z dnia 6 października 1998 r., sygn. akt II CKN 8/98, Lex nr 50679). Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy uznać należy, że wnioskodawczyni w żaden sposób nie uwiarygodniła swych twierdzeń i nie załączyła do wniosku jakichkolwiek dokumentów, które pozwoliłyby Sądowi uznać jej twierdzenia, za uprawdopodobnione. Skarżąca wskazała bowiem, że przeszkodą która uniemożliwiła jej odbiór kierowanej do niej przesyłki zawierającej decyzję wymiarową i, w konsekwencji, dotrzymanie terminu do złożenia skargi, były jej kłopoty zdrowotne tj. choroba i związany z nią dwukrotny pobyt w szpitalu (dnia [...] sierpnia i [...] października 2012 r.), a w jej wyniku - depresja. Zgodnie z ugruntowaną linią orzeczniczą sądów administracyjnych, którą podziela Sąd w składzie rozpoznającym tę sprawę, choroba może przemawiać za brakiem winy w uchybieniu terminu, gdy jest to choroba nagła obiektywnie i całkowicie uniemożliwiająca podjęcie działań albo wyręczenie się inną osobą. Choroba musi mieć charakter niespodziewany lub wystąpić musi nagłe pogorszenie stanu zdrowia, którego nie dało się przewidzieć (por. postanowienie NSA z dnia 4 listopada 2010r. sygn. akt I OZ 839/10, Lex nr 742094 i z dnia 13 października 2010r., sygn. akt I OZ 767/10, Lex nr 742025, wyrok WSA z dnia 29 października 2004r., sygn. akt III SA 2967/03, Lex nr 164436; wyrok NSA z dnia 19 września 2000r., sygn. akt I SA 1072/00, Lex nr 55307 i z dnia 1 marca 1999r. sygn. akt II SA 45/99, Lex 46785). Tymczasem, jak wynika z przesłanych przez skarżącą dokumentów, jednodniowe hospitalizacje miały miejsce na długo przed rozpoczęciem biegu terminu do złożenia skargi, a nawet jeszcze przed skierowaniem do niej korespondencji zawierającej decyzję podatkową. Co więcej, skarżąca nie przedłożyła żadnych dowodów świadczących o późniejszej chorobie depresyjnej i co najistotniejsze, nie wykazała przeszkód uniemożliwiających jej podjęcie działań. Przeszkód tych nie potwierdzają również ujęte w kartach informacyjnych zalecenia lekarskie, gdzie wskazano jedynie na potrzebę wizyty kontrolnej i zwolnienia lekarskiego. Choroba depresyjna, na którą powołuje się skarżąca, jest niewątpliwie trudnym przeżyciem dla skarżącej, jednak w realiach tej konkretnej sprawy strona nie uprawdopodobniła, że sytuacja ta miała faktycznie miejsce, a co więcej, że wpłynęła ona bezpośrednio na podejmowane, a właściwie nie podejmowane, przez nią czynności. W ślad za organem odwoławczym, zaznaczyć przy tym należy aktywny udział skarżącej w innym prowadzonym w stosunku do niej postępowaniu; w okresie w którym skarżąca powołuje się na stan depresyjny sporządziła i złożyła dwa pisma: odwołanie datowane na [...] listopada 2012 r., zaś jego uzupełnienie na dzień [...] grudnia 2012 r. Skoro więc skarżąca w tej trudnej dla niej sytuacji napisała odwołanie i jego uzupełnienie (uzupełnienie nawet w okresie awizowania przesyłki zawierającej decyzję podatkową), to zdaniem Sądu, zachowując należytą staranność mogła też bez problemu podjąć awizową przesyłkę, i ewentualnie podjąć dalsze kroki. Rozpoznając wniosek skarżącej, nie sposób pominąć również i tego, że skarżąca miała całkowitą świadomość toczącego się wobec jej osoby postępowania podatkowego, a nawet świadomość jego rychłego zakończenia, bowiem w dniu 14 listopada 2012 r. osobiście odebrała zawiadomienie o wyznaczeniu 7-dniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego, bezpośrednio poprzedzające wydanie decyzji podatkowej. Zauważyć też przy tym należy, że prowadzenie postępowania jest równoznaczne z tym, że organ będzie kierował do stron pisma, co do których przepisy zakreślają stosowne terminy do dokonania pewnych czynności procesowych, a strona winna się z tym liczyć i w odpowiedni sposób się przygotować, tym bardziej, że dotrzymanie niektórych z nich gwarantuje zabezpieczenie jej interesów. Zdaniem Sądu, opisana wyżej zapobiegliwość umożliwiłaby skarżącej dochowanie terminu do odbioru korespondencji zawierającej decyzję podatkową i odpowiednią reakcję tj. złożenie skargi w wymaganym prawem terminie, czy to przy pomocy osoby trzeciej np. członka rodziny czy to przez ustanowionego pełnomocnika. W ocenie Sądu, zaprezentowana przez skarżącą argumentacja nie zasługuje na aprobatę, a przedstawione okoliczności nie świadczą o braku winy w uchybieniu terminu bowiem skarżąca nie dochowała należytej staranności przy prowadzeniu swych spraw jakiej w danych okolicznościach można by od niej oczekiwać. W orzecznictwie zaś do zawinionych przyczyn uchybienia terminowi zalicza się m.in. dopuszczenie się choćby lekkiego niedbalstwa przez stronę (wyrok NSA z dnia 8 stycznia 2002 r., II SA/Wa 1329/01, niepubl.), czy niedostateczną staranność w prowadzeniu własnych spraw (postanowienie NSA z dnia 10 lutego 2000 r., SA/Sz 1117/99, niepubl.). Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 86 §1 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.